Πετράλωνα: Στο μικροσκόπιο οι εκσκαφές για την κατάρρευση πολυκατοικίας

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η έρευνα για την κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, με τις Αρχές να εξετάζουν κάθε στοιχείο που μπορεί να οδηγήσει σε σαφή εικόνα για τα αίτια του περιστατικού. Κλιμάκιο πραγματογνωμόνων της Πολεοδομίας αναλαμβάνει να διερευνήσει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες κατέρρευσε το κτίριο, ενώ την Τετάρτη 1 Ιουλίου στο σημείο βρέθηκε το Τμήμα Επικινδύνων της Πολεοδομίας Αθηνών για τους πρώτους ελέγχους.

Σήμερα, στα συντρίμμια της πολυκατοικίας αναμένεται να πραγματοποιηθεί νέα αυτοψία από ειδικούς πραγματογνώμονες, οι οποίοι θα εξετάσουν αν υπήρξαν τεχνικές αστοχίες, παραλείψεις ή παραβάσεις που συνέβαλαν στην κατάρρευση. Το βάρος της έρευνας πέφτει κυρίως στις εργασίες που εκτελούνταν στο όμορο οικόπεδο, όπου βρισκόταν σε εξέλιξη εκσκαφή για την ανέγερση νέας οικοδομής.

Οι πρώτες τεχνικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι οι αστοχίες ενδέχεται να είναι περισσότερες από μία. Μηχανικοί αποδίδουν μεγάλο μέρος της ευθύνης σε όσους προχώρησαν σε εκσκαφή σε βάθος μεγαλύτερο από εκείνο των πεδίλων της διπλανής πολυκατοικίας. Τα πέδιλα του παλαιού κτιρίου βρίσκονταν περίπου στο 1,5 μέτρο, ενώ οι εργασίες φέρονται να κατέβηκαν στα 4 με 5 μέτρα, δημιουργώντας σοβαρή επιβάρυνση στη στατική ισορροπία του εδάφους.

Κρίσιμο σημείο θεωρείται και το γεγονός ότι, κατά τις ίδιες τεχνικές εκτιμήσεις, δεν έγινε εγκαίρως ρίψη εκτοξευόμενου ταχείας πήξεως σκυροδέματος, ώστε να ενισχυθούν τα θεμέλια και να αποτραπεί η κλίση ή η υποχώρηση της οικοδομής. Η παράλειψη τέτοιων αντιστηρίξεων, σε συνδυασμό με το βάθος της εκσκαφής και την ηλικία του κτιρίου, δημιουργεί ένα βαρύ πλαίσιο διερεύνησης.

Οι τεχνικές αστοχίες στο μικροσκόπιο

Έμπειροι μηχανικοί επισημαίνουν ότι ένα κτίριο δεν καταρρέει συνήθως από έναν και μόνο λόγο. Για να φτάσει μια πολυκατοικία σε πλήρη απώλεια στατικής επάρκειας, πρέπει να συντρέξουν ταυτόχρονα περισσότερες παράμετροι. Η έλλειψη επαρκών αντιστηρίξεων, η βαθιά εκσκαφή δίπλα στα θεμέλια, η παλαιότητα της κατασκευής και οι πιθανές αδυναμίες στον τρόπο εκτέλεσης του έργου αποτελούν πλέον βασικά σημεία της έρευνας.

Το κρίσιμο ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι πραγματογνώμονες είναι αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι κανόνες της οικοδομικής νομοθεσίας και αν είχαν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα προστασίας για το γειτονικό κτίριο. Σε αντίστοιχες περιπτώσεις, οι αντιστηρίξεις δεν αποτελούν τεχνική λεπτομέρεια, αλλά βασική προϋπόθεση ασφαλείας για να μη μετατραπεί ένα εργοτάξιο σε απειλή για ολόκληρη γειτονιά.

Η εισαγγελική παρέμβαση δίνει πλέον βαρύτητα και στο ποινικό σκέλος της υπόθεσης. Ο εισαγγελέας έχει ζητήσει περαιτέρω έρευνα για την κατάρρευση του κτιρίου στην οδό Αλκμήνης 22, στα Πετράλωνα, προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπήρξαν παραβάσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας ή αν αγνοήθηκαν κρίσιμες τεχνικές υποχρεώσεις κατά την εκτέλεση των εργασιών.

Η εκκένωση που απέτρεψε τραγωδία

Καθοριστικό ρόλο στην αποφυγή ανθρώπινων απωλειών φαίνεται ότι είχε η έγκαιρη αντίδραση μιας ηλικιωμένης ενοίκου και η άμεση κινητοποίηση ιδιώτη μηχανικού. Η κόρη της ηλικιωμένης ζήτησε βοήθεια, ο μηχανικός έφτασε γρήγορα στο σημείο και η πολυκατοικία εκκενώθηκε πριν επέλθει η πλήρης κατάρρευση.

Λίγη ώρα αργότερα, η τετραώροφη πολυκατοικία κατέρρευσε μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Το γεγονός ότι οι ένοικοι είχαν προλάβει να απομακρυνθούν ήταν αυτό που απέτρεψε μια πολύνεκρη τραγωδία στην καρδιά της Αθήνας. Το περιστατικό αναδεικνύει με τον πιο σκληρό τρόπο πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα σε ένα τεχνικό λάθος και σε μια ανθρώπινη καταστροφή.

Στο πλαίσιο της έρευνας συνελήφθησαν ο ιδιοκτήτης του έργου, ο εργολάβος, ο επιβλέπων μηχανικός και δύο εργαζόμενοι. Σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για πιθανές παραβάσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας, ενώ στη συνέχεια αφέθηκαν ελεύθεροι. Η εξέλιξη αυτή δεν κλείνει την υπόθεση, καθώς το πόρισμα των πραγματογνωμόνων θα είναι καθοριστικό για την απόδοση ευθυνών.

Οι πρώτες ενδείξεις συγκλίνουν στο ότι οι εκσκαφές για τη θεμελίωση της νέας πενταώροφης οικοδομής στο γειτονικό οικόπεδο επηρέασαν τη σταθερότητα του εδάφους και αποδυνάμωσαν τη στατική επάρκεια του παλαιού κτιρίου. Αν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, η κατάρρευση στα Πετράλωνα θα αποτελέσει ακόμη μία βαριά υπενθύμιση ότι η οικοδομική δραστηριότητα χωρίς αυστηρό έλεγχο, επαρκείς αντιστηρίξεις και πραγματική τήρηση των κανόνων ασφαλείας μπορεί να θέσει σε άμεσο κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.