Πυρκαγιές: Το 90% οφείλεται σε αμέλεια

Ο πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας, σε δηλώσεις του στο ΕΡΤnews, ανέλυσε τα αίτια των πυρκαγιών που έπληξαν τη χώρα κατά τη φετινή αντιπυρική περίοδο, υπογραμμίζοντας ότι ο ανθρώπινος παράγοντας, και συγκεκριμένα οι πράξεις αμέλειας, ευθύνεται για τη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών. Σύμφωνα με τον ίδιο, σχεδόν το 90% των πυρκαγιών προκλήθηκε από αμέλεια, ενώ περίπου το 11% αποδίδεται σε εμπρησμό από πρόθεση, ένα ποσοστό που χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητικό.

«Είναι ανησυχητικό ότι υπάρχουν συμπολίτες μας οι οποίοι προβαίνουν από πρόθεση σε ενέργειες που μπορούν να προκαλέσουν καταστροφή. Ωστόσο, πρέπει να μειώσουμε συνολικά τις ενάρξεις πυρκαγιών πίσω από τις οποίες υπάρχει ανθρώπινο χέρι», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Απολογισμός της αντιπυρικής περιόδου

Κάνοντας έναν πρώτο απολογισμό της φετινής αντιπυρικής περιόδου, η οποία σημαδεύτηκε από μεγάλες καταστροφές σε περιοχές όπως η Κρήτη και η Δυτική Αττική, ο κ. Τσίγκας παρουσίασε στοιχεία που δείχνουν ότι από την αρχή του έτους έχουν καταγραφεί περίπου 4.700 αγροτοδασικές πυρκαγιές. Από αυτές, σχεδόν 3.000 εκδηλώθηκαν μετά την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, ενώ μόνο τον Αύγουστο οι ενάρξεις πλησιάζουν τις 900. Ο αριθμός αυτός, αν και εμφανίζεται μειωμένος σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, παραμένει ιδιαίτερα υψηλός, όπως τόνισε ο ίδιος.

«Το ζητούμενο είναι να μειωθούν οι ενάρξεις των πυρκαγιών και οι επικίνδυνες ενέργειες των συνανθρώπων μας. Κάθε πυρκαγιά μπορεί να καταστρέψει την περιουσία και τον τρόπο βιοπορισμού ανθρώπων, ιδιαίτερα στην επαρχία, όπου αγρότες, γεωργοί και κτηνοτρόφοι ζουν από τη γη τους», σημείωσε.

Ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών

Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί τα τελευταία δύο χρόνια στη διερεύνηση των αιτίων και στην απόδοση ευθυνών. Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού έχει ενισχυθεί με προσωπικό, τεχνογνωσία και ψηφιακά εργαλεία, ενώ έχουν δημιουργηθεί 37 νέα ανακριτικά κλιμάκια που λειτουργούν σε 24ωρη βάση. Αυτά τα κλιμάκια επιχειρούν στο πεδίο, συλλέγοντας και επεξεργαζόμενα στοιχεία για τις συνθήκες έναρξης κάθε πυρκαγιάς, με στόχο την ακριβή καταγραφή των αιτίων και τον σχεδιασμό στοχευμένων μέτρων πρόληψης.

«Τα ποσοστά εξιχνίασης είναι υψηλά. Η απόδοση ευθυνών είναι απαραίτητη και για τον παραδειγματισμό των υπολοίπων», τόνισε ο κ. Τσίγκας.

Αγροτικές εργασίες και άλλα αίτια

Ένα από τα πιο συχνά αίτια πυρκαγιών είναι οι αγροτικές εργασίες, που ευθύνονται για περίπου το 30% των περιστατικών. Ο κ. Τσίγκας κάλεσε τους ανθρώπους της υπαίθρου να προγραμματίζουν τις εργασίες τους με βάση τον ημερήσιο δείκτη επικινδυνότητας και να αποφεύγουν δραστηριότητες που μπορούν να προκαλέσουν σπινθήρα τις ημέρες υψηλού κινδύνου. Όπως εξήγησε, χορτοκοπτικά μηχανήματα και άλλα εργαλεία με μεταλλικά εξαρτήματα μπορούν να προκαλέσουν σπινθήρες όταν έρθουν σε επαφή με πέτρες, και συνέστησε τη χρήση κατάλληλων εξαρτημάτων από σχοινί ή πετονιά, όπου αυτό είναι εφικτό.

«Η αγροτική παραγωγή και η οικονομία δεν μπορούν να σταματήσουν. Οι συγκεκριμένες εργασίες είναι βιοποριστικές. Απαιτείται, όμως, τεράστια προσοχή και, όταν πρόκειται να γίνει κάποια επικίνδυνη εργασία, προηγούμενη συνεννόηση με την αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία», ανέφερε.

