Παράταση μέτρων για την ευλογιά στην Κρήτη

Η Περιφέρεια Κρήτης ανακοίνωσε την παράταση των έκτακτων προληπτικών μέτρων που έχουν τεθεί σε εφαρμογή για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου του νησιού από τον ιό της Ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Η απόφαση αυτή ελήφθη στο πλαίσιο της διαρκούς επιδημιολογικής επιτήρησης και της ανάγκης διατήρησης της Κρήτης ως περιοχής απαλλαγμένης από τη νόσο, δεδομένης της έξαρσης των κρουσμάτων που παρατηρείται στην ηπειρωτική χώρα.

Η επιδημιολογική εικόνα στην ηπειρωτική Ελλάδα παραμένει επιβαρυμένη, με τον ιό να παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλή μεταδοτικότητα και αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στο περιβάλλον, όπου μπορεί να επιβιώσει για χρονικό διάστημα έως και έξι μηνών. Οι παράγοντες αυτοί καθιστούν επιτακτική την αυστηρή τήρηση των πρωτοκόλλων βιοασφάλειας και τον περιορισμό των μετακινήσεων, προκειμένου να αποτραπεί οποιαδήποτε πιθανή επαφή του ιού με το υγιές ζωικό κεφάλαιο του νησιού.

Χρονοδιάγραμμα και Γενικοί Περιορισμοί

Τα ανανεωμένα μέτρα τίθενται σε ισχύ από την Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026 και θα παραμείνουν ενεργά έως και την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2026, οπότε και θα πραγματοποιηθεί νέα αξιολόγηση της κατάστασης από τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες. Στο διάστημα αυτό, οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων εντός του νησιού επιτρέπονται υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Ειδικότερα, οι ενδοπεριφερειακές μετακινήσεις για σφαγή είναι εφικτές σε ολόκληρη την Κρήτη, ενώ οι μετακινήσεις για αναπαραγωγικούς σκοπούς περιορίζονται αυστηρά εντός των ορίων της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας.

Παράλληλα, εξακολουθεί να ισχύει η δυνατότητα μετακίνησης ζώων για αλλαγή βοσκοτόπου, τόσο εντός όσο και εκτός της Περιφερειακής Ενότητας, με την προϋπόθεση ότι ο προορισμός βρίσκεται εντός των γεωγραφικών ορίων της Κρήτης. Ωστόσο, απαγορεύεται ρητά και κατηγορηματικά η ταυτόχρονη μεταφορά ζώων που προέρχονται από διαφορετικές εκτροφές, προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε διασταυρούμενη μόλυνση. Όλες οι μετακινήσεις πραγματοποιούνται υποχρεωτικά με την έκδοση υγειονομικών πιστοποιητικών και τη χρήση κατάλληλων οχημάτων, τα οποία πρέπει να έχουν υποβληθεί σε διαδικασία απολύμανσης πριν από τη φόρτωση των ζώων.

Η διαδικασία υποδοχής των ζώων στον τόπο προορισμού περιλαμβάνει υποχρεωτική καραντίνα διάρκειας 21 ημερών, ενώ οι εγκαταστάσεις υποδοχής οφείλουν να έχουν προηγουμένως καθαριστεί και απολυμανθεί πλήρως. Αξίζει να σημειωθεί ότι παραμένει σε ισχύ η πλήρης απαγόρευση εισόδου αιγοπροβάτων στην Κρήτη από εκτροφές που βρίσκονται στην υπόλοιπη Ελλάδα, ένα μέτρο που κρίνεται κομβικής σημασίας για τη διαφύλαξη της υγείας του τοπικού ζωικού κεφαλαίου.

Υποχρεώσεις για τους Κτηνοτρόφους

Οι ιδιοκτήτες κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων καλούνται να ενισχύσουν τα μέτρα βιοασφάλειας στις μονάδες τους. Η περιμετρική περίφραξη των εγκαταστάσεων κρίνεται απαραίτητη για την αποτροπή της εισόδου ή εξόδου ζώων, ενώ σε κάθε είσοδο και έξοδο οχημάτων θα πρέπει να υπάρχει λειτουργική απολυμαντική τάφρος ή τάπητας εμποτισμένος με εγκεκριμένο βιοκτόνο διάλυμα. Η πρόσβαση σε άτομα και οχήματα που δεν σχετίζονται με τη λειτουργία της εκτροφής θα πρέπει να απαγορεύεται αυστηρά. Σε περιπτώσεις όπου η είσοδος είναι απολύτως απαραίτητη, θα πρέπει να τηρούνται όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα προστασίας, όπως η χρήση ποδονάριων και προστατευτικών φορμών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημιουργία ενός απομονωμένου χώρου καραντίνας εντός της εκμετάλλευσης, ο οποίος θα φιλοξενεί τα νεοεισερχόμενα ή ύποπτα για μόλυνση ζώα, μακριά από το υπόλοιπο κοπάδι. Ο έλεγχος της προέλευσης των ζωοτροφών καθίσταται επίσης κρίσιμος, με ρητή απαγόρευση προμήθειας από περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως απαγορευμένες ζώνες. Το προσωπικό των εκτροφών οφείλει να χρησιμοποιεί ξεχωριστό ρουχισμό και υποδήματα αποκλειστικά εντός της μονάδας, ενώ η διενέργεια τακτικών διαδικασιών μυοκτονίας και απεντόμωσης θεωρείται υποχρεωτική για τον περιορισμό των φορέων μετάδοσης. Η άμεση απομάκρυνση εστιών ρύπανσης και λιμναζόντων υδάτων συμπληρώνει το πλέγμα των προληπτικών δράσεων. Οι κτηνοτρόφοι καλούνται να διενεργούν καθημερινό έλεγχο των ζώων τους και να ενημερώνουν αμελλητί τις κτηνιατρικές υπηρεσίες σε περίπτωση που παρατηρήσουν οποιοδήποτε ύποπτο σύμπτωμα. Τέλος, απαγορεύεται ο δανεισμός ή η κοινή χρήση εργαλείων, ζώων ή προσωπικού μεταξύ διαφορετικών εκτροφών.

Κατευθυντήριες Οδηγίες για Επαγγελματίες του Κλάδου

Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της μεταποίησης και διακίνησης ζωικών προϊόντων καλούνται να επιδείξουν αυξημένη επαγρύπνηση. Τα σφαγεία οφείλουν να παραμένουν σε εγρήγορση για τον εντοπισμό ύποπτων περιστατικών και να προβαίνουν σε άμεση ενημέρωση της αρμόδιας Κτηνιατρικής Υπηρεσίας. Η ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας απολυμαντικής τάφρου και της διενέργειας σχολαστικών καθαρισμών, είναι επιβεβλημένη. Η παραλαβή ζώων θα πρέπει να γίνεται αποκλειστικά και μόνο εφόσον συνοδεύονται από όλα τα απαραίτητα έγγραφα και τη σήμανση που προβλέπεται.

Στον τομέα της τυροκομίας και των εγκαταστάσεων επεξεργασίας γάλακτος, η παραλαβή πρώτης ύλης επιτρέπεται μόνο από εκτροφές που δεν υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα για την Ευλογιά και βρίσκονται σε καθεστώς ελέγχου για τον μελιταίο πυρετό. Τα βυτιοφόρα οχήματα μεταφοράς γάλακτος υποχρεούνται σε αυστηρή απολύμανση, με ιδιαίτερη προσοχή στους τροχούς, τόσο κατά την είσοδο όσο και κατά την έξοδό τους από κάθε εκτροφή, ενώ θα πρέπει να τηρείται σχετικό αρχείο με τις διαδικασίες αυτές.

Οι μεταφορείς και οι επιχειρήσεις εμπορίας ζωοτροφών οφείλουν να απολυμαίνουν τα οχήματά τους κατά την άφιξη και την αναχώρηση από οποιαδήποτε εγκατάσταση. Συνιστάται το πλύσιμο των ελαστικών με νερό για την απομάκρυνση χωμάτων πριν από την εφαρμογή του απολυμαντικού παράγοντα. Οι οδηγοί και οι μεταφορείς θα πρέπει να κάνουν χρήση προστατευτικής φόρμας και ποδονάριων μιας χρήσης, τα οποία καταστρέφονται επιτόπου μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας φόρτωσης ή εκφόρτωσης. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις που διακινούν ζωοτροφές φυτικής προέλευσης από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία υποχρεούνται να ενημερώνουν τη Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης και Κτηνιατρικής της οικείας Περιφερειακής Ενότητας δύο ημέρες πριν από την πραγματοποίηση της μεταφοράς.

Ρόλος των Κτηνιάτρων

Οι ιδιώτες κτηνίατροι και οι κτηνίατροι που έχουν αναλάβει την παρακολούθηση συγκεκριμένων εκτροφών καλούνται να επιδείξουν αυξημένη επαγρύπνηση για τον έγκαιρο εντοπισμό και τη διαχείριση πιθανών κρουσμάτων. Η άμεση ενημέρωση των αρμόδιων αρχών σε περίπτωση υποψίας είναι υψίστης σημασίας. Παράλληλα, απαιτείται η αυστηρή τήρηση των ατομικών μέτρων προστασίας (ΜΑΠ) και η διενέργεια απολύμανσης των οχημάτων τους πριν και μετά από κάθε επίσκεψη σε κτηνοτροφική μονάδα, διασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό την αποφυγή διασποράς του ιού.