ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ σε σύγκρουση για τα κομματικά δάνεια

Η έντονη πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛΑΣ αναφορικά με τα οικονομικά των κομμάτων αποτελεί την επιφάνεια μιας βαθύτερης και πιο σύνθετης πολιτικής διαμάχης. Το ζήτημα των τραπεζικών δανείων, της κρατικής επιχορήγησης και των οικονομικών πόρων του νεοσύστατου κόμματος έχει αναδειχθεί σε πεδίο σκληρής αναμέτρησης, με στόχο την κυριαρχία στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς.

Η τελευταία φάση αυτής της σύγκρουσης πυροδοτήθηκε από την πρόταση της ΕΛΑΣ για την υποχρεωτική διάθεση του 80% της τακτικής κρατικής χρηματοδότησης των υπερχρεωμένων κομμάτων στην αποπληρωμή των οφειλών τους. Παράλληλα, το κόμμα πρότεινε το 50% των βουλευτικών αποζημιώσεων, καθώς και των αποζημιώσεων των ευρωβουλευτών και των αιρετών, να κατευθύνεται επίσης στην εξόφληση των χρεών. Η κίνηση αυτή ήρθε να προστεθεί στην προηγούμενη επίθεση της ΕΛΑΣ κατά του «συστήματος του ενός δισ.», όπως χαρακτηρίζει τα συνολικά χρέη της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ. Το νέο κόμμα διατείνεται ότι, σε αντίθεση με τους παλαιότερους πολιτικούς σχηματισμούς, η λειτουργία του βασίζεται στην εθελοντική προσφορά και τη συμμετοχή των μελών του, και όχι σε τραπεζικές συναλλαγές.

Η αντεπίθεση της Χαριλάου Τρικούπη

Το ΠΑΣΟΚ, απαντώντας στις αιτιάσεις, πέρασε στην αντεπίθεση, ζητώντας από την ΕΛΑΣ να γνωστοποιήσει τις πηγές χρηματοδότησης για τα γραφεία, το προσωπικό, τις περιοδείες, τις εκδηλώσεις και την επικοινωνιακή της καμπάνια. Παράλληλα, κατηγόρησε τον πρόεδρο της ΕΛΑΣ, Αλέξη Τσίπρα, ότι επιχειρεί ένα «rebranding αγκαλιά με τα συμφέροντα», επαναφέροντας στο προσκήνιο επιλογές της περιόδου διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ σχετικά με τους πλειστηριασμούς, τη διαχείριση των funds και την προστασία της πρώτης κατοικίας. Η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ κορυφώθηκε με μια προσωπική επίθεση κατά του κ. Τσίπρα, υποστηρίζοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν είναι ο Οδυσσέας αλλά ο Αντίνοος, ο πιο ασεβής αρχηγός των μνηστήρων». Από την πλευρά της, η Χαριλάου Τρικούπη επιμένει ότι έχει ρυθμίσει τις οφειλές της, τηρεί τη συμφωνία αποπληρωμής και δεν έχει συνάψει νέο τραπεζικό δάνειο από το 2010, αποδίδοντας την αύξηση του συνολικού χρέους στη συσσώρευση τόκων και πανωτοκίων.

Η μάχη για την πολιτική υπεροχή

Η ένταση αυτή καταδεικνύει ότι η διαμάχη υπερβαίνει τα στενά όρια των κομματικών ισολογισμών. Το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να πλήξει ένα από τα βασικά πολιτικά πλεονεκτήματα του Αλέξη Τσίπρα: την εικόνα του ως ενός πολιτικού που δεν βαρύνεται με κομματικά δάνεια και οικονομικές εξαρτήσεις. Στόχος της Χαριλάου Τρικούπη είναι να αποδομήσει την εικόνα του ως του μοναδικού έντιμου και ανεξάρτητου πολιτικού απέναντι στο παραδοσιακό σύστημα, επιδιώκοντας με αυτόν τον τρόπο να περιορίσει τη δημοσκοπική πίεση, να ανακόψει τις διαρροές ψηφοφόρων προς την ΕΛΑΣ και, ει δυνατόν, να μειώσει εκ νέου την απόσταση μεταξύ των δύο κομμάτων.

Από την άλλη πλευρά, η ΕΛΑΣ αντιλαμβάνεται ότι για να διευρύνει την επιρροή της δεν αρκεί να προσελκύσει ψηφοφόρους μόνο από τον πρώην ΣΥΡΙΖΑ. Χρειάζεται να διεισδύσει και στην εκλογική βάση του ΠΑΣΟΚ. Το ζήτημα των κομματικών δανείων εξυπηρετεί αυτή τη στρατηγική, καθώς επιτρέπει στην ΕΛΑΣ να τοποθετεί το ΠΑΣΟΚ στην ίδια πλευρά με τη Νέα Δημοκρατία, παρουσιάζοντας και τα δύο κόμματά ως μέρη ενός παλαιού συστήματος εξαρτημένου από τις τράπεζες. ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ, παρά τις αντίθετες δηλώσεις στελεχών τους, δεν έχουν ως μοναδικό στρατηγικό αντίπαλο τη Νέα Δημοκρατία, αλλά διατηρούν στραμμένα τα βλέμματά τους και στον «ενδοπαραταξιακό» ανταγωνισμό για την πλήρη επικράτηση στον χώρο της Κεντροαριστεράς.