Πόλεμος με Ιράν: Κενό αποτροπής για τις ΗΠΑ

Η παρατεταμένη στ военна εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών εναντίον του Ιράν έχει αρχίσει να επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια στρατιωτική ετοιμότητα και την αποτρεπτική ικανότητα του Πενταγώνου. Η ανάγκη ενίσχυσης των δυνάμεων στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει σε μια πρωτοφανή ανακατανομή πόρων, αποδυναμώνοντας την αμερικανική παρουσία σε κρίσιμες περιοχές όπως ο Ειρηνικός και η Ευρώπη, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό και ανησυχία τόσο σε συμμάχους όσο και σε πρώην ανώτατους αξιωματούχους του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας.

Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, για να εξυπηρετηθούν οι επιχειρησιακές ανάγκες στη σύγκρουση με την Τεχεράνη, το Πεντάγωνο προχώρησε στην απόσυρση κρίσιμων συστημάτων αεράμυνας και του τελευταίου αεροπλανοφόρου από την περιοχή του Ειρηνικού. Παράλληλα, οι ναυτικές αποστολές στη Νότια Σινική Θάλασσα, που αποσκοπούσαν στον περιορισμό των διεκδικήσεων της Κίνας, έχουν σε μεγάλο βαθμό ανασταλεί. Ακόμη και στην Ευρώπη, οι εναλλαγές μαχητικών αεροσκαφών που ενισχύουν την άμυνα των συνόρων του ΝΑΤΟ απέναντι στη Ρωσία έχουν περιοριστεί σημαντικά, αποδυναμώνοντας το αμυντικό τόξο της συμμαχίας.

Η μειωμένη στρατιωτική παρουσία σε συνδυασμό με τη διαλλακτική στάση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέναντι σε παραδοσιακούς αντιπάλους, όπως η Ρωσία και η Βόρεια Κορέα, έχει πλήξει την παγκόσμια επιρροή του Πενταγώνου. Πέντε πρώην αξιωματούχοι του υπουργείου Άμυνας και μία πηγή με γνώση του στρατιωτικού σχεδιασμού εκφράζουν φόβους ότι η Ουάσινγκτον δεν διαθέτει πλέον αξιόπιστη αποτρεπτική ικανότητα. Ένας εξ αυτών ανέφερε χαρακτηριστικά στο Politico ότι το ερώτημα που κανείς δεν θέτει επίμονα στην κυβέρνηση είναι αν υπάρχει ακόμη αξιόπιστη αποτροπή, καθώς με τους διαθέσιμους πόρους έχει δημιουργηθεί ένα αρκετά μεγάλο κενό.

Η αδυναμία κάμψης της Τεχεράνης, σε συνδυασμό με τη δραστική μείωση των αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων και άλλων κρίσιμων πυρομαχικών, έχει ενισχύσει την αντίληψη ότι ο αμερικανικός στρατός χάνει σταδιακά την επιρροή που απολάμβανε έναντι των συμμάχων του. Ένας δεύτερος πρώην αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, υπογράμμισε ότι υπάρχει πραγματική αποδυνάμωση της εμπιστοσύνης στις δυνατότητες των ΗΠΑ.

Ισχυρή παρουσία στη Μέση Ανατολή, πιέσεις αλλού

Παρά την ανακατανομή των δυνάμεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν σημαντικό στρατιωτικό αποτύπωμα στη Μέση Ανατολή. Περισσότεροι από 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες, περίπου δώδεκα πολεμικά πλοία και εκατοντάδες αεροσκάφη βρίσκονται σε επιφυλακή, έτοιμα να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις εφόσον ο πρόεδρος Τραμπ αποφασίσει την κλιμάκωση των εχθροπραξιών. Ωστόσο, η γενικότερη στάση της Ουάσινγκτον, που περιλαμβάνει επιθέσεις εναντίον του Καναδά και ακύρωση στρατιωτικών ασκήσεων με τη Νότια Κορέα, έχει εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας μεταξύ των παραδοσιακών εταίρων.

Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στην Ασία, όπου ο πρόεδρος Τραμπ έχει επιδείξει διάθεση προσέγγισης τόσο με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ όσο και με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν. Ένας από τους πρώην αξιωματούχους σημείωσε ότι το εμφανές ενδιαφέρον του προέδρου για συνεννόηση με την Κίνα δημιουργεί μια τέλεια καταιγίδα που αυξάνει την ευαλωτότητα των συμμάχων στην περιοχή.

Από τους βομβαρδισμούς στις κυρώσεις

Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν φαίνεται να οδηγείται σε αδιέξοδο, ο Λευκός Οίκος έχει στρέψει την προσοχή του στην οικονομική πίεση κατά της Τεχεράνης, μια κίνηση που ενδέχεται να δημιουργήσει νέους κινδύνους για τις διεθνείς αγορές. Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τον σχεδιασμό του Πενταγώνου, η μετατόπιση του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ από τις αεροπορικές επιδρομές στις κυρώσεις έγινε θετικά αποδεκτή από το υπουργείο Άμυνας, δεδομένης της δυσκολίας διαμόρφωσης μιας στρατηγικής εξόδου από τον πόλεμο.

Η ίδια πηγή σχολίασε ότι οι πόλεμοι είναι δύσκολο να τερματιστούν, ανεξάρτητα από το πόσο εύκολο είναι να ξεκινήσουν, προσθέτοντας χαρακτηριστικά ότι δεν μπορεί κανείς πάντα να έχει μια Βενεζουέλα. Το Πεντάγωνο, από την πλευρά του, απορρίπτει οποιαδήποτε εκτίμηση περί απειλής για το αμερικανικό κύρος. Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Παρνέλ, διαβεβαίωσε ότι ο αμερικανικός στρατός παραμένει η ισχυρότερη μαχητική δύναμη στη Γη, έχοντας πραγματοποιήσει επιτυχημένες επιχειρήσεις και διατηρώντας ένα σημαντικό και ετοιμοπόλεμο οπλοστάσιο.

Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει επίσης ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν την ικανότητα να επιτύχουν οποιονδήποτε στόχο θέτει ο πρόεδρος. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, αναφέρθηκε στην επιχείρηση Epic Fury, όπως ονομάστηκε η εκστρατεία κατά της Τεχεράνης, τονίζοντας ότι η στρατιωτική ισχύς της Αμερικής είναι ισχυρότερη από ποτέ.

Τα αποθέματα όπλων και η Ασία

Η σύγκρουση με το Ιράν έχει προκαλέσει σημαντική ανακατανομή των διαθέσιμων αποθεμάτων όπλων. Ο στρατηγός Ξαβιέρ Μπράνσον, επικεφαλής των αμερικανικών δυνάμεων στην Κορέα, είχε δηλώσει τον Απρίλιο στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας ότι το Πεντάγωνο απομάκρυνε πυρομαχικά από την κορεατική χερσόνησο για να καλύψει τις ανάγκες του πολέμου με το Ιράν. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας THAAD παρέμεινε στη θέση του.

Σύμμαχοι των ΗΠΑ, από την Αυστραλία έως την Ταϊβάν, εκφράζουν ανησυχίες ότι δεν θα έχουν στη διάθεσή τους τα απαραίτητα αμερικανικά πυρομαχικά σε περίπτωση μιας μελλοντικής σύγκρουσης στην περιοχή. Την ίδια στιγμή, το Πεκίνο συνεχίζει τις συστηματικές παραβιάσεις του εναέριου χώρου της Ταϊβάν, επιτείνοντας την ένταση. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος στον Ειρηνικό εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία του, χαρακτηρίζοντας σοκαριστική την έλλειψη αίσθησης επείγοντος.

Ο Μπράιαν Κλαρκ, πρώην αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού και νυν ειδικός σε ναυτικές επιχειρήσεις στο συντηρητικό Hudson Institute, εκτιμά ότι οι μικρότερες ασιατικές χώρες θα αισθανθούν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο. Η απουσία αμερικανικού αεροπλανοφόρου στην περιοχή, ενώ η Κίνα διατηρεί ισχυρή παρουσία, δεν πρόκειται να βοηθήσει την αμερικανική υπόθεση, όπως χαρακτηριστικά σημείωσε.

