Ποιος θα διαδεχθεί τη Λαγκάρντ: Φαβορί, προσόντα και παρασκηνιακές ισορροπίες στην ΕΚΤ

Ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ αναδεικνύεται ως ο επικρατέστερος υποψήφιος για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, παρότι δεν θεωρείται από όλους ο πλέον κατάλληλος, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Bloomberg μεταξύ οικονομολόγων. Ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας καταλαμβάνει την πρώτη θέση ως προς την πιθανότητα εκλογής, με τον επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών Πάμπλο Χερνάντες ντε Κος να ακολουθεί και τον πρόεδρο της Bundesbank Γιόαχιμ Νάγκελ να βρίσκεται στην τρίτη θέση.

Την ίδια στιγμή, οι συμμετέχοντες στην έρευνα θεωρούν την Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, ως την πλέον κατάλληλη επιλογή για να αναλάβει τα ηνία όταν λήξει η θητεία της Λαγκάρντ το επόμενο έτος. Στη δεύτερη θέση της «καταλληλότητας» τοποθετείται ο Ντε Κος, με τον Κνοτ να ακολουθεί σε μικρή απόσταση, επιβεβαιώνοντας ότι ο πιο πιθανός διάδοχος δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τον πιο ικανό κατά την κρίση των ειδικών.

Η έρευνα του Bloomberg, που πραγματοποιήθηκε στις 19 και 20 Ιανουαρίου, ζήτησε από οικονομολόγους να κατατάξουν τους τρεις πιο πιθανούς αλλά και τους τρεις πιο κατάλληλους υποψηφίους για την κορυφαία θέση της ΕΚΤ. Η συγκυρία δεν είναι τυχαία, καθώς προηγήθηκε η έγκριση του Κροάτη Μπόρις Βούισιτς για τη θέση του αντιπροέδρου της ΕΚΤ από τον Ιούνιο, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας διετούς αναδιάρθρωσης στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του θεσμού με έδρα τη Φρανκφούρτη.

Ισορροπίες Βορρά–Νότου και τα κριτήρια επιλογής

Ο διορισμός του Βούισιτς, προερχόμενου από την ανατολική Ευρώπη, αφήνει ανοιχτό το πεδίο τόσο για υποψηφίους από τον Βορρά όσο και από τον Νότο να διεκδικήσουν τη διαδοχή της Λαγκάρντ. Παράλληλα, η μετριοπαθής αλλά σταθερή στάση του δεν αναμένεται να δημιουργήσει έντονες ενστάσεις, καθώς οι αξιωματούχοι της ευρωζώνης επιδιώκουν μια ισορροπία ανάμεσα στα προφίλ των δύο κορυφαίων υπευθύνων χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ.

Όποιος τελικά επικρατήσει θα κληρονομήσει έναν οργανισμό που καλείται να λειτουργήσει σε ένα εξαιρετικά ασταθές και απρόβλεπτο παγκόσμιο περιβάλλον, με τις πρόσφατες εξελίξεις να αποδεικνύουν πόσο γρήγορα μπορούν να αμφισβητηθούν γεωπολιτικές και θεσμικές σταθερές. Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν στην έρευνα θεωρούν ότι τα σημαντικότερα προσόντα για τον πρόεδρο της ΕΚΤ είναι το πτυχίο οικονομικών και η εμπειρία σε κεντρική τράπεζα. Σημαντική αξιολογείται επίσης η πορεία στον χρηματοοικονομικό τομέα, η εμπειρία στη διοίκηση νομισματικής αρχής, αλλά και η γνώση της ευρωπαϊκής θεσμικής λειτουργίας.

Αντίθετα, το φύλο –παρά τη σημασία που είχε σε προηγούμενες επιλογές– κατατάσσεται χαμηλά στα κριτήρια, σύμφωνα με τα αποτελέσματα. Η έμφαση δίνεται κυρίως στην τεχνοκρατική επάρκεια και στη δυνατότητα διαχείρισης συναίνεσης σε ένα συχνά πολωμένο Διοικητικό Συμβούλιο.

Ο Κνοτ, σύμφωνα με δηλώσεις, «διαθέτει ευφυΐα, αντοχή και ικανότητα να ενσωματώνει διαφορετικές απόψεις», χαρακτηριστικά που θεωρούνται σπάνια αλλά απαραίτητα. Κατά τη μακρά θητεία του στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, ξεκίνησε με σκληρή γραμμή, για να υιοθετήσει στη συνέχεια πιο μετριοπαθή στάση, συμβάλλοντας και στη διεθνή ρυθμιστική συνεργασία ως πρόεδρος του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Η Σνάμπελ, από την άλλη, έχει τη στήριξη της ίδιας της Λαγκάρντ, η οποία έχει αναγνωρίσει δημόσια ότι συγκαταλέγεται στους ισχυρούς υποψηφίους. Καθηγήτρια οικονομικών και πρώην σύμβουλος της γερμανικής κυβέρνησης, έχει αναδειχθεί σε κεντρική φωνή της ΕΚΤ, αν και η πιο «σκληρή» νομισματική της στάση και πιθανά νομικά εμπόδια στους διορισμούς δημιουργούν αβεβαιότητες.

Στο παρασκήνιο κινούνται επίσης ο Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, ο Φάμπιο Πανέτα και ο Όλι Ρεν, ενώ λιγότερες πιθανότητες συγκεντρώνουν η Νάντια Καλβίνο και ο Γιόργκ Κούκις. Οι περισσότερες εκτιμήσεις τοποθετούν τη λήψη της τελικής απόφασης στο δεύτερο τρίμηνο του 2027, αν και δεν αποκλείεται μια πρόωρη συμφωνία, ενδεχομένως στο πλαίσιο ευρύτερου πακέτου αλλαγών στην κορυφή της ΕΚΤ.