Πεζεσκιάν: Στις ΗΠΑ η απόφαση για τερματισμό του πολέμου

Σε μια κρίσιμη δήλωση που αποτυπώνει την πολυπλοκότητα των γεωπολιτικών ισορροπιών στη Μέση Ανατολή, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν υπογράμμισε την Πέμπτη ότι η απόφαση για τον τερματισμό ή τη συνέχιση της ένοπλης σύρραξης στην περιοχή εναπόκειται αποκλειστικά στην κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Μιλώντας σε συνέντευξη που παραχώρησε στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, στο περιθώριο της εβδομάδας υψηλού επιπέδου της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Πεζεσκιάν επέμεινε ότι η Τεχεράνη δεν ήταν αυτή που ξεκίνησε τις εχθροπραξίες, μεταφέροντας με σαφήνεια το διπλωματικό μήνυμα ότι η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Ουάσιγκτον.

Η τοποθέτηση του Ιρανού προέδρου έρχεται σε συνέχεια της ανακοίνωσης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ την Τρίτη, ο οποίος αποκάλυψε ότι διεξήχθησαν συνομιλίες στη Νέα Υόρκη μεταξύ Ιρανών και Αμερικανών αξιωματούχων, στο περιθώριο του μεγάλου διπλωματικού φόρουμ. Ο Πεζεσκιάν, ωστόσο, διατήρησε μια στάση που συνδυάζει την ετοιμότητα για διάλογο με την αμυντική αποφασιστικότητα, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν επιθυμούσε ποτέ να εμπλακεί σε πόλεμο, αλλά παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της.

«Δεν κηρύξαμε εμείς ποτέ πόλεμο, αλλά αν θέλουν να συνεχίσουν να μας επιτίθενται, θα ανταποδώσουμε με δύναμη και αποφασιστικότητα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ιρανός πρόεδρος, ασκώντας παράλληλα κριτική στις οικονομικές πιέσεις που ασκούνται σε βάρος της χώρας του. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πιέσεις αυτές στοχεύουν να αναγκάσουν την Τεχεράνη να συνθηκολογήσει εκτός οποιουδήποτε νομικού πλαισίου του διεθνούς δικαίου, κάτι το οποίο χαρακτήρισε ως αδύνατο να συμβεί.

Ο Πεζεσκιάν υπενθύμισε την καταρχήν συμφωνία στην οποία είχαν καταλήξει η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη τον Ιούλιο, τονίζοντας ότι αυτή υπογράφτηκε και ότι η βάση της παραμένει ισχυρή. «Ήμασταν έτοιμοι και συνεχίζουμε να θέλουμε να προχωρήσουμε», διαβεβαίωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω διπλωματικής εμπλοκής, υπό την προϋπόθεση ότι θα γίνουν σεβαστές οι κόκκινες γραμμές της χώρας του.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του Ιρανού προέδρου στις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, τις οποίες ο Αμερικανός ομόλογός του έχει επανειλημμένα συνδέσει με τη στάση του Ιράν. Ο Πεζεσκιάν αντέκρουσε αυτή την άποψη, υπογραμμίζοντας ότι οι εκλογές δεν θα αλλάξουν απολύτως τίποτε για την Ισλαμική Δημοκρατία. «Δεν τις παίρνουμε υπόψη καν», τόνισε, διαψεύδοντας ουσιαστικά τους ισχυρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ιρανοί περιμένουν το αποτέλεσμα της αναμέτρησης για να κλείσουν συμφωνία.

Σε μια προσωπική αποκάλυψη που προσέλκυσε την προσοχή, ο Πεζεσκιάν ανέφερε ότι είδε τον ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ περίπου ένα μήνα πριν και ότι βρίσκονταν μαζί για περίπου επτά ώρες. Ερωτηθείς αν ο ανώτατος ηγέτης είναι υγιής, απάντησε κατηγορηματικά «εντελώς», βάζοντας τέλος σε σενάρια και φήμες που κατά καιρούς διακινούνται.

Αναφορικά με το λεπτό ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, ο πρόεδρος Πεζεσκιάν επανέλαβε την πάγια θέση της Τεχεράνης ότι η χώρα του ουδέποτε επιδίωξε να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο. Παραδέχτηκε, ωστόσο, ότι το Ιράν διαθέτει μεγάλο απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 20 έως 60%, επίπεδο που ξεπερνά κατά πολύ το ωφέλιμο για πολιτικές χρήσεις. Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και δυτικοί σύμμαχοί τους κατηγορούν το Ιράν ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αιτιολογία που επικαλέστηκαν ο Ντόναλντ Τραμπ και ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου όταν διέταξαν την επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου. Όταν ο δημοσιογράφος του Fox News τον πίεσε να απαντήσει αν η Τεχεράνη θέλει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ο Πεζεσκιάν απάντησε «Όχι, καθόλου».

Στο πλαίσιο των αντιποίνων για την επίθεση που υπέστη στα τέλη Φεβρουαρίου, το Ιράν προχώρησε σε de facto κλείσιμο του στρατηγικής σημασίας στενού του Ορμούζ, από το οποίο διερχόταν απρόσκοπτα μέχρι τότε περί το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως. Η κίνηση αυτή είχε ως άμεσο αποτέλεσμα να εκτοξευτούν στα ύψη οι τιμές της ενέργειας, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές και εντείνοντας την ανησυχία για την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.