Πιερρακάκης: Απάντηση σε Σαμαρά και στήριξη Καραμανλή

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, προχώρησε σε δύο διαδοχικές κινήσεις με διαφορετικό περιεχόμενο αλλά σαφές πολιτικό πρόσημο, οι οποίες εκτιμάται ότι στέλνουν ηχηρά μηνύματα στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας. Αφενός, τοποθετήθηκε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο υπέρ της επιστροφής των 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων από τη Βουλγαρία, υπερασπιζόμενος την κυβερνητική συμφωνία έναντι της κριτικής που έχει διατυπώσει ο Αντώνης Σαμαράς. Αφετέρου, εμφανίστηκε στην Ξάνθη δίπλα στον Κώστα Καραμανλή, σε μια συνάντηση με ισχυρό οικονομικό και πολιτικό συμβολισμό. Το ερώτημα που ανακύπτει είναι κατά πόσον πρόκειται απλώς για δύο διαφορετικές υποχρεώσεις του υπουργού ή αν οι κινήσεις αυτές αποτυπώνουν και μια ευρύτερη πολιτική στρατηγική.

Η απάντηση στον Σαμαρά χωρίς κατονομασία

Η δήλωση του Πιερρακάκη από τη Δράμα, την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, είχε ιδιαίτερη βαρύτητα. Με αφορμή τη συμφωνία Ελλάδας – Βουλγαρίας για την επιστροφή των 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η πραγματική εθνική διεκδίκηση κρίνεται «στο αποτέλεσμα, στη διαπραγμάτευση και στην επιμονή». Και πρόσθεσε, με εμφανή αιχμή προς όσους μιλούν για «εκποίηση», ότι δεν μπορεί να καταλάβει πώς συνιστά εκποίηση η επιστροφή εθνικών θησαυρών στον τόπο μας.

Η αναφορά δεν μπορεί να διαβαστεί αποκομμένη από την παρέμβαση του Αντώνη Σαμαρά στις 3 Οκτωβρίου. Ο πρώην πρωθυπουργός είχε χαρακτηρίσει την εξέλιξη υποχώρηση, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα παρέλαβε μόλις 48 από τα χιλιάδες κειμήλια που είχαν αφαιρεθεί από τη Βόρεια Ελλάδα κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Παράλληλα, είχε επικαλεστεί τη δική του στάση όταν βρισκόταν στην πρωθυπουργία, λέγοντας ότι είχε απαιτήσει την επιστροφή όλων των κλεμμένων κειμηλίων. «Δεν είναι αυτή η Ελλάδα», ήταν η χαρακτηριστική του κατακλείδα.

Ο Πιερρακάκης, χωρίς να αναφέρει ονομαστικά τον Σαμαρά, επέλεξε να αντιπαραθέσει στην κριτική τη λογική του αποτελέσματος. Επικαλέστηκε, μάλιστα, το γεγονός ότι η συμφωνία χαιρετίστηκε από την Ιερά Σύνοδο και υποστήριξε πως η διαδικασία που ξεκίνησε μπορεί να επιτρέψει τη συστηματικότερη συνέχιση των διεκδικήσεων.

Πρόκειται για μια πολιτική γραμμή που βρίσκεται στον αντίποδα της σαμαρικής προσέγγισης: από τη μία, η καταγγελία μιας συμφωνίας ως ανεπαρκούς και υποχωρητικής· από την άλλη, η υπεράσπισή της ως πρακτικού βήματος για την επιστροφή ιστορικών κειμηλίων. Το μήνυμα του υπουργού είναι σαφές: η εθνική πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τη σκληρότητα της δημόσιας ρητορικής, αλλά και από το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης.

Συνάντηση με Καραμανλή στην Ξάνθη

Μία ημέρα νωρίτερα, στις 26 Οκτωβρίου, ο Πιερρακάκης βρέθηκε στις εγκαταστάσεις της Συνεταιριστικής Ένωσης Καπνοπαραγωγών Ελλάδος, στην Ξάνθη, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρό της, Κώστα Καραμανλή, και τον διευθύνοντα σύμβουλο Αλέξανδρο Κοντό. Η επίσκεψη είχε συγκεκριμένο αντικείμενο: τις προοπτικές του καπνικού κλάδου και τη διαπραγμάτευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη φορολογία των καπνικών προϊόντων.

Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα πέτυχε μια ευνοϊκότερη συμβιβαστική πρόταση, με πιο λελογισμένες αυξήσεις και χρονικό ορίζοντα εφαρμογής από το 2036 αντί του 2028 που είχε αρχικά προταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα, αναγνώρισε τη μεγάλη οικονομική σημασία της συγκεκριμένης βιομηχανίας για την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.

Η εικόνα του Πιερρακάκη δίπλα στον Κώστα Καραμανλή αποκτά, ωστόσο, και πολιτική διάσταση. Δεν αποδεικνύει κάποια νέα συμμαχία ούτε αρκεί από μόνη της για να εξαχθούν συμπεράσματα για τις εσωκομματικές ισορροπίες. Είναι, όμως, μια δημόσια συνάντηση με έναν πρώην υπουργό της ΝΔ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι παρεμβάσεις των πρώην πρωθυπουργών και οι διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της παράταξης βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης.

Τα μηνύματα και οι αποδέκτες

Οι δύο κινήσεις, ιδωμένες συνδυαστικά, συνθέτουν μια ενδιαφέρουσα εικόνα. Ο Πιερρακάκης υπερασπίζεται τη διαπραγματευτική γραμμή της κυβέρνησης απέναντι στην κριτική του Σαμαρά, ενώ ταυτόχρονα επιλέγει να αναδείξει την παρουσία του δίπλα στον Καραμανλή, με επίκεντρο ένα ζήτημα παραγωγής, εξαγωγών και περιφερειακής οικονομίας.

Για το Μέγαρο Μαξίμου, η υπεράσπιση της συμφωνίας για τα κειμήλια έχει τη δική της βαρύτητα, καθώς η κριτική του Σαμαρά δεν περιορίστηκε σε μια τεχνική διαφωνία, αλλά εντάχθηκε σε μια ευρύτερη αμφισβήτηση των κυβερνητικών χειρισμών στα εθνικά θέματα. Για τον υπουργό, από την άλλη, η επίκληση της διαπραγμάτευσης και του μετρήσιμου αποτελέσματος αποτελεί και έναν τρόπο να διαμορφώσει το δικό του πολιτικό στίγμα.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν αυτές οι παρεμβάσεις θα έχουν συνέχεια. Θα επιμείνει ο Πιερρακάκης σε μια γραμμή που αντιπαραθέτει το αποτέλεσμα στη ρητορική της εθνικής υποχώρησης; Και θα αποκτήσουν οι επαφές του με πρόσωπα του καραμανλικού χώρου μεγαλύτερη πολιτική σημασία στο επόμενο διάστημα;

Προς το παρόν, το βέβαιο είναι ότι ο υπουργός δεν άφησε αναπάντητη την κριτική για τα κειμήλια και επέλεξε να εμφανιστεί δημόσια δίπλα στον Κώστα Καραμανλή. Σε μια Νέα Δημοκρατία όπου οι συμβολισμοί έχουν τη δική τους αξία, οι δύο εικόνες συνθέτουν ένα πολιτικό μήνυμα που αξίζει να παρακολουθηθεί.