Ουκρανία: Δεν διαφαίνεται συμφωνία για σιτηρά

Η προοπτική επίτευξης μιας συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που θα διασφάλιζε την απρόσκοπτη διέλευση των ουκρανικών σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας τους επόμενους μήνες εμφανίζεται εξαιρετικά απαισιόδοξη, σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού Γεωργίας της Ουκρανίας, Τάρας Βισότσκι. Ο ίδιος, μιλώντας στο περιθώριο συναντήσεων στις Βρυξέλλες, τόνισε ότι οι συνεχιζόμενες επιθέσεις στην ευρύτερη περιοχή έχουν πλήξει καίρια την ικανότητα της χώρας να εξάγει προϊόντα ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, καθιστώντας την κατάσταση ιδιαίτερα ρευστή και αβέβαιη.

Ο Ουκρανός υπουργός, σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Bloomberg, δεν έκρυψε την απαισιοδοξία του για την πορεία των διαπραγματεύσεων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς οποιαδήποτε βιώσιμη λύση στο ζήτημα των εξαγωγών στο άμεσο μέλλον. «Πρέπει να προετοιμαστούμε πραγματικά για το ενδεχόμενο η κατάσταση να παραμείνει τόσο κρίσιμη όσο είναι τώρα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ρεαλιστικό σχεδιασμό δεδομένων των συνθηκών.

Σύμφωνα με τον Βισότσκι, η Ουκρανία έχει λάβει διαβεβαιώσεις από διεθνείς εταίρους που συμμετέχουν στις προσπάθειες διαμεσολάβησης ότι η Ρωσία έχει απορρίψει μέχρι στιγμής το σύνολο των προτάσεων που έχουν κατατεθεί από το Κίεβο και τους συμμάχους του. Ο υπουργός επεσήμανε ότι έχουν εξαντληθεί όλοι οι πιθανοί γύροι διαπραγματεύσεων χωρίς να έχει επιτευχθεί οποιοδήποτε απτό αποτέλεσμα, προσθέτοντας ότι επρόκειτο να ενημερώσει τους ομολόγους του στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την επιδεινούμενη κατάσταση αργότερα τη Δευτέρα.

Η κλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, οι οποίες από κοινού ευθύνονται για περισσότερο από το ένα τέταρτο των παγκόσμιων αποστολών σιταριού, έχει προκαλέσει σημαντική αναστάτωση στις διεθνείς αγορές, οδηγώντας σε αύξηση των παγκόσμιων τιμών των σιτηρών. Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ευρωπαίοι αγρότες αντιμετωπίζουν ήδη προκλήσεις από ακραία καιρικά φαινόμενα, επιτείνοντας την πίεση στον αγροτικό τομέα. Παρόλα αυτά, η προοπτική διεξαγωγής συνομιλιών για τη διευκόλυνση των εξαγωγών μέσω μιας περιορισμένης εκεχειρίας ή ενός μορατόριουμ στις επιθέσεις συνέβαλε στη σταθεροποίηση των τιμών κατά τη διάρκεια του τρέχοντος μήνα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τουρκία ήταν μεταξύ των χωρών που είχαν δηλώσει δημόσια ότι καταβάλλουν προσπάθειες για την αποκατάσταση ενός ασφαλούς διαδρόμου μεταφοράς σιτηρών, προκειμένου να καταστεί εφικτή η συνέχιση των εξαγωγών.

Παρά τα εμπόδια στη Μαύρη Θάλασσα, η Ουκρανία έχει καταφέρει να αυξήσει τις εξαγωγές της μέσω εναλλακτικών χερσαίων και ποτάμιων διαδρομών, οι οποίες πλέον καλύπτουν το 45% του συνολικού όγκου που απαιτείται να μεταφερθεί. Ωστόσο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ουκρανικής κυβέρνησης, μέσω αυτών των διαδρομών μπορεί να εξαχθεί το πολύ το 50% των γεωργικών προϊόντων. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μην καταφέρουν να εξαχθούν από τη χώρα περίπου 30 εκατομμύρια τόνοι γεωργικών προϊόντων κατά την τρέχουσα εμπορική περίοδο, όπως προειδοποίησε ο Βισότσκι.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε νωρίτερα αυτό το μήνα, ο Επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ, Κριστόφ Χάνσεν, δήλωσε ότι η Ένωση εξετάζει «όλες τις πιθανές διαδρομές» για να στηρίξει τις εξαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία, αναγνωρίζοντας τη σημασία της διατήρησης των ροών προς τις διεθνείς αγορές.

Η Ουκρανία είχε ζητήσει συγκεκριμένη στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τον αγροτικό της τομέα, πέραν της ευρείας οικονομικής βοήθειας που ήδη παρέχει η Ένωση. Ωστόσο, ο Βισότσκι ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το εκτελεστικό όργανο της Ένωσης, απέρριψε το αίτημα για 220 εκατομμύρια ευρώ (250 εκατομμύρια δολάρια) προς τους αγρότες και για τη δημιουργία μηχανισμού στήριξης της ρευστότητάς τους, αν και η χώρα θα διαθέτει επαρκή χρηματοδότηση μέσω ενός δανείου χαμηλού επιτοκίου ύψους 250 εκατομμυρίων δολαρίων από την Παγκόσμια Τράπεζα.

«Αυτό θα μας δώσει, λίγο πολύ, τη δυνατότητα να επιβιώσουμε μέχρι το νέο έτος», δήλωσε ο Βισότσκι. «Όμως, τώρα πρέπει ήδη να σκεφτούμε τι θα συμβεί από την άνοιξη μετά το νέο έτος, καθώς η κατάσταση παραμένει κρίσιμη», πρόσθεσε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η χρηματοδοτική ανάσα είναι προσωρινή.

Η Ουκρανία υπέβαλε επίσης τον Αύγουστο αίτημα για αύξηση των ατελών ποσοστώσεων της ΕΕ για το 2027 όσον αφορά τη βιοαιθανόλη και τη ζάχαρη, καθώς επιδιώκει να ενισχύσει τις εξαγωγές προϊόντων που χρειάζεται η Ένωση. Εάν αυτό πραγματοποιηθεί χωρίς προβλήματα, η χώρα θα επιδιώξει να αυξήσει τις ποσοστώσεις της και για άλλα γεωργικά προϊόντα, δήλωσε ο Βισότσκι.