Πεζεσκιάν: Να αποδεχθούμε τις κυρώσεις

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, απηύθυνε έκκληση προς τους πολίτες της χώρας να επιδείξουν αντοχή και να αποδεχθούν τις οικονομικές επιπτώσεις που προκύπτουν από το διεθνές καθεστώς κυρώσεων, σε μια συγκυρία όπου η Ουάσινγκτον εντείνει την πίεση προς την Τεχεράνη. Η δήλωση αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά εξελίξεων που διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα τεταμένο οικονομικό και γεωπολιτικό σκηνικό για τη χώρα.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στην κρατική τηλεόραση, ο Ιρανός πρόεδρος απάντησε με αιχμηρό τρόπο σε όσους υποστηρίζουν ότι οι κυρώσεις δεν επιφέρουν κανένα αποτέλεσμα, τονίζοντας χαρακτηριστικά: "Ορισμένοι λένε ότι οι κυρώσεις δεν έχουν καμία επίπτωση. Στους ανθρώπους αυτούς δεν έχω τίποτε να απαντήσω". Υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης, ο κ. Πεζεσκιάν σημείωσε ότι "βρισκόμαστε σε εμπόλεμη κατάσταση και οφείλουμε να αποδεχθούμε τις συνθήκες που επικρατούν σε καιρό πολέμου", προχωρώντας σε μια άμεση σύνδεση της οικονομικής πραγματικότητας με τις έκτακτες στρατιωτικές συνθήκες.

Ο θεωρούμενος μετριοπαθής πρόεδρος του Ιράν είχε ήδη παραδεχθεί την περασμένη εβδομάδα ότι η χώρα του βρίσκεται αντιμέτωπη "με πολλές οικονομικές δυσκολίες", μια παραδοχή που έρχεται σε αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις των ιρανικών αρχών ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιτύχουν "τίποτε" μέσω των οικονομικών πιέσεων. Η αντίφαση αυτή αναδεικνύει το δίλημμα της ιρανικής ηγεσίας ανάμεσα στην ανάγκη διαχείρισης της εσωτερικής κοινής γνώμης και στην πραγματική οικονομική επιβάρυνση.

Το νέο κύμα πιέσεων ενεργοποιήθηκε τη Δευτέρα, όταν ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, παρουσίασε ένα νέο πακέτο "δευτερογενών" κυρώσεων. Σε αντίθεση με τα προηγούμενα μέτρα, αυτές οι κυρώσεις δεν στοχεύουν άμεσα το Ιράν, αλλά επικεντρώνονται στους εμπορικούς του εταίρους, με στόχο να προκαλέσουν οικονομική ασφυξία στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, η στρατηγική αυτή αποσκοπεί στο να καταστήσει μη βιώσιμη την οικονομία του Ιράν, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου ο πόλεμος, ο οποίος ξεκίνησε με τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου, έχει περιέλθει σε κατάσταση στασιμότητας.

Οι συνέπειες των κυρώσεων είναι ήδη ορατές στα οικονομικά μεγέθη της χώρας. Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν αποκάλυψε ότι οι εξαγωγές και οι εισαγωγές "μειώθηκαν κατά 25% έως 30%", ενώ προανήγγειλε ότι η τιμή της βενζίνης θα αυξηθεί τελικά με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Το ζήτημα των καυσίμων αποτελεί ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα για το Ιράν, μια μεγάλη πετρελαιοπαραγωγό χώρα, η οποία επιδοτεί εδώ και χρόνια τη βενζίνη μέσω ενός συστήματος ποσοστώσεων ανάλογα με την κατανάλωση. Οποιαδήποτε μεταβολή στις τιμές ενέχει σημαντικό πολιτικό ρίσκο και μπορεί να πυροδοτήσει κοινωνικές αντιδράσεις.

Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές δυνάμεις, ο οποίος επιβλήθηκε ως αντίποινα για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη. Την Τετάρτη, ο αντιπρόεδρος του Ιράν, Μοχάμαντ Τζαφάρ Γκαεμπανάχ, παραδέχθηκε ότι ο αποκλεισμός αυτός έχει εμποδίσει τη χώρα να εισαγάγει επαρκείς ποσότητες βενζίνης, προκειμένου να αντισταθμίσει την "ανεπαρκή" εγχώρια παραγωγή, επιδεινώνοντας το ενεργειακό πρόβλημα.

Στο διπλωματικό πεδίο, η Κίνα, ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους της Τεχεράνης και χώρα που στοχοποιείται από τις νέες αμερικανικές κυρώσεις, διαβεβαίωσε ότι θα υπερασπιστεί "αποφασιστικά" τα συμφέροντά της και τη συνεργασία της με το Ιράν. Η στάση του Πεκίνου θεωρείται κρίσιμη για την αποτελεσματικότητα των αμερικανικών μέτρων, καθώς η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, άφησε ανοιχτό το παράθυρο του διαλόγου, δηλώνοντας: "Δεν είναι ακατόρθωτο να επαναφέρουμε τη διπλωματία στις ράγες. Αυτό εξαρτάται από το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κατανοήσουν ένα απλό γεγονός: ότι η πίεση δεν αποδίδει". Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τη θέση της Τεχεράνης ότι η διπλωματική οδός παραμένει ανοιχτή, εφόσον η Ουάσινγκτον αναθεωρήσει την πολιτική της μέγιστης πίεσης.