Πούτιν-Πασινιάν: Ένταση για την πορεία της Αρμενίας προς την ΕΕ

Σε κλίμα έντονης αντιπαράθεσης εξελίχθηκε η συνάντηση του Ρώσου Προέδρου, Βλαντίμιρ Πούτιν, με τον Αρμένιο Πρωθυπουργό, Νικόλ Πασινιάν, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης στην Μπισκέκ του Κιργιστάν. Το κεντρικό θέμα της διαφωνίας τους ήταν η σαφής πλέον στρατηγική του Γερεβάν να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια προοπτική που η Μόσχα αντιμετωπίζει ως ασυμβίβαστη με την ταυτόχρονη συμμετοχή της χώρας στην υπό ρωσική αιγίδα Ευρασιατική Οικονομική Ένωση.

Η συνάντηση αυτή αποτέλεσε την πρώτη ευκαιρία για προσωπική επαφή των δύο ηγετών μετά τις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές στην Αρμενία, οι οποίες επιβεβαίωσαν με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την αποφασιστικότητα της αρμενικής κυβέρνησης να επαναπροσδιορίσει τον γεωπολιτικό της προσανατολισμό, απομακρυνόμενη από την παραδοσιακή σφαίρα επιρροής της Ρωσίας και προσεγγίζοντας ενεργά τους δυτικούς θεσμούς.

Ο Ρώσος Πρόεδρος, υιοθετώντας ένα άμεσο και προκλητικό ύφος, κάλεσε την αρμενική πλευρά να θέσει σε δημοψήφισμα, και μάλιστα το συντομότερο δυνατόν, το ζήτημα της επιθυμίας της για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο κ. Πούτιν υπογράμμισε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα έχει άμεσο και καθοριστικό αντίκτυπο στις διμερείς εμπορικές και οικονομικές σχέσεις, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι η Ρωσία θα πρέπει να προσαρμόσει την πολιτική της ανάλογα με αυτές τις πιθανές αποφάσεις του Γερεβάν.

Η απάντηση του Αρμένιου Πρωθυπουργού ήταν άμεση και ουσιαστική, απορρίπτοντας την ανάγκη διεξαγωγής δημοψηφίσματος. Ο κ. Πασινιάν επικαλέστηκε την ψήφιση, ήδη από πέρυσι, ενός νόμου στο αρμενικό κοινοβούλιο που κατοχυρώνει με σαφήνεια την πρόθεση της χώρας να υποβάλει επίσημο αίτημα ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θεωρώντας αυτή την κοινοβουλευτική διαδικασία ως την ύψιστη έκφραση της λαϊκής βούλησης. Παρόλα αυτά, ο ίδιος έσπευσε να διευκρινίσει ότι θεωρεί πρόωρη οποιαδήποτε συζήτηση για άμεση αποχώρηση της Αρμενίας από την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, αφήνοντας ανοιχτό ένα παράθυρο για σταδιακή μετάβαση.

Η τοποθέτηση αυτή του Αρμένιου πρωθυπουργού προκάλεσε την άμεση και αιχμηρή αντίδραση του Ρώσου Προέδρου, ο οποίος επανήλθε με έντονο ύφος, επισημαίνοντας ότι η υιοθέτηση ενός νόμου που εκκινεί τη διαδικασία ένταξης σε έναν άλλο οικονομικό οργανισμό ισοδυναμεί στην πράξη με μονομερή ανακοίνωση αποχώρησης από την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση. Η ρητορική αυτή αντιπαράθεση αντανακλά το βαθύ ρήγμα που έχει δημιουργηθεί στις σχέσεις των δύο χωρών.

Η διακηρυγμένη φιλοδοξία του Νικόλ Πασινιάν να οδηγήσει την Αρμενία στην ευρωπαϊκή οικογένεια έχει ήδη προκαλέσει σημαντική ψύχρανση στις διμερείς σχέσεις Γερεβάν και Μόσχας. Η ρωσική πλευρά, αντιδρώντας σε αυτή τη στρατηγική στροφή, έχει ήδη προχωρήσει στην επιβολή μιας σειράς κυρώσεων σε βάρος της Αρμενίας, επιχειρώντας να ασκήσει πίεση στην αρμενική κυβέρνηση και να την αποτρέψει από την υλοποίηση των φιλοευρωπαϊκών της σχεδίων.