O Πούτιν ζητά προετοιμασία για ενδεχόμενη επανέναρξη πυρηνικών δοκιμών μετά τα μηνύματα Τραμπ

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ζήτησε από τα υπουργεία Άμυνας και Εξωτερικών, καθώς και από άλλες κρατικές υπηρεσίες, να επεξεργαστούν προτάσεις για το ενδεχόμενο επανεκκίνησης των πυρηνικών δοκιμών από τη Μόσχα, ως απάντηση στις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, που άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο. Κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας, ο Πούτιν επανέλαβε ότι η Ρωσία δεν θα προχωρήσει πρώτη σε τέτοια κίνηση, αλλά κατέστησε σαφές ότι δεν μπορεί να αγνοήσει τις τοποθετήσεις της Ουάσιγκτον και έδωσε εντολή για άμεση μελέτη των αμερικανικών προθέσεων, προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις χωρίς χρονοτριβή.

Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ στις 30 Οκτωβρίου, που υποδήλωναν ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε δοκιμές «σε ισότιμη βάση» με Ρωσία και Κίνα, άνοιξαν νέο κύκλο ανησυχιών στη διεθνή κοινότητα, καθώς θα επρόκειτο για την πρώτη πυρηνική δοκιμή των ΗΠΑ μετά από τρεις δεκαετίες. Λίγο αργότερα, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, διευκρίνισε ότι οι δοκιμές που προγραμματίζονται δεν θα περιλαμβάνουν εκρήξεις, ωστόσο η ρωσική πλευρά φαίνεται να βλέπει στις δηλώσεις Τραμπ έναν ξεκάθαρο προάγγελο αναβάθμισης του πυρηνικού ανταγωνισμού.

Το κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω μετά την επίδειξη από τον Πούτιν της αποτελεσματικότητας νέων ρωσικών συστημάτων, όπως ο πυρηνοκίνητος πύραυλος κρουζ και το υποβρύχιο drone με πυρηνικές δυνατότητες. Η Μόσχα υποστηρίζει ότι τα συστήματα αυτά είναι ικανά να υπερνικήσουν οποιαδήποτε άμυνα, στέλνοντας μήνυμα αποφασιστικότητας και στρατηγικής ισχύος προς τις ΗΠΑ εν μέσω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στην Ουκρανία.

Ρώσοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι παρουσίασαν στον Πούτιν τις εκτιμήσεις τους για την αυξανόμενη απειλή από την αμερικανική αναβάθμιση των πυρηνικών οπλοστασίων, κάνοντας αναφορά σε πιθανή ανάγκη άμεσων αντιμέτρων. Ο υπουργός Άμυνας Αντρέι Μπελούσοφ εισηγήθηκε την προετοιμασία του ιστορικού πεδίου δοκιμών στο αρχιπέλαγος Νόβαγια Ζεμλιά στην Αρκτική, όπου η Σοβιετική Ένωση πραγματοποίησε την τελευταία πυρηνική δοκιμή της το 1990. Όπως δήλωσε, η τοποθεσία είναι σε θέση να υποστηρίξει σύντομα επανέναρξη δοκιμών, εφόσον ληφθεί τέτοια πολιτική απόφαση.

Αντίστοιχα, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Βαλέρι Γκερασίμοφ προειδοποίησε ότι η Ρωσία δεν έχει περιθώρια καθυστέρησης, διότι η διαδικασία προετοιμασίας χρειάζεται από μήνες έως χρόνια. Η Μόσχα θεωρεί πως πρέπει να διατηρήσει στρατηγική ισορροπία και να είναι έτοιμη για κάθε ενδεχόμενο, εφόσον η Ουάσιγκτον αποφασίσει να άρει την de facto παγκόσμια παύση των πυρηνικών εκρήξεων.

Σε διεθνές επίπεδο, η Συνθήκη για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών εξακολουθεί να τηρείται από όλες τις πυρηνικές δυνάμεις, εκτός της Βόρειας Κορέας. Ωστόσο, οι ΗΠΑ, παρότι έχουν υπογράψει τη συνθήκη, δεν την έχουν επικυρώσει, ενώ η Ρωσία, το 2023, απέσυρε την επικύρωσή της, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να παραμένει δεσμευμένη μονομερώς όταν η Ουάσιγκτον δεν έχει προχωρήσει σε αντίστοιχη νομική δέσμευση.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, προσπάθησε να υποβαθμίσει τις ανησυχίες, λέγοντας πως ο Πούτιν δεν διέταξε την άμεση προετοιμασία δοκιμών, αλλά ζήτησε πλήρη αξιολόγηση των κινήσεων των ΗΠΑ πριν ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις. Ωστόσο, η τοποθέτηση του αναπληρωτή επικεφαλής του Συμβουλίου Ασφαλείας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, ήταν περισσότερο αιχμηρή, υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και ασαφή λόγια του Αμερικανού προέδρου έχουν σοβαρές γεωπολιτικές συνέπειες και ότι η Ρωσία θα αναγκαστεί να εξετάσει την επανέναρξη «πλήρως αναβαθμισμένων πυρηνικών δοκιμών» αν διαπιστωθεί ότι η Ουάσιγκτον αλλάζει στάση.

Το νέο αυτό επεισόδιο στην πυρηνική αντιπαράθεση ισχυροποιεί την ανησυχία πως η παγκόσμια ασφάλεια εισέρχεται σε μία περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, με τη στρατηγική ισορροπία να δοκιμάζεται από αποφάσεις ηγετών που διαμορφώνουν το μέλλον με όρους ισχύος και επίδειξης δύναμης.