Πληθωρισμός 5,3% τον Οκτώβριο λόγω ενέργειας

Η πορεία του πληθωρισμού στην ελληνική οικονομία αναμένεται να διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα και κατά τον μήνα Οκτώβριο, με τις τρέχουσες εκτιμήσεις να τον τοποθετούν περίπου στο 5,3%, σημειώνοντας οριακή άνοδο από το 5,05% που καταγράφηκε τον Σεπτέμβριο. Η κύρια αιτία αυτής της ανόδου εντοπίζεται στο ενεργειακό κόστος, το οποίο συνεχίζει να αυξάνεται με ρυθμούς που παραπέμπουν στις πιο κρίσιμες φάσεις της πρόσφατης ενεργειακής κρίσης. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση που παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες στις τιμές των καυσίμων στα πρατήρια, η συνολική εικόνα παραμένει επιβαρυντική για τα νοικοκυριά.

Οι τιμές των καυσίμων σε σύγκριση με πέρυσι

Ειδικότερα, η βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης πωλούνται τον Οκτώβριο σε τιμές που είναι 26% έως 39% υψηλότερες σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους, παρά τις κρατικές επιδοτήσεις που έχουν εφαρμοστεί. Το φυσικό αέριο για τα νοικοκυριά παρουσιάζει αύξηση σχεδόν 70%, ενώ και το ηλεκτρικό ρεύμα έχει ανατιμηθεί σημαντικά. Υπό αυτές τις συνθήκες, η παράταση των επιδοτήσεων στα καύσιμα καθίσταται μονόδρομος για την κυβέρνηση, καθώς χωρίς αυτές ο Νοέμβριος προμηνύεται ιδιαίτερα δυσχερής, με μεγάλες ανατιμήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα να προαναγγέλλονται λόγω της ανόδου των τιμών του φυσικού αερίου.

Η αποκλιμάκωση στις τιμές των καυσίμων

Οι οδηγοί έχουν βιώσει μια μικρή ανάσα το τελευταίο διάστημα, καθώς η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων, μετά την κορύφωση στα 2,207 ευρώ το λίτρο στα τέλη Σεπτεμβρίου, παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη γύρω από τα 2,20 ευρώ κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου. Από τις 16 Οκτωβρίου, ωστόσο, άρχισε να υποχωρεί σταδιακά, φθάνοντας στα 2,199 ευρώ στις 16/10, στα 2,191 ευρώ στις 19/10, στα 2,176 ευρώ στις 21/10 και στα 2,168 ευρώ στις 22/10, δηλαδή περίπου 4 λεπτά χαμηλότερα από το υψηλό του Σεπτεμβρίου. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο κίνησης παρουσίασε μεγαλύτερη αποκλιμάκωση, με τη μέση τιμή του να φτάνει στα 2,227 ευρώ το λίτρο στις 22 Σεπτεμβρίου, να κλείνει τον μήνα στα 2,210 ευρώ και να συνεχίζει την πτώση τις πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου, φθάνοντας στα 2,117 ευρώ στις 13/10, περίπου 11 λεπτά κάτω από το υψηλό. Έκτοτε, η τιμή σταθεροποιήθηκε γύρω στα 2,12–2,13 ευρώ, με την τελευταία καταγραφή στις 22/10 στα 2,125 ευρώ.

Η σύγκριση με τον περσινό Οκτώβριο

Η εικόνα μεταβάλλεται άρδην όταν η σύγκριση γίνεται με τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους. Παρά τις επιδοτήσεις, η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 διαμορφώνεται τον Οκτώβριο στα 2,198 ευρώ το λίτρο, έναντι 1,741 ευρώ πέρυσι, δηλαδή 46 λεπτά ή 26,2% ακριβότερα. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο πωλείται κατά μέσο όρο 2,140 ευρώ το λίτρο έναντι 1,535 ευρώ πέρυσι, με την αύξηση να φτάνει τα 60 λεπτά ή 39,4%.

Ο παράγοντας του φυσικού αερίου

Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στο φυσικό αέριο. Η τελική τιμή του οικιακού τιμολογίου θέρμανσης, συμπεριλαμβανομένων φόρων και ΦΠΑ, διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο στα 0,1142 ευρώ την κιλοβατώρα, έναντι 0,06733 ευρώ τον Οκτώβριο του 2025, σημειώνοντας άνοδο 69,6%. Σε σχέση με τον Σεπτέμβριο (0,1012 ευρώ/kWh), η αύξηση είναι 12,8%. Η κλιμάκωση είναι ραγδαία: ενώ το πρώτο τρίμηνο του έτους το οικιακό φυσικό αέριο ήταν 14% έως 21% φθηνότερο από πέρυσι, από τον Απρίλιο οι ανατιμήσεις σε ετήσια βάση έφτασαν το 18,6%, τον Ιούνιο το 23,9%, τον Αύγουστο το 42,2%, τον Σεπτέμβριο το 49,7% και τον Οκτώβριο σχεδόν το 70%. Πίσω από την άνοδο βρίσκεται η εκτίναξη του κόστους προμήθειας, που ακολουθεί τις χρηματιστηριακές τιμές του προηγούμενου μήνα: η χρέωση προμήθειας ανήλθε στα 0,08728 ευρώ/kWh από 0,04288 ευρώ πέρυσι, δηλαδή υπερδιπλασιάστηκε (+103,5%). Ως αποτέλεσμα, το πλεονέκτημα του φυσικού αερίου έναντι του πετρελαίου θέρμανσης περιορίστηκε στο 31,8%, από 38,9% πέρυσι. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο υποδείκτης του φυσικού αερίου στον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή κατέγραψε ήδη τον Σεπτέμβριο ετήσια άνοδο 55,2%.

