Πούτιν: Υπό προσωρινή διοίκηση Nestlé και Auchan

Με διάταγμα που υπέγραψε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, οι συμμετοχές της ελβετικής πολυεθνικής τροφίμων Nestlé και της γαλλικής αλυσίδας σούπερ μάρκετ Auchan στη Ρωσία τίθενται υπό προσωρινή διοίκηση. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη στρατηγική της Μόσχας να αποκτήσει έλεγχο σε περιουσιακά στοιχεία εταιρειών που προέρχονται από χώρες τις οποίες χαρακτηρίζει «μη φιλικές», στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.

Σύμφωνα με το διάταγμα που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στην επίσημη ρωσική νομική πύλη, οι συμμετοχές των δύο εταιρειών σε ρωσικές επιχειρήσεις μεταβιβάζονται υπό προσωρινή διαχείριση στην εταιρεία AO L.E.V. Menedzhment. Πρόκειται για μια εταιρεία που δεν είναι ευρέως γνωστή και η οποία καταχωρίστηκε στη Μόσχα το 2024, σύμφωνα με στοιχεία του ρωσικού μητρώου επιχειρήσεων. Η ανάθεση της διαχείρισης σε μια σχετικά άγνωστη οντότητα εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια και τις πραγματικές προθέσεις της ρωσικής κυβέρνησης.

Η Ρωσία χρησιμοποιεί από το 2023 τον μηχανισμό της προσωρινής διοίκησης για να αναλάβει τον έλεγχο περιουσιακών στοιχείων εταιρειών από χώρες που θεωρεί «μη φιλικές». Ο μηχανισμός αυτός έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για την κατάληψη περιουσιακών στοιχείων ξένων εταιρειών, μεταξύ των οποίων η Danone και η Carlsberg, με ορισμένες από αυτές τις επιχειρήσεις να πωλούνται στη συνέχεια σε ιδιοκτήτες που συνδέονται με το Κρεμλίνο. Η πρακτική αυτή έχει προκαλέσει ανησυχία στη διεθνή επιχειρηματική κοινότητα, καθώς θεωρείται ότι υπονομεύει την προστασία των ξένων επενδύσεων στη Ρωσία.

Περισσότερες από 1.000 εταιρείες έχουν αποχωρήσει από τη Ρωσία ή έχουν περιορίσει τη δραστηριότητά τους από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, σύμφωνα με τη Σχολή Διοίκησης του Πανεπιστημίου Yale. Ωστόσο, αρκετές πολυεθνικές, μεταξύ των οποίων οι PepsiCo και Mondelez International, εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη χώρα, γεγονός που δείχνει ότι ορισμένες εταιρείες επιλέγουν να παραμείνουν παρά τις προκλήσεις. Η απόφαση της Nestlé και της Auchan να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους στη Ρωσία είχε προκαλέσει επικρίσεις από ορισμένες πλευρές, αλλά οι εταιρείες είχαν δηλώσει ότι τηρούν τις διεθνείς κυρώσεις και ότι οι δραστηριότητές τους είναι ανθρωπιστικού χαρακτήρα.

Η παρουσία της Nestlé στη Ρωσία

Η Nestlé δραστηριοποιείται στη Ρωσία από τη δεκαετία του 1990, ωστόσο περιόρισε την παρουσία της μετά το 2022, αναστέλλοντας ορισμένα εμπορικά σήματα και διακόπτοντας μη απαραίτητες εισαγωγές και εξαγωγές, τη διαφήμιση και τις επενδύσεις κεφαλαίου. Η εταιρεία είχε δηλώσει ότι συνεχίζει να προμηθεύει βασικά προϊόντα διατροφής και βρεφικές τροφές, στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής της αποστολής. Νωρίτερα φέτος, η εταιρεία KS Logistics, η οποία επίσης δεν είναι ευρέως γνωστή, ζήτησε από τον Πούτιν να θέσει τις ρωσικές εταιρείες της Nestlé υπό προσωρινή διοίκηση, σύμφωνα με την εφημερίδα Kommersant. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για αλλαγή ιδιοκτησίας, επιτρέποντας σε ρωσικά συμφέροντα να αποκτήσουν τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων της Nestlé.

Η Nestlé είχε δηλώσει τότε στην εφημερίδα ότι δεν είχε δεχθεί ερωτήματα από τις ρωσικές αρχές και ότι τα γραφεία και τα εργοστάσιά της εξακολουθούσαν να λειτουργούν κανονικά. Η εταιρεία δεν ήταν άμεσα διαθέσιμη για σχόλιο σχετικά με τις σημερινές εξελίξεις, ενώ εκπρόσωπος της Auchan δεν είχε άμεσα κάποιο σχόλιο. Η σιωπή των δύο εταιρειών αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για τις επόμενες κινήσεις τους και για το κατά πόσο θα προσφύγουν σε διεθνείς διαιτησίες για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους.

Η Auchan ήταν μεταξύ των μεγάλων δυτικών αλυσίδων λιανικής που επεκτάθηκαν νωρίς στη Ρωσία, ανοίγοντας το πρώτο της κατάστημα στη χώρα το 2002. Στη συνέχεια δημιούργησε εκτεταμένο δίκτυο και σήμερα διαθέτει 230 σούπερ μάρκετ και υπερμάρκετ στη Ρωσία, απασχολώντας χιλιάδες εργαζομένους. Η γαλλική αλυσίδα έχει επενδύσει σημαντικά κεφάλαια στη ρωσική αγορά και η υπαγωγή της σε προσωρινή διοίκηση ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις στις δραστηριότητές της και στην αξία των περιουσιακών της στοιχείων.

Η απόφαση του Πούτιν να θέσει υπό προσωρινή διοίκηση τις συμμετοχές της Nestlé και της Auchan αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής της Ρωσίας να ενισχύσει τον έλεγχο σε βασικούς τομείς της οικονομίας και να ασκήσει πίεση σε δυτικές εταιρείες που παραμένουν στη χώρα. Η κίνηση αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω αποχωρήσεις ξένων επενδυτών και να επιδεινώσει το επιχειρηματικό κλίμα στη Ρωσία, το οποίο έχει ήδη πληγεί από τις κυρώσεις και την πολιτική αστάθεια. Οι εξελίξεις αυτές παρακολουθούνται στενά από τη διεθνή κοινότητα, καθώς ενδέχεται να επηρεάσουν τις σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση και να έχουν ευρύτερες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο.