Παρέμβαση Φιντάν πριν την Άγκυρα: Αιχμές για την ελληνική πολιτική σκηνή και τον διάλογο

Λίγες ώρες πριν από την άφιξη του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης στην Άγκυρα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επιχείρησε να καθορίσει το πολιτικό πλαίσιο της επικείμενης συνάντησης με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Με δημόσιες τοποθετήσεις του άφησε σαφείς αιχμές για την Αθήνα, συνδέοντας την πορεία των ελληνοτουρκικών με εσωτερικούς πολιτικούς υπολογισμούς στην Ελλάδα.

Σε συνέντευξη στο CNN Turk, ο Τούρκος ΥΠΕΞ υποστήριξε ότι τόσο ο Έλληνας πρωθυπουργός όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επιδιώκουν βελτίωση των σχέσεων και αναζήτηση λύσεων. Παράλληλα, απέδωσε καθοριστικό ρόλο στις εσωτερικές ισορροπίες της ελληνικής πολιτικής σκηνής, κατονομάζοντας τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας ως παράγοντα που, κατά την τουρκική εκτίμηση, επηρεάζει αρνητικά τη διαδικασία προσέγγισης.

Ο Φιντάν έκανε λόγο για ύπαρξη πολιτικής βούλησης που συνοδεύεται από πολιτικό κόστος, σημειώνοντας ότι οι επιλογές των Ελλήνων πολιτικών διαμορφώνονται υπό την πίεση του εσωτερικού ακροατηρίου. Οι δηλώσεις αυτές, σε άμεση χρονική εγγύτητα με τη συνάντηση της 11ης Φεβρουαρίου, εκλήφθηκαν από αναλυτές ως προσπάθεια της Άγκυρας να μεταφέρει το βάρος της ευθύνης για την απουσία προόδου σε ζητήματα όπως το Αιγαίο.

Το ίδιο δίκτυο παρουσιάζει τη συνάντηση Ερντογάν–Μητσοτάκη ως σημαντικό διπλωματικό γεγονός, έπειτα από διετή παύση των εργασιών του Συμβούλιο Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου Ελλάδας-Τουρκίας. Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, στην ατζέντα περιλαμβάνονται όλα τα βασικά θέματα των διμερών σχέσεων, με έμφαση στη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας στο Αιγαίο και στη διερεύνηση πεδίων συνεργασίας.

Το κλίμα πριν από την επίσκεψη περιγράφεται ως συγκρατημένο, με φόντο τις πρόσφατες ανταλλαγές NAVTEX και NOTAM. Ωστόσο, βασικός στόχος της συνάντησης προβάλλεται η σταθερότητα και η συνέχιση του διαλόγου χωρίς εξωτερική διαμεσολάβηση.

Η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού πραγματοποιείται κατόπιν πρόσκλησης του Τούρκου προέδρου, με τους δύο ηγέτες να προεδρεύουν της 6ης συνεδρίασης του Συμβουλίου. Η προηγούμενη αντίστοιχη συνάντηση είχε γίνει στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 2023, ενώ η τελευταία κατ’ ιδίαν επαφή τους είχε πραγματοποιηθεί στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, τον Σεπτέμβριο του 2024.

Στον τουρκικό Τύπο, η φετινή συνάντηση εντάσσεται στη λογική της «θετικής ατζέντας» και της συνέχισης των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που εφαρμόζονται τα τελευταία δύο χρόνια. Η Hürriyet αποδίδει στην Αθήνα την πρόθεση διατήρησης ήπιου κλίματος έως τις ελληνικές εκλογές του 2027, παρουσιάζοντας τον Έλληνα πρωθυπουργό ως προσεκτικό διαχειριστή των ελληνοτουρκικών.

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η ελληνική πλευρά θεωρεί μοναδικό ανοιχτό ζήτημα την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, αποκλείοντας τη διεύρυνση της ατζέντας σε θέματα αποστρατιωτικοποίησης νησιών ή καθεστώτος νησίδων.

Από την Άγκυρα, τα τουρκικά μέσα επαναλαμβάνουν ότι ο διάλογος προϋποθέτει σεβασμό, όπως υποστηρίζουν, στις αρχές καλής γειτονίας και στο διεθνές δίκαιο. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζεται η πάγια τουρκική θέση για τα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο, με αναφορές στην απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995 και στη συνεχή επιχειρησιακή ετοιμότητα των Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Παρά τις πολιτικές διαφορές, έντονη αναφορά γίνεται και στην οικονομική διάσταση των σχέσεων. Μέσα όπως η Habertürk και η Türkiye Gazetesi επισημαίνουν τη στόχευση για αύξηση των διμερών συναλλαγών στα 10 δισ. δολάρια, με τον τουρισμό, την ενέργεια και τις μεταφορές να προβάλλονται ως τομείς πρακτικής συνεργασίας.

Συνολικά, η συνάντηση της 11ης Φεβρουαρίου αντιμετωπίζεται από τον τουρκικό Τύπο ως διαδικασία συνέχειας και όχι ως σημείο καμπής. Οι προσδοκίες παραμένουν περιορισμένες ως προς τα δύσκολα ζητήματα, ενώ η διατήρηση του διαλόγου αναδεικνύεται ως βασικό πολιτικό μήνυμα σε ένα περιβάλλον εύθραυστης ισορροπίας.