Οι ανατιμήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα

Η έκρηξη της χρηματιστηριακής τιμής του φυσικού αερίου, που αποτελεί καύσιμο-κλειδί για την ηλεκτροπαραγωγή, μεταφέρθηκε γρήγορα και στο ηλεκτρικό ρεύμα. Η ενδεικτική τιμή του πράσινου οικιακού τιμολογίου (για κατανάλωση 1.600–2.000 kWh ανά τετράμηνο, με φόρους και ρυθμιζόμενες χρεώσεις) ανέβηκε τον Οκτώβριο στα 0,29 ευρώ την κιλοβατώρα, από 0,248 ευρώ τον Σεπτέμβριο (+16,9%) και 0,199 ευρώ τον Οκτώβριο του 2025 (+45,7%). Οι πιέσεις είναι ήδη ορατές στα επίσημα στοιχεία: ο υποδείκτης του ηλεκτρισμού στον ΔΤΚ αυξήθηκε τον Σεπτέμβριο κατά 15% σε ετήσια βάση και κατά 5% μέσα σε έναν μόλις μήνα. Το βάρος του είναι μεγάλο, καθώς ο ηλεκτρισμός αποτελεί το τέταρτο μεγαλύτερο σε στάθμιση είδος του καλαθιού του καταναλωτή (4,27%), μετά τα εστιατόρια-καφετέριες, τη βενζίνη και τα ενοίκια.

Ο πληθωρισμός και η συμβολή της ενέργειας

Ο πληθωρισμός, που τον Αύγουστο ήταν 3,8%, εκτινάχθηκε στο 5,05% τον Σεπτέμβριο, με τα ενεργειακά προϊόντα να ευθύνονται για τις 3,3 από τις 5 ποσοστιαίες μονάδες, δηλαδή για σχεδόν τα δύο τρίτα της συνολικής ανόδου. Με βάση τις τιμές των καυσίμων του Οκτωβρίου και υποθέτοντας ετήσια άνοδο 20% στο ρεύμα και 70% στο φυσικό αέριο, η συμβολή της ενέργειας ανεβαίνει στις 3,5 ποσοστιαίες μονάδες και ο πληθωρισμός του Οκτωβρίου εκτιμάται περίπου στο 5,3%. Από τη συμβολή της ενέργειας, 1,19 μονάδες αντιστοιχούν στη βενζίνη, 0,99 στον ηλεκτρισμό, 0,65 στο πετρέλαιο θέρμανσης, 0,44 στο φυσικό αέριο και 0,24 στο πετρέλαιο κίνησης. Με άλλα λόγια, χωρίς το ενεργειακό σκέλος ο πληθωρισμός θα κινούνταν κάτω από το 2%.

Οι προοπτικές για τον Νοέμβριο

Το επόμενο διάστημα προβλέπεται ακόμη δυσκολότερο. Ήδη προαναγγέλλονται μεγάλες ανατιμήσεις στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος του Νοεμβρίου, λόγω της ανόδου του φυσικού αερίου, ενώ με την έναρξη της χειμερινής περιόδου αυξάνεται η κατανάλωση για θέρμανση, τόσο σε πετρέλαιο όσο και σε φυσικό αέριο. Επιπλέον, επειδή τα τιμολόγια του φυσικού αερίου διαμορφώνονται με βάση το κόστος προμήθειας του προηγούμενου μήνα, οι πρόσφατες αυξήσεις στις χρηματιστηριακές τιμές θα περάσουν στους λογαριασμούς των νοικοκυριών με καθυστέρηση. Σε αυτό το περιβάλλον, η παράταση των επιδοτήσεων στα καύσιμα είναι μονόδρομος για την κυβέρνηση. Χωρίς αυτές, οι τιμές στα πρατήρια θα επέστρεφαν σε τροχιά ανόδου τη στιγμή που ρεύμα και φυσικό αέριο ακριβαίνουν, με αποτέλεσμα ένα σωρευτικό ενεργειακό σοκ που θα έσπρωχνε τον πληθωρισμό του Νοεμβρίου ακόμη ψηλότερα.