Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν μπορεί να ολοκληρωθεί σύντομα, την ώρα που η σύγκρουση εισέρχεται στη δεύτερη εβδομάδα και η πορεία της παραμένει αβέβαιη. Από την έναρξη των επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ, οι στόχοι που έχουν διατυπωθεί από την αμερικανική πλευρά περιλαμβάνουν την εξουδετέρωση του ιρανικού βαλλιστικού οπλοστασίου, την αποδυνάμωση του πυρηνικού προγράμματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας και σενάρια αλλαγής ηγεσίας στην Τεχεράνη.
Ο ίδιος ο Τραμπ είχε περιγράψει την επιχείρηση ως εκτεταμένη στρατιωτική δράση, με αρχικό ορίζοντα λίγων ημερών που στη συνέχεια μετακινήθηκε σε εβδομάδες ή και μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Στις τελευταίες του δηλώσεις υποστήριξε ότι η σύγκρουση μπορεί να ολοκληρωθεί σύντομα.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει σαφές πλαίσιο για τον τρόπο με τον οποίο θα αξιολογηθεί η επιτυχία των στρατιωτικών στόχων. Η απουσία συγκεκριμένων κριτηρίων για τη λήξη της επιχείρησης δημιουργεί αβεβαιότητα σχετικά με το πότε θα μπορούσε να τερματιστεί ο πόλεμος.
Πολιτικοί αναλυτές στις Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμούν ότι ο Τραμπ ενδέχεται να παρουσιάσει την εξέλιξη της σύγκρουσης ως επιτυχία της αμερικανικής στρατηγικής. Μετά την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωσή τους και σημείωσε ότι υπάρχει δυνατότητα περαιτέρω στρατιωτικών ενεργειών.
Παράλληλα, αμερικανικά στελέχη αναφέρουν ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο διπλωματικής διευθέτησης. Ο Στιβ Γουίτκοφ, σύμβουλος του Τραμπ και διαπραγματευτής για το ιρανικό ζήτημα, δήλωσε ότι η προοπτική συμφωνίας παραμένει ανοικτή και η τελική απόφαση ανήκει στον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Η διάρκεια της σύγκρουσης δημιουργεί επίσης εσωτερικές πιέσεις στην αμερικανική πολιτική σκηνή. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον επιδιώκει να αποφύγει μια εξέλιξη που θα επέτρεπε στην Τεχεράνη να εμφανιστεί ως κερδισμένη από τη σύγκρουση.
Στο δημόσιο διάλογο εμφανίστηκε και το σενάριο αλλαγής ηγεσίας στο Ιράν, παρόμοιο με την παρέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα. Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι θα ήθελε ρόλο στην επιλογή νέας ηγεσίας στην Τεχεράνη. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι δύο περιπτώσεις έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Η επιχείρηση στο Καράκας ολοκληρώθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα χωρίς αμερικανικές απώλειες και με αντικατάσταση του Νικολάς Μαδούρο από την αναπληρώτριά του.
Η σύγκρουση με το Ιράν παρουσιάζει διαφορετική εικόνα. Οι επιχειρήσεις έχουν ήδη διαρκέσει περισσότερες ημέρες, έχουν καταγραφεί απώλειες Αμερικανών στρατιωτών και οι επιθέσεις της Τεχεράνης έχουν επηρεάσει τις μεταφορές και το εμπόριο στον Περσικό Κόλπο, με αποτέλεσμα αυξήσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Στο εσωτερικό του Ιράν η πολιτική ηγεσία εμφανίζεται ενιαία. Μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, η διαδοχή πέρασε στον γιο του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Αναλυτές εκτιμούν ότι η εξέλιξη αυτή δείχνει τη συνέχεια της πολιτικής δομής της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Οι προϋποθέσεις για κατάπαυση πυρός παραμένουν ασαφείς. Η Τεχεράνη δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδεχθεί συμφωνία όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Παράλληλα, οι βασικές απαιτήσεις της Ουάσινγκτον περιλαμβάνουν την πλήρη διάλυση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, περιορισμούς στο πυραυλικό οπλοστάσιο και τερματισμό της στήριξης σε ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή.
Σύμφωνα με αναλυτές, για την ιρανική ηγεσία η διατήρηση της κρατικής δομής και η δυνατότητα συνέχισης των στρατιωτικών αντιδράσεων μπορεί να παρουσιαστεί ως επιτυχία απέναντι στην επίθεση ισχυρότερων στρατιωτικών δυνάμεων.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν εμφανιστεί ενδείξεις εσωτερικής πολιτικής κρίσης στο Ιράν. Οι ιρανικές δυνάμεις συνεχίζουν τις εκτοξεύσεις πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών προς το Ισραήλ και χώρες του Κόλπου, ενώ δυτικές πηγές αναφέρουν ότι ο ρυθμός των επιθέσεων έχει μειωθεί σε σχέση με τις πρώτες ημέρες των επιχειρήσεων.
Οι εκτιμήσεις για την εξέλιξη της σύγκρουσης περιλαμβάνουν διάφορα σενάρια. Ορισμένοι αναλυτές προβλέπουν ότι το ιρανικό καθεστώς θα παραμείνει στην εξουσία με περιορισμένες δυνατότητες περιφερειακής επιρροής. Σε μια τέτοια περίπτωση το Ιράν θα συνεχίσει να διαθέτει μέσα για στρατιωτικές ενέργειες και πιέσεις στην περιοχή.
Παράλληλα εξετάζεται η πιθανότητα ενός παρατεταμένου πολέμου φθοράς, όπου κάθε πλευρά επιδιώκει να εξαντλήσει τις στρατιωτικές δυνατότητες της άλλης. Στο πλαίσιο αυτό το Ιράν προσβλέπει σε περιορισμό των αποθεμάτων αντιπυραυλικών συστημάτων των αντιπάλων του, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιδιώκουν την αποδυνάμωση των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Οι εξελίξεις επηρεάζουν και το μέτωπο του Λιβάνου. Το Ισραήλ έχει εντείνει τις επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ, της οργάνωσης που στηρίζεται από το Ιράν. Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, έχουν πληγεί εκατοντάδες στόχοι στον Λίβανο, ενώ οι συγκρούσεις έχουν προκαλέσει εκτεταμένες μετακινήσεις πληθυσμού.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η εξέλιξη του πολέμου με το Ιράν θα επηρεάσει και τη στρατηγική του Ισραήλ στην περιοχή. Η πορεία των επιχειρήσεων, οι διεθνείς πιέσεις και η κατάσταση στο εσωτερικό των χωρών της περιοχής θα διαμορφώσουν τις επόμενες κινήσεις στη Μέση Ανατολή.
