Ουκρανία: Πίεση στη Ρωσία πριν τον χειμώνα

Η στρατηγική της Ουκρανίας να πλήττει στόχους βαθιά εντός της ρωσικής επικράτειας έχει δημιουργήσει, σύμφωνα με το Κίεβο και τους δυτικούς συμμάχους του, ένα μοναδικό παράθυρο ευκαιρίας για την άσκηση πίεσης στον Βλαντίμιρ Πούτιν. Στόχος είναι η ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης της Ουκρανίας ενόψει του επόμενου χειμώνα και των πιθανών ειρηνευτικών συνομιλιών.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το Κίεβο επιδιώκει να προκαλέσει το μέγιστο δυνατό πλήγμα στη ρωσική πολεμική μηχανή πριν η Μόσχα εξαπολύσει έναν ακόμη χειμώνα μαζικών επιθέσεων εναντίον των ουκρανικών ενεργειακών υποδομών. Η Ουκρανία έχει σημειώσει σημαντικές επιτυχίες χάρη στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλου βεληνεκούς, τα οποία μπορούν να διακόπτουν γραμμές ανεφοδιασμού και να επιβαρύνουν τόσο τις στρατιωτικές δυνατότητες όσο και την οικονομία της Ρωσίας.

Η διεθνής υποστήριξη και η ανάγκη για ταχύτητα

"Βλέπουμε μια πιο αδύναμη Ρωσία", δήλωσε στο Politico ο υπουργός Εξωτερικών της Εσθονίας, Μάργκους Τσάχκνα, αποδίδοντας αυτή την εξέλιξη στην ικανότητα της Ουκρανίας να αναπτύξει δικές της δυνατότητες για πλήγματα σε μεγάλο βάθος. Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με δύο Ουκρανούς αξιωματούχους που μίλησαν ανώνυμα στο Politico, είναι να αυξηθεί περαιτέρω η πίεση πριν η Ρωσία κατορθώσει να αντιγράψει την ουκρανική τεχνολογία των drones. Ο χρόνος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, καθώς τον χειμώνα η Ουκρανία βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση, με τη Ρωσία να στοχεύει συστηματικά τα δίκτυα ηλεκτροδότησης και τηλεθέρμανσης, ενώ οι θερμοκρασίες υποχωρούν έως και τους -30 βαθμούς Κελσίου.

Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι η Ουκρανία διαθέτει σήμερα το επιχειρησιακό πλεονέκτημα, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει τους όρους πιθανών νέων ειρηνευτικών συνομιλιών υπό την αιγίδα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. "Η προσέγγιση απέναντι στη Ρωσία πρέπει να είναι περισσότερη πίεση, καμία υποχώρηση και διαπραγμάτευση μόνο από θέση ισχύος", υποστήριξε ο Τσάχκνα, προσθέτοντας ότι "ο Πούτιν εξακολουθεί να λειτουργεί ορθολογικά".

Πλήγματα στα ρωσικά καύσιμα και η σημασία της Κριμαίας

Η πλέον χαρακτηριστική ένδειξη της ουκρανικής επιτυχίας είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ενεργειακός τομέας της Ρωσίας. Την περασμένη εβδομάδα, ουκρανικά drones έπληξαν το διυλιστήριο του Ομσκ, περισσότερα από 2.500 χιλιόμετρα μακριά από το μέτωπο. Η εγκατάσταση επεξεργάζεται περίπου το 10% της συνολικής παραγωγής διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων της Ρωσίας, ενώ σύμφωνα με το ουκρανικό Γενικό Επιτελείο, υπέστη ζημιές βασική μονάδα επεξεργασίας πετρελαίου. Την ίδια εβδομάδα, το Κίεβο πραγματοποίησε επιθέσεις σε διυλιστήρια στο Ταταρστάν και στις περιφέρειες Σαράτοφ και Βορόνεζ, ενώ ουκρανικό drone έπληξε δεξαμενόπλοιο κατά την είσοδό του στο κανάλι που συνδέει την Αζοφική με τη Μαύρη Θάλασσα.

Από την άνοιξη, η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις σε εγκαταστάσεις παραγωγής βενζίνης, ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών, συμβάλλοντας στη δημιουργία ελλείψεων καυσίμων σε μεγάλο μέρος της Ρωσίας. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη στην κατεχόμενη από τους Ρώσους ουκρανική χερσόνησο της Κριμαίας, όπου οι τοπικές αρχές έχουν κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και έχουν περιορίσει τις πωλήσεις καυσίμων, με σημαντικές επιπτώσεις και στον τουρισμό. Για την Ουκρανία, η Κριμαία έχει τόσο συμβολική όσο και στρατιωτική σημασία, καθώς η διατάραξη του ανεφοδιασμού δυσχεραίνει τη ρωσική εφοδιαστική αλυσίδα και πλήττει την εικόνα πλήρους ελέγχου που επιχειρεί να προβάλλει η Μόσχα.

Η μάχη της τεχνολογίας και το μήνυμα προς τη Λευκορωσία

Η επίθεση στο Ομσκ ανέδειξε επίσης τη βελτίωση των ουκρανικών δυνατοτήτων, καθώς φέρεται να πραγματοποιήθηκε με νέου τύπου drones FP-1, της ουκρανικής εταιρείας Fire Point, με εμβέλεια έως και 2.700 χιλιομέτρων. Στόχος της ουκρανικής στρατηγικής είναι να καταστήσει τον πόλεμο ακριβότερο για το Κρεμλίνο, πιο αισθητό στη ρωσική κοινωνία και δυσκολότερο να συνεχιστεί χωρίς σοβαρές εσωτερικές πολιτικές συνέπειες. Ο Τσάχκνα εκτιμά ότι η πίεση έχει ήδη αλλάξει το κλίμα γύρω από το Κρεμλίνο. "Κανείς πλέον δεν μιλά για νίκη", δήλωσε αναφερόμενος στον στενό κύκλο του Πούτιν. "Πλέον συζητούν τι θα συμβεί προσωπικά στους ίδιους μετά τον πόλεμο".

Η αυξημένη αυτοπεποίθηση της Ουκρανίας έγινε εμφανής και απέναντι στη Λευκορωσία. Τον προηγούμενο μήνα, ο Ζελένσκι έδωσε τελεσίγραφο στον πρόεδρο Αλεξάντερ Λουκασένκο να απομακρύνει μέσα σε μία εβδομάδα εξοπλισμό αναμετάδοσης από το έδαφος της χώρας, διαφορετικά η Ουκρανία θα τον κατέστρεφε. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, ο Λουκασένκο συμμορφώθηκε πριν εκπνεύσει η προθεσμία. Για το Κίεβο, το επεισόδιο αυτό αποτελεί ένδειξη ότι ακόμη και ένας από τους στενότερους συμμάχους της Μόσχας αμφιβάλλει πλέον για την ικανότητα της Ρωσίας να του παρέχει προστασία.

Παρά τα πρόσφατα κέρδη, το ουκρανικό πλεονέκτημα παραμένει εύθραυστο. Η ρωσική οικονομία εξακολουθεί να λειτουργεί σε πολεμική βάση, η παραγωγή drones αυξάνεται, ενώ οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις προσαρμόζονται διαρκώς στις ουκρανικές καινοτομίες. Για τον λόγο αυτό, το Κίεβο ζητεί από τους συμμάχους του ταχύτερη χρηματοδότηση και επιτάχυνση των προμηθειών. Ο υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαΐλο Φεντόροφ, δήλωσε στο Politico ότι απαιτούνται επιπλέον δισεκατομμύρια ευρώ στρατιωτικής βοήθειας ώστε να διατηρηθεί η σημερινή δυναμική. "Αν έχουμε επαρκείς πόρους ώστε να ξεκινήσουμε έναν νέο κύκλο στρατιωτικών καινοτομιών πριν προσαρμοστεί η Ρωσία στον σημερινό, θα εξασφαλίσουμε ακόμη έξι μήνες πλεονεκτήματος", ανέφερε.

Χειμώνας και ειρηνευτικές συνομιλίες

Η στρατηγική πίεσης του Ζελένσκι βασίζεται σε μία θεμελιώδη εκτίμηση: ο χειμώνας πλησιάζει. Τον περασμένο χειμώνα, οι ρωσικές επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών άφησαν χιλιάδες κατοικίες στο Κίεβο χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ επικρατούσαν θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν. Παρότι μεγάλο μέρος των ζημιών έχει αποκατασταθεί, οι ουκρανικές αρχές θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι η Ρωσία θα επαναλάβει τις επιθέσεις κατά των ενεργειακών δικτύων όταν πέσει η θερμοκρασία. Ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου και σημερινός επικεφαλής του Προγράμματος Ανάπτυξης του ΟΗΕ, Αλεξάντερ Ντε Κρόο, δήλωσε στο Politico ότι η Ουκρανία επιχειρεί να μειώσει την ευαλωτότητά της μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής ενέργειας, ανανεώσιμων πηγών, αποθήκευσης και εφεδρικών υποδομών.

Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, το Κίεβο θεωρεί ότι υπάρχει ένα περιορισμένο πολιτικό παράθυρο και στο εσωτερικό της Ρωσίας. Με τις βουλευτικές εκλογές να πλησιάζουν τον Σεπτέμβριο, εκτιμάται ότι ο Πούτιν δύσκολα θα προχωρήσει σε μια πολιτικά επικίνδυνη μαζική επιστράτευση πριν από την εκλογική αναμέτρηση, παρά τις σημαντικές απώλειες των ρωσικών δυνάμεων στο μέτωπο. Άμεσος στόχος της Ουκρανίας είναι να περιορίσει τη δυνατότητα της Ρωσίας να πλήττει τις ενεργειακές της υποδομές, να αυξήσει την πίεση στη ρωσική οικονομία και να προσέλθει σε οποιαδήποτε διπλωματική διαδικασία υπό την κυβέρνηση Τραμπ από θέση ισχύος. Απευθυνόμενος στον Ζελένσκι στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε: "Έχουμε αναπτύξει πλέον μια καλή σχέση. Είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, έτσι δεν είναι; Από το Οβάλ Γραφείο μέχρι σήμερα, νομίζω ότι έχουμε αναπτύξει μια πολύ καλή σχέση". Πρόσθεσε μάλιστα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χορηγήσουν άδεια στην Ουκρανία για την παραγωγή συστημάτων Patriot.