Ουκρανική νάρκη στην Κρήτη: Σοβαρά ερωτήματα για την επιτήρηση των ελληνικών θαλασσών

Σοβαρά ερωτήματα για την κατάσταση της εθνικής ασφάλειας και την προστασία των πολιτών στις ελληνικές θάλασσες προκαλεί ο εντοπισμός ναυτικής νάρκης στον Άγιο Αντώνιο Λασιθίου, στην Κρήτη. Το περιστατικό, σύμφωνα με το ekriti.gr, σημειώθηκε όταν πολίτες που είχαν μεταβεί στην περιοχή για ψάρεμα βρέθηκαν μπροστά σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο πολεμικό υπόλειμμα, το οποίο φέρεται να συνδέεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η υπόθεση αναδεικνύει με δραματικό τρόπο το μέγεθος του κενού επιτήρησης στις θαλάσσιες ζώνες της χώρας. Η παρουσία μιας ενεργής ναυτικής νάρκης σε περιοχή όπου κινούνται ψαράδες, λουόμενοι και μικρά σκάφη αποτελεί απειλή άμεση και υπαρκτή για ανθρώπινες ζωές. Η εικόνα πολεμικών μηχανισμών να καταλήγουν σε ελληνικές ακτές και θαλάσσιες περιοχές φανερώνει ότι η προστασία της ναυσιπλοΐας έχει αφεθεί σε επικίνδυνα χαμηλό επίπεδο.

Από τη Ρόδο και τη Λευκάδα μέχρι την Κρήτη

Το περιστατικό στο Λασίθι δεν εμφανίζεται ως μεμονωμένη ανωμαλία. Είχε προηγηθεί η εμφάνιση παρόμοιας νάρκης στη Ρόδο, ενώ μόλις πριν από λίγες εβδομάδες εντοπίστηκε στη Λευκάδα ουκρανικό θαλάσσιο drone-καμικάζι, έμφορτο με εκατοντάδες κιλά εκρηκτικών, να πλέει ακυβέρνητο με αναμμένη μηχανή, σε μικρή απόσταση από τουριστικά σκάφη.

Η γεωγραφική διασπορά αυτών των περιστατικών, από το Ιόνιο και τα Δωδεκάνησα έως το Κρητικό Πέλαγος, δείχνει μια επικίνδυνη πραγματικότητα. Πολεμικό υλικό από εμπόλεμη ζώνη φαίνεται να διανύει τεράστιες αποστάσεις και να φτάνει σε ελληνικές θάλασσες χωρίς έγκαιρο εντοπισμό από τους μηχανισμούς επιτήρησης.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει να δώσει σαφείς απαντήσεις για το πώς τέτοια μέσα περνούν μέσα από θαλάσσιους διαδρόμους κρίσιμης σημασίας, χωρίς να ενεργοποιούνται εγκαίρως τα συστήματα ελέγχου των Ενόπλων Δυνάμεων και του Λιμενικού. Η ασφάλεια των πολιτών, των πληρωμάτων, των τουριστικών σκαφών και των επιβατικών γραμμών δεν μπορεί να εξαρτάται από την τύχη ή από την οπτική παρατήρηση ενός ψαρά.

Θεσμική αδράνεια με βαρύ κόστος

Η Ελλάδα βρίσκεται σε περιοχή υψηλής γεωπολιτικής έντασης και διαθέτει τεράστια ακτογραμμή, κρίσιμους ναυτιλιακούς διαδρόμους και τουριστικές ζώνες με εκατομμύρια επισκέπτες. Υπό αυτές τις συνθήκες, η θαλάσσια επιτήρηση δεν αποτελεί δευτερεύουσα κρατική λειτουργία. Είναι πυρήνας της εθνικής ασφάλειας και της προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

Η πολιτική επιλογή της κυβέρνησης να εμπλακεί ενεργά στο ουκρανικό μέτωπο, με αποστολή ελληνικού πολεμικού υλικού και πλήρη στοίχιση με τις δυτικές επιλογές, συνοδεύεται πλέον από ορατές και επικίνδυνες παρενέργειες. Όταν πολεμικά υπολείμματα φτάνουν σε ελληνικές θάλασσες, η χώρα χρειάζεται σχέδιο, επιτήρηση, ενημέρωση και επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η σημερινή εικόνα δείχνει καθυστέρηση, αμηχανία και ανεπαρκή προληπτικό έλεγχο.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την Κρήτη. Αφορά τη συνολική ικανότητα του κράτους να προστατεύει τις θαλάσσιες περιοχές του από κινδύνους που προέρχονται από μια σύγκρουση χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Η επαναλαμβανόμενη εμφάνιση ναρκών και εκρηκτικών μηχανισμών σε ελληνικά νερά συνιστά προειδοποίηση που δεν επιτρέπεται να υποτιμηθεί.

Η κυβέρνηση καλείται να εξηγήσει αν υπάρχει οργανωμένο σχέδιο εντοπισμού, χαρτογράφησης και εξουδετέρωσης τέτοιων απειλών. Καλείται επίσης να ενημερώσει με διαφάνεια τους πολίτες, τους επαγγελματίες της θάλασσας, τους αλιείς, τους τουριστικούς φορείς και τις τοπικές κοινωνίες για τα μέτρα προστασίας που λαμβάνονται.

Η συνέχιση της σημερινής αδράνειας θα συνιστά θεσμική ανευθυνότητα με απρόβλεπτες συνέπειες. Μια ναυτική νάρκη ή ένα ακυβέρνητο drone γεμάτο εκρηκτικά δεν είναι απλό εύρημα σε ακτή. Είναι εν δυνάμει τραγωδία. Και όταν η αποτροπή της εξαρτάται από την τύχη, τότε το πρόβλημα βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της κρατικής λειτουργίας.