Πέραμα: Μια πόλη πάνω σε πυριτιδαποθήκη

Νύχτα αγωνίας βίωσαν οι κάτοικοι του Περάματος το βράδυ της Κυριακής, όταν λίγο μετά τα μεσάνυχτα ξέσπασε εκτεταμένη πυρκαγιά στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων στα Καζάνια, στο ύψος της Λεωφόρου Δημοκρατίας. Φλόγες που έφταναν τα 20 μέτρα, σε απόσταση αναπνοής από κατοικίες και επιχειρήσεις, προκάλεσαν πανικό, ενώ 28 πυροσβέστες με 10 οχήματα έδωσαν πολύωρη μάχη μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες για να θέσουν τη φωτιά υπό έλεγχο, πριν αυτή επεκταθεί στις κεντρικές δεξαμενές.

Πυκνοί καπνοί σκέπασαν την περιοχή και οι κάτοικοι ειδοποιήθηκαν με μήνυμα από το 112. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, η φωτιά προκλήθηκε από διαρροή υγρών καυσίμων. Ο δήμαρχος Περάματος, Γιάννης Λαγουδάκος, κατήγγειλε ότι «400 στρέμματα εύφλεκτων εγκαταστάσεων απείλησαν να τινάξουν στον αέρα ολόκληρο το Λεκανοπέδιο Αττικής», καταθέτοντας μήνυση κατά παντός υπευθύνου και ζητώντας την απομάκρυνση των εταιρειών καυσίμων από την περιοχή.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Γιάννης Λαγουδάκος (@lagoudakosg)

Seveso μέσα στον αστικό ιστό

Η πυρκαγιά δεν εκδηλώθηκε σε απομονωμένη βιομηχανική ζώνη, αλλά στον πυρήνα του αστικού ιστού, μόλις 500 μέτρα από σπίτια, σχολεία και χώρους καθημερινής δραστηριότητας. Το ερώτημα που επανέρχεται είναι ποια μέτρα προστασίας ισχύουν για μια περιοχή που γειτνιάζει με διυλιστήρια, δεξαμενές καυσίμων και αποθήκες επικίνδυνων υλικών και τι θα συνέβαινε αν η φωτιά είχε ξεφύγει από τον έλεγχο.

Στο Πέραμα, οι εγκαταστάσεις αυτές υπάγονται στο καθεστώς Seveso, δηλαδή σε περιοχές όπου λειτουργούν βιομηχανίες με επικίνδυνες και εύφλεκτες ουσίες, όπως καύσιμα, υγραέρια και χημικά. Η ονομασία προέρχεται από το σοβαρό βιομηχανικό ατύχημα της δεκαετίας του ’70 στην Ιταλία, που οδήγησε την ΕΕ στη θέσπιση αυστηρών κανόνων πρόληψης μεγάλων ατυχημάτων. Με απλά λόγια, «Seveso» σημαίνει ζώνη αυξημένου βιομηχανικού κινδύνου.

Οι περιοχές αυτές ορίζονται από την ευρωπαϊκή Οδηγία SEVESO III, με στόχο την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων και τον περιορισμό των συνεπειών τους στην ανθρώπινη ζωή, το περιβάλλον και τις υποδομές. Όταν όμως τέτοιες εγκαταστάσεις συνυπάρχουν με πυκνή κατοικία και σχολικές μονάδες, ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται.

Ζώντας καθημερινά δίπλα στον κίνδυνο

Στη Δυτική Αττική και ειδικά στο Πέραμα, χιλιάδες άνθρωποι ζουν καθημερινά δίπλα σε εγκαταστάσεις όπου ένα ατύχημα μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή. Πέρα από το τοξικό νέφος, υπάρχει κίνδυνος θερμικής ακτινοβολίας και ισχυρών εκρήξεων. Σε ένα σοβαρό συμβάν, χιλιάδες κάτοικοι θα βρεθούν σε άμεσο κίνδυνο χωρίς χρόνο αντίδρασης ή εκκένωσης. Η καθημερινότητα εξελίσσεται μέσα σε διαρκή αβεβαιότητα: παιδιά πηγαίνουν σχολείο και οικογένειες ζουν λίγα μέτρα από δεξαμενές καυσίμων και τοξικά υλικά.

Οι εγκαταστάσεις Seveso διακρίνονται σε ανώτερης και κατώτερης βαθμίδας. Οι πρώτες αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες επικίνδυνων υλικών και ένα ατύχημα θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες σε ευρεία ακτίνα. Οι δεύτερες περιλαμβάνουν μικρότερες μονάδες, που όμως εξακολουθούν να συνιστούν απειλή για τις γύρω περιοχές. Στο Πέραμα συγκεντρώνονται δεκάδες τέτοιες μονάδες, ενώ παράλληλα λειτουργούν και άλλες εγκαταστάσεις που είτε βρίσκονται οριακά εκτός του πλαισίου Seveso είτε λειτουργούν με ανεπαρκείς ελέγχους.

Η φωτιά της Κυριακής ανέδειξε ότι ο κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός. Αν είχε επεκταθεί, θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές εκρήξεις, κατάρρευση εγκαταστάσεων, φλόγες σε κατοικημένες περιοχές και έκλυση χημικών ουσιών με άμεσες και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία και στο περιβάλλον. Παρότι η νομοθεσία προβλέπει σχέδια έκτακτης ανάγκης, χάρτες κινδύνου και ενημέρωση των πολιτών, πολλά από αυτά παραμένουν ανενεργά ή άγνωστα στους κατοίκους.

Η πυρκαγιά στο Πέραμα λειτούργησε ως προειδοποιητικό καμπανάκι. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι αν θα υπάρξει νέο ατύχημα, αλλά αν θα ληφθούν εγκαίρως ουσιαστικά μέτρα πρόληψης, χωροταξικού ελέγχου και προστασίας, πριν ένας επόμενος συναγερμός μετατραπεί σε τραγωδία.