Πετρέλαιο: Πτώση τιμών μετά την αποκλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ

Σε επίπεδα χαμηλότερα από εκείνα που καταγράφονταν πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν υποχώρησαν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, καθώς η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ δείχνει να επανέρχεται σταδιακά σε πιο κανονικούς ρυθμούς. Η αποκλιμάκωση συνδέεται με την πρόοδο στις συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ενώ οι αγορές παρακολουθούν στενά τόσο τη διέλευση των εμπορικών πλοίων όσο και την επίδραση στις τιμές των καυσίμων.

Το Brent, που αποτελεί διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο, υποχώρησε προσωρινά κάτω από τα 72,48 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή στο επίπεδο όπου βρισκόταν την ημέρα πριν από την έναρξη των επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Στη συνέχεια ανέκαμψε ελαφρώς, φτάνοντας στα 72,63 δολάρια.

Οι τιμές της ενέργειας κινήθηκαν με έντονες διακυμάνσεις από τη στιγμή που η Τεχεράνη απάντησε στις επιθέσεις, περιορίζοντας ουσιαστικά τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Πρόκειται για θαλάσσια δίοδο στρατηγικής σημασίας, καθώς από εκεί περνά μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ

Η τιμή του αργού πετρελαίου καταγράφει αισθητή πτώση από τις 17 Ιουνίου, όταν Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης. Το κείμενο προβλέπει περίοδο 60 ημερών για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και για πρόσθετα μέτρα που αποσκοπούν στον τερματισμό του πολέμου.

Αντιπρόσωποι των δύο πλευρών συναντήθηκαν το προηγούμενο Σαββατοκύριακο στην Ελβετία, σε συνομιλίες με στόχο την αποκλιμάκωση και τη διαμόρφωση πλαισίου τερματισμού της σύγκρουσης. Οι διαπραγματεύσεις οδήγησαν τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μερική άρση κυρώσεων που αφορούν τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, εξέλιξη που επηρέασε άμεσα το κλίμα στις ενεργειακές αγορές.

Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Kpler, ο αριθμός των πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ έχει αυξηθεί σημαντικά μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης. Η εταιρεία ανέφερε στο BBC ότι ανάμεσα στα πλοία των τελευταίων ημερών περιλαμβάνονται δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου, πλοία μεταφοράς LNG, φορτηγά πλοία με λιπάσματα και άλλα εμπορεύματα.

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δημιούργησαν ειδική γραμμή επικοινωνίας, με στόχο την αποφυγή παρεξηγήσεων και τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης εμπορικών πλοίων από την περιοχή. Τη σχετική ανακοίνωση έκαναν τη Δευτέρα οι διαμεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν.

Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων ναυτιλιακού κινδύνου Marisks, Δημήτρης Μανιάτης, χαρακτήρισε την αλλαγή «τεράστια», επισημαίνοντας ότι τις τελευταίες ημέρες πολύ περισσότερα πλοία χρησιμοποιούν πλέον τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της εταιρείας του, περίπου 80 πλοία έχουν περάσει τα Στενά του Ορμούζ από τη Δευτέρα, μετά τον πρώτο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών στην Ελβετία.

Ο ίδιος εξήγησε ότι περιορισμένος αριθμός πλοίων μπορεί να κινηθεί μέσω βόρειου θαλάσσιου περάσματος, ύστερα από άδεια των ιρανικών αρχών. Την ίδια ώρα, το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών έχει εκδώσει οδηγίες για τη χρήση νότιας διαδρομής, η οποία θεωρείται ασφαλής από νάρκες και άλλα εμπόδια που είχαν τοποθετηθεί μετά την έναρξη του πολέμου.

Παρά την αυξημένη κινητικότητα, η κυκλοφορία παραμένει κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα. Πριν από τη σύγκρουση, περισσότερα από 100 πλοία διέσχιζαν καθημερινά τα Στενά του Ορμούζ. Σήμερα, εκατοντάδες πλοία εξακολουθούν να περιμένουν στον Περσικό Κόλπο, γεγονός που δείχνει ότι η πλήρης ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας απαιτεί ακόμη χρόνο.

Πίεση για μειώσεις στις τιμές των καυσίμων

Η έναρξη του πολέμου είχε προκαλέσει απότομη αύξηση στις τιμές των καυσίμων στα πρατήρια. Πλέον, το ενδιαφέρον των καταναλωτών και των κυβερνήσεων στρέφεται στο εάν η πτώση του πετρελαίου θα περάσει γρήγορα στις αντλίες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή της απλής βενζίνης διαμορφώνεται περίπου στα 3,93 δολάρια το γαλόνι, μετά την κορύφωση στα 4 δολάρια τον Απρίλιο, που αποτέλεσε το υψηλότερο επίπεδο από το 2022.

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση, οι τιμές παραμένουν αισθητά υψηλότερες από τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο. Η απόσταση ανάμεσα στην πτώση του αργού και στην αργή προσαρμογή των τιμών λιανικής έχει προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, διέταξε την Τετάρτη τη διενέργεια έρευνας σε μεγάλες ενεργειακές εταιρείες, κατηγορώντας τη Shell, την ExxonMobil και άλλες επιχειρήσεις ότι αισχροκερδούν εις βάρος των οδηγών. Όπως υποστήριξε, το κόστος του πετρελαίου έχει μειωθεί σημαντικά, ενώ οι τιμές στα πρατήρια δεν έχουν ακολουθήσει με τον αντίστοιχο ρυθμό.

«Οι τιμές του πετρελαίου έχουν πέσει τόσο πολύ και δεν βλέπουμε αντίστοιχη μείωση στις αντλίες, όπως θα έπρεπε», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος από το Οβάλ Γραφείο, αυξάνοντας την πίεση προς τις εταιρείες του κλάδου.

Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Πετρελαίου, που εκπροσωπεί τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ΗΠΑ, απάντησε ότι οι τιμές των καυσίμων δεν κινούνται σε πλήρη παραλληλία με τις τιμές του αργού πετρελαίου. Με αυτή τη θέση επιχείρησε να αποσυνδέσει την τιμολόγηση στα πρατήρια από την άμεση πορεία των διεθνών τιμών.

Αντίστοιχες κατηγορίες για αδικαιολόγητες αυξήσεις στις τιμές της βενζίνης έχουν διατυπωθεί και στη Βρετανία μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν. Ωστόσο, η βρετανική αρχή ανταγωνισμού ανέφερε τον προηγούμενο μήνα ότι δεν εντόπισε εκτεταμένες ενδείξεις τέτοιων πρακτικών, σημειώνοντας ότι τα μέσα περιθώρια κέρδους παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερά μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου.

Η αγορά πετρελαίου παραμένει ευαίσθητη στις διπλωματικές εξελίξεις και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο. Η αποκλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ έδωσε ανάσα στις διεθνείς τιμές, όμως η πραγματική επίδραση για τους καταναλωτές θα κριθεί από το πόσο γρήγορα οι μειώσεις στο αργό θα μεταφερθούν στις τιμές των καυσίμων.