Πιερρακάκης: Τραπεζική Ένωση και Ανταγωνιστικότητα

Σε μια κρίσιμη καμπή για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος ασκεί και τα καθήκοντα του Προέδρου του Eurogroup, παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προτεραιοτήτων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης. Μιλώντας στο Eurofi Financial Forum στο Δουβλίνο, ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια νέα εποχή που χαρακτηρίζεται από τεράστια πλεονεκτήματα αλλά και θεμελιώδεις προκλήσεις, απαιτώντας μια συνολική και συνεκτική απάντηση.

Η Ανάγκη για Κλίμακα και Εγγύτητα

Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής του ήταν η ανάγκη για ένα ανταγωνιστικό και ενοποιημένο τραπεζικό σύστημα, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά με τις κεφαλαιαγορές. Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται κλίμακα, αλλά η κλίμακα δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ομοιομορφία. Χρειαζόμαστε Ευρωπαϊκούς τραπεζικούς πρωταθλητές που θα μπορούν να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά χρειαζόμαστε επίσης ισχυρές περιφερειακές και τοπικές τράπεζες, οι οποίες θα γνωρίζουν τις κοινότητές τους, ώστε να χρηματοδοτούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και να διατηρούν τα κεφάλαια συνδεδεμένα με την πραγματική οικονομία, σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο Υπουργός ανέλυσε διεξοδικά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη δεν είναι αρκετά ταχεία και η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλή, με το χάσμα ανταγωνιστικότητας έναντι άλλων παγκόσμιων δυνάμεων να διευρύνεται. Την ίδια στιγμή, οι επενδυτικές ανάγκες εκτοξεύονται σε τομείς όπως η άμυνα, η ενέργεια, η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι ψηφιακές υποδομές και η πράσινη μετάβαση. Αναφερόμενος στην έκθεση του Μάριο Ντράγκι, υπενθύμισε την ανάγκη για πρόσθετες επενδύσεις ύψους 800 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως, ποσό που οι δημόσιοι προϋπολογισμοί αδυνατούν να καλύψουν από μόνοι τους.

Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων

Για την κινητοποίηση των απαραίτητων κεφαλαίων, ο κ. Πιερρακάκης τόνισε τον κρίσιμο ρόλο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη σύνδεση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων με τις ευρωπαϊκές επενδύσεις, μέσω βαθύτερων και περισσότερο ενοποιημένων χρηματοπιστωτικών αγορών. Δεδομένου ότι οι τράπεζες παρέχουν περίπου το 70% της χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας, κατέστησε σαφές ότι η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης δεν αποτελεί απλώς μια ατζέντα για τον χρηματοπιστωτικό τομέα, αλλά κρίσιμο μέρος της αναπτυξιακής στρατηγικής της Ευρώπης.

Ο Πρόεδρος του Eurogroup αναγνώρισε ότι τα τελευταία 15 χρόνια οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν γίνει πιο ανθεκτικές, επαρκώς κεφαλαιοποιημένες και κερδοφόρες, συμβάλλοντας στην απορρόφηση κραδασμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η ανθεκτικότητα από μόνη της δεν αρκεί. Ο τραπεζικός τομέας παραμένει κατακερματισμένος κατά μήκος των εθνικών συνόρων, στερείται επαρκούς κλίμακας και αντιμετωπίζει ένα περίπλοκο ρυθμιστικό και εποπτικό πλαίσιο. Το κόστος αυτού του κατακερματισμού λειτουργεί πλέον ως ένας στρατηγικός φόρος για την Ευρώπη, ένας φόρος στην κλίμακα, στις επενδύσεις και στην ανάπτυξη.

Για να τεκμηριώσει την επιχειρηματολογία του, παρέθεσε στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με τα οποία μόλις το 16% του εταιρικού δανεισμού στη ζώνη του ευρώ είναι διασυνοριακό. Η άρση των περιορισμών στη μεταφορά κεφαλαίων και ρευστότητας μεταξύ των χωρών θα μπορούσε να απελευθερώσει ρευστά στοιχεία ενεργητικού υψηλής ποιότητας ύψους 230 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ το κόστος συμμόρφωσης με τις εποπτικές απαιτήσεις εκτιμάται σε περίπου 24 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο κ. Πιερρακάκης επεσήμανε επίσης το επενδυτικό χάσμα στην τεχνολογία, όπου οι μεγαλύτερες αμερικανικές τράπεζες επενδύουν αναλογικά πάνω από δυόμισι φορές περισσότερο από τις ευρωπαϊκές, ένα χάσμα που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και της κυβερνοασφάλειας.

Τρεις Άξονες Δράσης

Υποστηρίζοντας σθεναρά την κατεύθυνση που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Υπουργός παρουσίασε τρεις άξονες προόδου. Πρώτον, την ενοποίηση και την κλίμακα, μέσω της άρσης των διασυνοριακών εμποδίων και της διευκόλυνσης της συγκέντρωσης του κλάδου. Δεύτερον, την εμπιστοσύνη και τις κοινές δικλείδες ασφαλείας, με ενίσχυση της διαχείρισης κρίσεων, της ρευστότητας, της εξυγίανσης και της ασφάλισης καταθέσεων. Και τρίτον, την ανταγωνιστικότητα, μέσω της απλοποίησης του πλαισίου, της ενίσχυσης της αναλογικότητας και της βελτίωσης της συνέπειας της εποπτείας, διατηρώντας παράλληλα την ανθεκτικότητα που έχει οικοδομηθεί. Καλύτερη ρύθμιση, όχι λιγότερη ρύθμιση, ήταν το χαρακτηριστικό σχόλιό του.

Ο κ. Πιερρακάκης κατέληξε τονίζοντας ότι το δύσκολο μέρος της εξίσωσης είναι η εξεύρεση της σωστής πολιτικής ισορροπίας, καθώς τα κράτη-μέλη έχουν διαφορετικά συμφέροντα και θεμιτές εθνικές ανησυχίες. Προειδοποίησε ότι η προστασία κάθε εθνικής δικλείδας ασφαλείας μπορεί να προσφέρει βραχυπρόθεσμη αίσθηση ασφάλειας, αλλά συλλογικά αποδυναμώνει την Ευρώπη. Ο ρόλος του Eurogroup είναι καθοριστικός για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και την εξεύρεση κοινού εδάφους, όπως έγινε από την εποχή του Ζαν Μονέ. Ο στόχος, κατέληξε, πρέπει να είναι μια ισορροπημένη μεταρρύθμιση που θα οδηγήσει σε μια ισχυρότερη, περισσότερο ενοποιημένη και πιο ανταγωνιστική Ευρώπη, καθώς, όπως είπε, δεν πρόκειται για τις τράπεζες, αλλά για την ανάπτυξη και την ευθύνη απέναντι στην επόμενη γενιά.