Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ υπερασπίστηκε στη Γερουσία την απόφασή της να παρατείνει για ακόμη 30 ημέρες τη χαλάρωση συγκεκριμένων κυρώσεων που αφορούν το ρωσικό πετρέλαιο, σε μια κίνηση που συνδέεται άμεσα με την αναταραχή στις διεθνείς αγορές ενέργειας μετά την κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, καταθέτοντας σε επιτροπή της Γερουσίας, υποστήριξε ότι η παράταση κρίθηκε αναγκαία έπειτα από αιτήματα περισσότερων από δέκα φτωχών και ενεργειακά ευάλωτων χωρών.
Ανατροπή γραμμής από τον Μπέσεντ
Η απόφαση έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, επειδή ήρθε μόλις λίγες ημέρες αφότου ο ίδιος ο Μπέσεντ είχε δηλώσει δημοσίως ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν επρόκειτο να ανανεώσει το σχετικό waiver. Στη Γερουσία εξήγησε ότι άλλαξε στάση μετά τις επαφές που είχε στο περιθώριο των εαρινών συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσιγκτον, λέγοντας πως οι χώρες αυτές ζήτησαν μια σύντομη παράταση ώστε να αποφευχθεί νέα ενεργειακή ασφυξία.
Τι ακριβώς παρατείνεται έως τις 16 Μαΐου
Η αμερικανική παράταση ισχύει έως τις 16 Μαΐου 2026 και επιτρέπει τη συνέχιση συναλλαγών που αφορούν ρωσικό αργό και ρωσικά πετρελαϊκά προϊόντα που είχαν ήδη φορτωθεί σε πλοία έως την καθορισμένη ημερομηνία. Σύμφωνα με το Reuters, το ανανεωμένο καθεστώς αφορά ρωσικά φορτία ήδη στη θάλασσα και δόθηκε για να περιοριστεί η πίεση στις διεθνείς τιμές πετρελαίου. Το ίδιο πρακτορείο σημειώνει επίσης ότι το waiver εξαιρεί ρητά το Ιράν, την Κούβα και τη Βόρεια Κορέα, άρα δεν πρόκειται για γενική αναστολή κυρώσεων προς το ιρανικό πετρέλαιο.
Η ουκρανική αντίδραση
Η παράταση έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από το Κίεβο. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατήγγειλε ότι η χαλάρωση των περιορισμών στο ρωσικό πετρέλαιο δίνει στη Μόσχα επιπλέον οικονομική ανάσα και ενισχύει έμμεσα τη ρωσική πολεμική μηχανή. Η ουκρανική πλευρά θεωρεί ότι κάθε παράθυρο εσόδων από τις εξαγωγές ενέργειας μεταφράζεται σε επιπλέον χρηματοδότηση για τη συνέχιση του πολέμου.
Η ενεργειακή πίεση από τη Μέση Ανατολή
Η ουσία της αμερικανικής επιλογής βρίσκεται στον φόβο νέας ανατίμησης του πετρελαίου και γενικότερης ενεργειακής αστάθειας. Η κυβέρνηση Τραμπ εκτιμά ότι η σύγκρουση με το Ιράν και οι επιπτώσεις στη ναυσιπλοΐα και στις ροές ενέργειας, ιδιαίτερα γύρω από το Στενό του Ορμούζ, δημιουργούν τόσο μεγάλη πίεση ώστε μια απότομη πλήρης επαναφορά των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την παγκόσμια αγορά. Αυτό ήταν και το βασικό επιχείρημα που επικαλέστηκε ο Μπέσεντ ενώπιον των γερουσιαστών.
