Πετρέλαιο: Βουτιά μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν

Η ειρηνευτική συμφωνία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές ενέργειας, στέλνοντας σήμα αποκλιμάκωσης μετά από μήνες έντασης στη Μέση Ανατολή.

Η διπλωματική λύση που επιτεύχθηκε ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν αποτυπώθηκε άμεσα στις τιμές του πετρελαίου, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και επιστροφή σημαντικών ποσοτήτων αργού στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.

Με το άνοιγμα των ασιατικών αγορών τη Δευτέρα, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν πτώση άνω του 4%. Το ευρωπαϊκό Brent υποχώρησε κατά 4,1%, κάτω από τα 84 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI σημείωσε απώλειες 4,7%, κινούμενο κοντά στα 81 δολάρια το βαρέλι.

Πρόκειται για τα χαμηλότερα επίπεδα από τον περασμένο Μάρτιο, εξέλιξη που δείχνει την άμεση ανακούφιση των αγορών μπροστά στην προοπτική τερματισμού των εχθροπραξιών και επαναλειτουργίας ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους του πλανήτη.

Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ

Καθοριστικό ρόλο στην υποχώρηση των τιμών είχε η πρόβλεψη για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Ο ναυτικός αποκλεισμός, που διήρκεσε περισσότερο από τρεις μήνες λόγω των συγκρούσεων, είχε αφαιρέσει από την αγορά εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς, ασφάλισης και εφοδιασμού.

Την επίτευξη της συμφωνίας ανακοίνωσε πρώτος ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεμπάζ Σαρίφ, καθώς η χώρα του είχε διαμεσολαβητικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή του, οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου και του Λιβάνου.

Ο Πακιστανός πρωθυπουργός ανέφερε επίσης ότι η επίσημη υπογραφή της συμφωνίας θα πραγματοποιηθεί στις 19 Ιουνίου στην Ελβετία, έπειτα από την ολοκλήρωση τεχνικών συζητήσεων που θα ρυθμίσουν τα επιμέρους ζητήματα εφαρμογής.

Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θεωρείται κρίσιμη για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, καθώς από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται μεγάλο μέρος των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο προς την Ασία, την Ευρώπη και τις διεθνείς αγορές.

Συγκρατημένη αισιοδοξία από τους αναλυτές

Παρά την έντονη θετική αντίδραση στις αγορές και την άνοδο που καταγράφηκε σε ασιατικά χρηματιστήρια, όπως ο Nikkei και ο Kospi, οι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς τον χρόνο πλήρους εξομάλυνσης της προσφοράς.

Ο Πρασάντ Βασίστ, ανώτερος αντιπρόεδρος της ICRA Ltd, εκτίμησε ότι οι τιμές θα δεχθούν άμεση πίεση προς τα κάτω, όμως η αποκατάσταση της παραγωγής και των ροών δεν θα γίνει αυτόματα.

Όπως εξήγησε, περίπου 10 έως 12 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως έχουν μείνει εκτός της εφοδιαστικής αλυσίδας. Ορισμένες εγκαταστάσεις παραμένουν κλειστές, άλλες έχουν υποστεί ζημιές, ενώ η επανεκκίνησή τους απαιτεί χρόνο, τεχνικούς ελέγχους και επαναφορά των δικτύων μεταφοράς.

Με βάση αυτή την εκτίμηση, η επιστροφή των τιμών στα προπολεμικά επίπεδα, κοντά στα 70 δολάρια το βαρέλι, δεν θεωρείται άμεση υπόθεση. Η αγορά θα χρειαστεί χρόνο για να διαπιστώσει αν η συμφωνία εφαρμόζεται πλήρως, αν τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά και αν οι παραγωγικές εγκαταστάσεις επανέρχονται σε κανονικούς ρυθμούς.

Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για την κατεύθυνση των τιμών. Οι αγορές αναμένουν την τυπική ολοκλήρωση της συμφωνίας στην Ελβετία και τις πρώτες πρακτικές ενδείξεις επανόδου των πετρελαϊκών ροών.

Η αποκλιμάκωση μειώνει τον κίνδυνο νέας εκτίναξης του ενεργειακού κόστους, όμως η σταθεροποίηση θα εξαρτηθεί από την αξιοπιστία της εφαρμογής, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την ταχύτητα με την οποία θα επανενταχθούν οι χαμένες ποσότητες πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά.

Η ειρηνευτική συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν προσφέρει στις αγορές ένα πρώτο ισχυρό σήμα ανακούφισης. Η πραγματική δοκιμασία, όμως, αρχίζει τώρα: στην εφαρμογή της συμφωνίας, στην ομαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ και στην ικανότητα της διεθνούς ενεργειακής αλυσίδας να απορροφήσει τους κραδασμούς που άφησε πίσω της η σύγκρουση.