Πίεση στο Πολεμικό Ναυτικό

Ο πόλεμος με το Ιράν έχει δημιουργήσει τεράστιες απαιτήσεις στο αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό. Δύο από τα σημαντικότερα αεροπλανοφόρα, το USS Gerald Ford και το USS Abraham Lincoln, επιστρέφουν από αποστολές-ρεκόρ και χρήζουν άμεσης συντήρησης. Το USS Theodore Roosevelt αναμένεται να αναχωρήσει από το Σαν Ντιέγκο τις επόμενες εβδομάδες, με Αμερικανούς αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι η ανάπτυξή του θα διαρκέσει περισσότερο από τους συνηθισμένους επτά μήνες.

Ο ναύαρχος Ντάριλ Κόλντ, ανώτατος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού, δήλωσε ότι συνήθως δεν είναι υπέρ των παρατάσεων και ασκεί έντονη πίεση εναντίον τους, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι ο εχθρός έχει λόγο σε αυτό.

Περιορισμός και στην Ευρώπη

Ενδείξεις αμερικανικής αναδίπλωσης καταγράφονται και στην Ευρώπη. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ανακοίνωσε τον Ιούνιο εξάμηνη επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ήπειρο, ενώ έχει απομακρύνει αρκετούς ανώτατους αξιωματικούς που διαδραμάτιζαν κομβικό ρόλο στην υποστήριξη της Ουκρανίας. Ο στρατηγός Κρίστοφερ Ντόναχιου, διοικητής των αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων Ευρώπης και Αφρικής, ο οποίος απομακρύνθηκε τον Ιούλιο, είχε συμβάλει στην προμήθεια εξοπλισμού από εταιρείες τεχνολογίας για προγράμματα drones.

Παράλληλα, ο στρατηγός Κρίστοφερ ΛαΝιβ, νέος προσωρινός αρχηγός του αμερικανικού στρατού, σταμάτησε πρόσφατα ένα κοινό πρόγραμμα εκπαίδευσης Αμερικανών και Ουκρανών στρατιωτών στον πόλεμο με drones. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος εξέφρασε την ανησυχία ότι θα χαθεί τεράστιος όγκος γνώσης σχετικά με τη διεξαγωγή μεγάλων πολέμων από ανθρώπους που τους διεξάγουν.

Λιγότερες ασφαλείς επιλογές ακόμη και στη Μέση Ανατολή

Ακόμη και στη Μέση Ανατολή, οι ΗΠΑ διαπιστώνουν ότι διαθέτουν λιγότερες ασφαλείς επιλογές. Τα αμερικανικά πολεμικά πλοία αναγκάζονται να ανεφοδιάζονται σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση από την εμβέλεια των ιρανικών όπλων. Πηγή κοντά στο Πεντάγωνο ανέφερε ότι τα πλοία δεν μπορούν να επιχειρούν από τα λιμάνια κοντά στο Ιράν, όπως συνήθιζαν, και πραγματοποιούν όλο τον ανεφοδιασμό τους από το Ντιέγκο Γκαρσία, δηλαδή περίπου 2.000 ή 3.000 μίλια μακριά.

Το πρόβλημα θα ήταν ακόμη μεγαλύτερο σε περίπτωση πολέμου με την Κίνα, καθώς το Πεκίνο διαθέτει αρκετά μεγάλα οπλοστάσια ώστε να μπορεί να πλήττει επανειλημμένα αμερικανικές βάσεις με βαλλιστικούς πυραύλους. Όλες αυτές οι εξελίξεις έχουν τραυματίσει την αξιοπιστία των ΗΠΑ. Ένας από τους πρώην αξιωματούχους τόνισε ότι το πιο σημαντικό είναι το μήνυμα που μεταδίδεται σιωπηρά από διπλωμάτες πίσω από κλειστές πόρτες: ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι αναξιόπιστες, δεν έχουν εστίαση και ότι η Κίνα είναι προσηλωμένη στον στόχο της. Αυτή η αίσθηση, όπως είπε, είναι εδώ και δεν πρόκειται να φύγει.