Παράνομος «παράδεισος»: Η Ελλάδα στην κορυφή της παραοικονομίας
Η πρόσφατη έκθεση του Κέντρου Οικονομικής Πολιτικής Έρευνας (CEPR) φέρνει στο φως μια ανησυχητική διάσταση της ελληνικής οικονομίας, με την Ελλάδα να καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό παραοικονομίας στην Ευρώπη, φτάνοντας το 36% του ΑΕΠ. Αυτό το ποσοστό είναι υπερδιπλάσιο του μέσου όρου των ανεπτυγμένων κρατών, ο οποίος κυμαίνεται γύρω στο 17%, και αναδεικνύει μια σημαντική πρόκληση για τη χώρα στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της αδήλωτης εργασίας.
Η παραοικονομία έχει σοβαρές συνέπειες για την οικονομία, καθώς περιορίζει τη δυνατότητα του κράτους να εισπράττει τους φόρους που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση δημοσίων υπηρεσιών, όπως η υγεία και η παιδεία. Παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει για την καταπολέμησή της, η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι παγιωμένες πρακτικές, η έλλειψη αποτελεσματικών ελεγκτικών μηχανισμών και η διάχυτη κουλτούρα της φοροδιαφυγής συνεχίζουν να κρατούν την παραοικονομία σε υψηλά επίπεδα. Αυτή η κατάσταση δημιουργεί σοβαρές οικονομικές προεκτάσεις και επηρεάζει τη δυνατότητα της χώρας να αναπτυχθεί και να καλύψει τις ανάγκες των πολιτών της.
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας παραμένει στο 70% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που αναδεικνύει τις μακροχρόνιες επιπτώσεις των μνημονίων και της οικονομικής ύφεσης. Παρά τη μικρή βελτίωση που καταγράφηκε τα τελευταία χρόνια, η ελληνική οικονομία δεν έχει ακόμα επιστρέψει στα επίπεδα πριν την κρίση του 2008. Οι διαρθρωτικές αδυναμίες του οικονομικού μοντέλου παραμένουν, περιορίζοντας την ανάπτυξη και την ικανότητα της χώρας να ανταγωνιστεί αποτελεσματικά στην παγκόσμια οικονομία.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει εξαγγείλει νέες πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της παραοικονομίας, εστιάζοντας στην ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και στην προώθηση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Αυτές οι πρωτοβουλίες, σε συνδυασμό με την επέκταση των ψηφιακών πληρωμών και την επιβολή αυστηρότερων ποινών για φοροδιαφυγή, αποσκοπούν στην ενίσχυση της διαφάνειας και στην αύξηση των φορολογικών εσόδων. Ωστόσο, η επιτυχία αυτών των μέτρων εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής τους και τη δυνατότητα του κράτους να καταπολεμήσει την κατεστημένη κουλτούρα της φοροδιαφυγής.
Στο πλαίσιο της οικονομικής πολιτικής, η κυβέρνηση ανακοίνωσε αύξηση 100 ευρώ για τους ένστολους, οι οποίοι θα δουν τη συνολική τους ενίσχυση να φτάνει τα 200 ευρώ, από την 1η Ιουλίου 2025. Η απόφαση αυτή εντάσσεται στις ευρύτερες κυβερνητικές πρωτοβουλίες για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και των εισοδημάτων στο δημόσιο τομέα, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή και την πίστη των εργαζομένων στην κυβέρνηση.
Η έκθεση του CEPR υπογραμμίζει την ανάγκη για άμεσες και ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στη φορολογική πολιτική και στους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Η παραοικονομία παραμένει ένα σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη, και η αντιμετώπισή της απαιτεί συντονισμένες προσπάθειες για την ενίσχυση της διαφάνειας και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Παρά τις κυβερνητικές προσπάθειες για την ενίσχυση των εισοδημάτων, η πραγματική πρόκληση παραμένει η μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση των παθογενειών που περιορίζουν την οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία των πολιτών.