Στα συχνότερα αίτια περιλαμβάνονται επίσης ηλεκτρολογικές και μηχανολογικές βλάβες, καύση υλικών ή βλάστησης, χρήση πυροτεχνημάτων, μελισσοκομικές εργασίες και απόρριψη αναμμένων τσιγάρων. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα περιστατικά που προκαλούνται από τσιγάρα έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, γεγονός που δείχνει ότι η συνεχής ενημέρωση μπορεί να φέρει αποτελέσματα.

Η ανάγκη για πυροσβεστική παιδεία

Ο κ. Τσίγκας υπογράμμισε ότι απαιτείται η καλλιέργεια μιας ευρύτερης «πυροσβεστικής παιδείας», καθώς οι ακραίες θερμοκρασίες, η ξηρασία και οι θυελλώδεις άνεμοι μπορούν να μετατρέψουν ακόμη και μία μικρή εστία σε μεγάλη πυρκαγιά μέσα σε ελάχιστο χρόνο. «Σε ό,τι κάνουμε ή παραλείπουμε να κάνουμε μπορεί να υπάρχει ένας ανθρώπινος παράγοντας που θα προκαλέσει πυρκαγιά. Πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε ότι οι φυσικές καταστροφές θέτουν σε κίνδυνο πρώτα τις ανθρώπινες ζωές, στη συνέχεια τις περιουσίες και, βεβαίως, το πολύτιμο φυσικό περιβάλλον», τόνισε.

Επιφυλακή έως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου

Η αντιπυρική περίοδος ολοκληρώνεται τυπικά στις 31 Οκτωβρίου, ωστόσο ο κίνδυνος μπορεί να παραταθεί έως τις αρχές Νοεμβρίου, εφόσον συνεχιστούν η ανομβρία και οι υψηλές θερμοκρασίες. Για τις περιοχές που βρίσκονται σε κόκκινο συναγερμό, μεταξύ των οποίων τμήματα της Κρήτης, η Ρόδος, η Κάσος, η Κάρπαθος, η Τήλος, η Χάλκη και η Σύμη, έχουν πραγματοποιηθεί επιχειρησιακές παρεμβάσεις και διασπορά δυνάμεων. Εναέρια μέσα έχουν σταθμεύσει στην Κρήτη και τη Ρόδο, ενώ έχουν προβλεφθεί πλωτά μέσα για τη μεταφορά πεζοπόρων τμημάτων. Παράλληλα, επίγειες δυνάμεις, προσωπικό και οχήματα έχουν μετακινηθεί από την Αθήνα, όπως και τμήμα της μηχανοκίνητης μονάδας με έδρα την Ελευσίνα.

Αποτελεσματική αντιμετώπιση στο 99% των περιστατικών

Παρά τον μεγάλο αριθμό των περιστατικών, το 99% των πυρκαγιών αντιμετωπίστηκε μέσα στις πρώτες τρεις ώρες από την εκδήλωσή του και κατά τη διάρκεια της ίδιας ημέρας. Οι μεγαλύτερες δυσκολίες παρουσιάστηκαν σε περιοχές όπου τα εναέρια μέσα δεν μπορούσαν να επιχειρήσουν ή δεν υπήρχαν δρόμοι πρόσβασης για τα πυροσβεστικά οχήματα, με αποτέλεσμα η φωτιά να επεκταθεί και να παραμείνει ενεργή και την επόμενη ημέρα.

Η συμβολή του προγράμματος AntiNERO

Θετικά αποτίμησε ο κ. Τσίγκας τη συμβολή του προγράμματος AntiNERO, το οποίο περιλαμβάνει προληπτικές παρεμβάσεις, καθαρισμούς και δημιουργία αντιπυρικών ζωνών σε συνεργασία με τις δασικές υπηρεσίες και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι παρεμβάσεις αυτές λειτούργησαν ευεργετικά σε αρκετές περιοχές, περιορίζοντας την εξάπλωση της φωτιάς και διευκολύνοντας την πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων, πεζοπόρων τμημάτων και χωματουργικών μηχανημάτων. «Θέλουμε να συνεχιστεί το πρόγραμμα, διότι η πρόληψη αποτελεί το πρώτο στάδιο του κύκλου αντιμετώπισης μιας καταστροφής και είναι αυτή που μπορεί να μειώσει σημαντικά τις επιπτώσεις», επισήμανε.

Αναφέρθηκε, τέλος, στις πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις που προβλέπουν, μεταξύ άλλων, την ελεγχόμενη καύση και την ελεγχόμενη βόσκηση, με στόχο τη μείωση της συσσωρευμένης καύσιμης ύλης στα δάση. «Οι ανθρώπινες ζωές, οι περιουσίες και το πανέμορφο δασικό περιβάλλον της πατρίδας μας πρέπει να προστατευθούν από όλους», κατέληξε ο πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος.