Παγκόσμια Τράπεζα: Ενεργειακό σοκ απειλεί την Ασία

Η Παγκόσμια Τράπεζα προειδοποιεί ότι οι οικονομίες της Ανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο εξάντλησης των δημοσιονομικών τους αποθεμάτων, καθώς καταβάλλουν προσπάθειες να μετριάσουν τις συνέπειες ενός ενεργειακού σοκ που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει έως και το επόμενο έτος. Σύμφωνα με την οικονομική έκθεση του διεθνούς οργανισμού για την περιοχή, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, οι κυβερνήσεις των χωρών της Ανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού έχουν υιοθετήσει πιο επιθετικές στρατηγικές σε σύγκριση με άλλες περιοχές του κόσμου, προκειμένου να αντιμετωπίσουν την άνοδο των παγκόσμιων τιμών ενέργειας που προκλήθηκε από τον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η βασική στρατηγική τους έχει επικεντρωθεί σε εκτεταμένες επιδοτήσεις, μια προσέγγιση που η Παγκόσμια Τράπεζα χαρακτηρίζει ως δυνητικά «μη βιώσιμη».

Στην έκθεσή της, η τράπεζα προβλέπει ότι οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή δεν αναμένεται να επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα πριν από τα μέσα του 2027, γεγονός που υποδηλώνει παρατεταμένη πίεση στις τιμές ενέργειας. Όπως επισημαίνεται, «τα μέτρα αυτά ενδέχεται να αναβάλουν τις αναγκαίες προσαρμογές στη συμπεριφορά, εάν το σοκ αποδειχθεί παρατεταμένο και όχι προσωρινό, ενώ παράλληλα επιβαρύνουν τα δημοσιονομικά και μειώνουν τα συναλλαγματικά αποθέματα». Η προειδοποίηση αυτή υπογραμμίζει την ευθραυστότητα των οικονομιών της περιοχής απέναντι σε εξωτερικούς κραδασμούς.

Η έκθεση αναφέρεται ειδικά στην Ινδονησία, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ, χώρες που έχουν λάβει μέτρα για να συγκρατήσουν τις τιμές της βενζίνης στη λιανική αγορά. Ωστόσο, αυτές οι παρεμβάσεις έχουν οδηγήσει σε σημαντική μείωση των συναλλαγματικών τους αποθεμάτων σε δολάρια, τα οποία έχουν συρρικνωθεί κατά 15% έως 40% μέσα στο τρέχον έτος. Η εξέλιξη αυτή εγείρει ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη ικανότητα των κυβερνήσεων να στηρίξουν τις οικονομίες τους χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Παρά τις προκλήσεις, η Παγκόσμια Τράπεζα επισημαίνει ότι προς το παρόν οι ενεργειακοί κίνδυνοι αντισταθμίζονται εν μέρει από αυτό που περιγράφει ως «ούριους ανέμους από την τεχνητή νοημοσύνη». Η τεχνολογική πρόοδος στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης έχει τονώσει τις επενδύσεις και τις εξαγωγές, συμβάλλοντας στην αναθεώρηση προς τα πάνω της πρόβλεψης για την ανάπτυξη στην Ανατολική Ασία και τον Ειρηνικό στο 4,5% για το τρέχον έτος, αυξημένη κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις. Η πρόβλεψη για ανάπτυξη 4,4% το επόμενο έτος παραμένει αμετάβλητη, αντανακλώντας μια σχετική σταθερότητα παρά τις αβεβαιότητες.

Ωστόσο, η τράπεζα προειδοποιεί ότι ένα ενεργειακό σοκ μεγαλύτερης διάρκειας θα μπορούσε να υπονομεύσει αυτή την ανθεκτικότητα, ιδιαίτερα εάν συνδυαστεί με επιβράδυνση του κύκλου της τεχνητής νοημοσύνης και καιρικές διαταραχές που σχετίζονται με το φαινόμενο Ελ Νίνιο. Το υψηλότερο ενεργειακό κόστος έχει ήδη αρχίσει να επιβαρύνει τον μεταποιητικό τομέα, ενώ η άνοδος των τιμών στις μεταφορές έχει πλήξει τη ζήτηση των καταναλωτών, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στις οικονομίες της περιοχής.

Σύμφωνα με την έκθεση, «μια νέα άνοδος των τιμών ενέργειας ενδέχεται να είναι πιο επιζήμια για την οικονομική δραστηριότητα απ’ ό,τι παρατηρήθηκε αρχικά, ιδιαίτερα καθώς ενισχύεται η επιβάρυνση από τον υψηλότερο πληθωρισμό και τις αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες». Η προειδοποίηση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για προσεκτικό σχεδιασμό πολιτικών που θα ισορροπούν μεταξύ βραχυπρόθεσμης ανακούφισης και μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, καθώς οι χώρες της Ανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα σύνθετο τοπίο προκλήσεων.