Πολιτικός σεισμός στην ΕΕ: Η Ουγγαρία προσφεύγει στο Δικαστήριο για τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Σε μια εξέλιξη που προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ουγγαρία κατέθεσε προσφυγή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας την ακύρωση της απόφασης που επιτρέπει τη διοχέτευση των εσόδων από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στη στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ειρήνης (EPF). Η προσφυγή, η οποία στρέφεται κατά του Συμβουλίου της ΕΕ και του Ταμείου, κατατέθηκε τον περασμένο Ιούλιο και έγινε δεκτή προς εξέταση στις αρχές της εβδομάδας, σύμφωνα με πληροφορίες του Portfolio.
Η Βουδαπέστη αντιτίθεται στην απόφαση που υιοθετήθηκε τον Μάιο του 2024, με βάση την οποία τα έσοδα από τη φορολόγηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων αξιοποιούνται για την ενίσχυση του Κιέβου, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για στρατιωτικό εξοπλισμό. Η ΕΕ αποφάσισε τότε ότι τα περισσότερα έσοδα, που υπολογίζονται σε 3 έως 5 δισ. ευρώ ετησίως, θα κατευθύνονται στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ειρήνης, ώστε να αποζημιώνονται τα κράτη-μέλη για την προμήθεια όπλων.
Η Ουγγαρία έχει μπλοκάρει εδώ και μήνες την εκταμίευση περισσότερων από 6 δισ. ευρώ από το Ταμείο, παρά τις διαβεβαιώσεις ότι η δική της οικονομική συνεισφορά δεν θα χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς. Ωστόσο, στην περίπτωση της απόφασης που αφορά τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, η Βουδαπέστη επέλεξε να απόσχει από την ψηφοφορία. Αυτό έδωσε την ευκαιρία στην ΕΕ να υποστηρίξει ότι οι επόμενες εκταμιεύσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς την έγκριση της ουγγρικής πλευράς. Η επίδικη απόφαση της Επιτροπής Καθοδήγησης του Ταμείου, που ελήφθη τον Μάρτιο του 2025, προβλέπει ότι η αποχή ενός κράτους κατά τη δημιουργία της πηγής χρηματοδότησης δεν επηρεάζει την έγκριση των μετέπειτα δόσεων. Η Ουγγαρία, ωστόσο, υποστηρίζει πως αυτό συνιστά παραβίαση θεμελιωδών αρχών που κατοχυρώνονται στις Συνθήκες της ΕΕ και ζητά την ακύρωσή της.
Η στάση της Βουδαπέστης βρίσκει απήχηση και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Bart De Wever, εξέφρασε πρόσφατα την έντονη αντίθεσή του στη δήμευση των παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να έχει σοβαρές νομικές και γεωπολιτικές συνέπειες για την ΕΕ. Σε κοινή συνέντευξη Τύπου στο Βερολίνο με τον Γερμανό καγκελάριο Friedrich Merz, τόνισε ότι τα αποθεματικά της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας είναι «νομικά απαραβίαστα» και προειδοποίησε πως η αποστολή του μηνύματος ότι η Ευρώπη μπορεί να δημεύσει κρατικά κεφάλαια για πολιτικούς λόγους θα ωθούσε άλλες χώρες να αποσύρουν τις καταθέσεις τους από την Ένωση, με απρόβλεπτες συνέπειες. Ο Βέλγος πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι ένα τέτοιο βήμα θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει το χρηματοπιστωτικό περιβάλλον και να αποδειχθεί επικίνδυνο για τη διεθνή αξιοπιστία της ΕΕ.
Παρά τις ενστάσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει στην αξιοποίηση μέρους των εσόδων από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, 3,6 δισ. ευρώ έχουν χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή δυτικών δανείων προς το Κίεβο και για τη χρηματοδότηση αποστολών στρατιωτικού υλικού. Η πρακτική αυτή εγείρει περαιτέρω αντιδράσεις, καθώς θεωρείται ότι δημιουργεί προηγούμενο με αβέβαιες προεκτάσεις.
Τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη ξεπερνούν τα 200 δισ. ευρώ και το μεγαλύτερο μέρος τους βρίσκεται στην πλατφόρμα καταθέσεων Euroclear στο Βέλγιο. Η Euroclear έχει εκφράσει επανειλημμένα την αντίθεσή της στην απαλλοτρίωση των συγκεκριμένων κεφαλαίων, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να οδηγήσει τη Ρωσία σε αντίποινα, όπως κατασχέσεις ευρωπαϊκών περιουσιακών στοιχείων σε τρίτες χώρες ή νομικές προσφυγές σε διεθνή fora.
Η ουγγρική προσφυγή, που ανοίγει πλέον τον δρόμο για εξέταση από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απειλεί να κλιμακώσει τη διαμάχη στο εσωτερικό της ΕΕ για τον τρόπο διαχείρισης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και τη χρηματοδότηση της ουκρανικής άμυνας. Πρόκειται για μια εξέλιξη με έντονες πολιτικές και θεσμικές προεκτάσεις, που μπορεί να επηρεάσει τόσο την ενότητα της Ένωσης όσο και την πορεία της στήριξης προς την Ουκρανία.
