Πολιτική αμηχανία, τριγμοί και νευρικότητα στη Νέα Δημοκρατία

Η ατμόσφαιρα εντός της κυβέρνησης και της Νέας Δημοκρατίας τις τελευταίες εβδομάδες παραπέμπει σε περίοδο αναταραχής, με ενδείξεις έντονης αβεβαιότητας και πολιτικής δυσφορίας να γίνονται ολοένα και πιο ορατές. Στελέχη που υπήρξαν συμμέτοχοι ή συνοδοιπόροι της παράταξης την τελευταία εξαετία εκφράζουν πλέον –δημόσια ή παρασκηνιακά– προβληματισμό, διατυπώνουν αιχμές και μιλούν με όρους «σκληρής αλήθειας» προς το κυβερνητικό επιτελείο. Η διάθεση ειλικρινούς αναστοχασμού, ωστόσο, δεν φαίνεται να είναι αποδεκτή από όλους.

Αυτό ακριβώς αποτυπώθηκε στο πρόσφατο περιστατικό με πρωταγωνιστή τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο, το οποίο ήρθε να επιβεβαιώσει μια γενικότερη τάση: κυβερνητικά στελέχη αντιδρούν με ενόχληση σε κάθε φωνή που ασκεί κριτική – ακόμη κι αν προέρχεται από πρόσωπα που θεωρούνται πολιτικά ευεργετημένα από τη Νέα Δημοκρατία.

Δεν πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο. Το τελευταίο διάστημα, στο στόχαστρο κυβερνητικών κύκλων δεν βρίσκονται μόνο φιλελεύθεροι αναλυτές και δημοσιογράφοι του κεντροδεξιού χώρου με μακρόχρονη παρουσία στο δημόσιο διάλογο, αλλά και πρόσωπα με πιο «τεχνοκρατικό» προφίλ, όπως γνωστοί δημοσκόποι. Ο λόγος; Επειδή καταγράφουν, αναλύουν και μεταφέρουν την πραγματικότητα χωρίς φίλτρα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της δυναμικής αποτελεί η περίπτωση γνωστού δημοσκόπου με συχνή παρουσία στα μέσα ενημέρωσης, ο οποίος, με δική του πρωτοβουλία, πραγματοποίησε κυλιόμενη έρευνα μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Στόχος του ήταν να αποτυπώσει τις συνέπειες της υπόθεσης στην εκλογική επιρροή της Νέας Δημοκρατίας.

Σύμφωνα με την εμπιστευτική έκθεση που συντάχθηκε και διαβιβάστηκε σε κυβερνητικό αξιωματούχο, για πρώτη φορά από το 2016 η Νέα Δημοκρατία φέρεται να υποχωρεί κάτω από το ψυχολογικό και πολιτικό όριο του 25%, με την πρόθεση ψήφου –με αναγωγή– να καταγράφεται στο 24%.

Το εύρημα αυτό προκάλεσε έντονο εκνευρισμό στον παραλήπτη της έκθεσης, όχι μόνο λόγω της δυσοίωνης εικόνας, αλλά κυρίως εξαιτίας του ενδεχομένου διαρροής της πληροφορίας. Κι αυτό γιατί το εκλογικό σύστημα που καθιέρωσε η κυβέρνηση Μητσοτάκη –ο λεγόμενος «νόμος Γεραπετρίτη» που ψηφίστηκε επί υπουργίας Θεοδωρικάκου– προβλέπει ότι το μπόνους εδρών προς το πρώτο κόμμα ξεκινά μόνο εφόσον αυτό ξεπεράσει το 25%.

Αν το ποσοστό του πρώτου κόμματος κινηθεί χαμηλότερα, τότε δεν προβλέπεται κανενός είδους πριμοδότηση. Αν, πάλι, περάσει οριακά το 25%, το μπόνους περιορίζεται στις 20 έδρες – και όχι στις 50, όπως ίσχυε στο παρελθόν. Υπό αυτές τις συνθήκες, το ενδεχόμενο αυτοδυναμίας απομακρύνεται αισθητά.

Προειδοποιήσεις, σκιές και… η υγεία του δημοσκόπου

Οι επιπτώσεις δεν άργησαν να φανούν. Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται πλέον ευρύτερα στους κύκλους των εταιρειών δημοσκοπήσεων, ο εν λόγω δημοσκόπος δέχθηκε –λίγες ημέρες μετά τη διαβίβαση της έκθεσης– αυστηρές συστάσεις από αγνώστους για το περιεχόμενο της έρευνάς του. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι οι «συστάσεις» έλαβαν τη μορφή ξεκάθαρων προειδοποιήσεων, ακόμη και απειλών.

Δεν έχει διαπιστωθεί αν οι άγνωστοι που ενήργησαν με αυτόν τον τρόπο είχαν κάποια σύνδεση με τον παραλήπτη της εμπιστευτικής έκθεσης ή ενήργησαν αυτόνομα, ως αυτόκλητοι προστάτες της κυβερνητικής εικόνας. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, ήταν ο δημοσκόπος να υποστεί –σύμφωνα με τις ίδιες πηγές– προσωρινό κλονισμό της υγείας του. Ευτυχώς, η κατάσταση δεν είχε σοβαρή κατάληξη.

Το μείζον ζήτημα, πάντως, δεν είναι το επεισόδιο αυτό καθαυτό, αλλά η πολιτική εικόνα που αποτυπώνεται στις μετρήσεις. Η συρρίκνωση της απήχησης της Νέας Δημοκρατίας όχι μόνο συνεχίζεται, αλλά το καλοκαίρι –αντίθετα με τις προσδοκίες κυβερνητικών παραγόντων για περίοδο ραστώνης– δείχνει να επιταχύνεται.

Το φθινόπωρο θα αποτελέσει καθοριστική καμπή. Με φόντο τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και την επικείμενη ανακοίνωση πακέτου παροχών ύψους 1,5 έως 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, ο Πρωθυπουργός επιχειρεί να αντιστρέψει το κλίμα. Αν υπάρξει έστω και μικρή ανάκαμψη στα ποσοστά, η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να ανακτήσει την πρωτοβουλία. Αν, όμως, οι δείκτες παραμείνουν στάσιμοι ή συνεχίσουν την καθοδική τους πορεία, τότε η πολιτική επιβίωση της Ν.Δ. ενδέχεται να τεθεί σε σοβαρή δοκιμασία.

Στο μεταξύ, με αφορμή την απόφαση της Νέας Δημοκρατίας να αποχωρήσει από την ψηφοφορία για την προανακριτική επιτροπή σχετικά με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ –κίνηση που, αν δεν είχε γίνει, πιθανότατα θα οδηγούσε στην παραπομπή του πρώην υπουργού Λευτέρη Αυγενάκη–, έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν σενάρια περί πρόωρων εκλογών.

Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι το εξής: Εφόσον αποφασιστεί αιφνιδιασμός, ποιος τελικά θα αιφνιδιάσει ποιον; Η Νέα Δημοκρατία τον ελληνικό λαό ή ο ελληνικός λαός τη Νέα Δημοκρατία; Στην πολιτική, ο αιφνιδιασμός ενίοτε μετατρέπεται σε μπούμερανγκ. Και η ψυχολογία του εκλογικού σώματος δείχνει να βρίσκεται σε κατάσταση εσωτερικής αναζήτησης – αν όχι ρήξης.