Προειδοποίηση Λοντόνιο για κλιμάκωση βίας στην Κολομβία

Ο Ροδρίγο Λοντόνιο, ευρύτερα γνωστός με το πολεμικό ψευδώνυμο Τιμοσένκο και πρώην ηγέτης των Επαναστατικών Ενόπλων Δυνάμεων της Κολομβίας (FARC), εξέφρασε χθες Τρίτη σοβαρές ανησυχίες για την κλιμάκωση της βίας στη χώρα. Μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο, ο κ. Λοντόνιο προειδοποίησε ότι η διάδοση "μηνυμάτων μίσους" ενέχει τον κίνδυνο να πυροδοτήσει έναν νέο κύκλο συγκρούσεων, απαντώντας στις σφοδρές απειλές του εκλεγμένου προέδρου, Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια, ο οποίος έχει δεσμευτεί να τον φυλακίσει και να ακυρώσει βασικές διατάξεις της ειρηνευτικής συμφωνίας του 2016.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του, ο κ. Λοντόνιο αποκάλυψε ότι ηγετικά στελέχη της πρώην οργάνωσης ανταρτών, η οποία έχει πλέον διαλυθεί, απέστειλαν επιστολή στον κ. δε λα Εσπριέγια. Στην επιστολή, η οποία απευθύνεται στον πολιτικό που ανήκει στη λεγόμενη σκληρή δεξιά, οι πρώην αντάρτες αναγνωρίζουν την πρόσφατη εκλογική του νίκη και τον καλούν σε ανοιχτό διάλογο. Στόχος τους, όπως τονίζουν, είναι να "τιμηθεί" η ειρηνευτική συμφωνία, η οποία αποτέλεσε ορόσημο για την ιστορία της χώρας.

Ο κ. δε λα Εσπριέγια, ένας εκατομμυριούχος επιχειρηματίας και δικηγόρος χωρίς προηγούμενη πολιτική εμπειρία, έχει υιοθετήσει μια εξαιρετικά επιθετική ρητορική. Χαρακτηρίζοντας τον κ. Λοντόνιο "εγκληματία πολέμου" που "αξίζει ισόβια κάθειρξη", έχει καταστήσει σαφές ότι προτίθεται να εξαπολύσει βομβαρδισμούς εναντίον οργανώσεων που εμπλέκονται στη διακίνηση ναρκωτικών. Παράλληλα, σκοπεύει να τερματίσει την πολιτική του απερχόμενου σοσιαλδημοκράτη προέδρου, Γουστάβο Πέτρο, ο οποίος επεδίωξε την ειρήνη μέσω διαπραγματεύσεων, μια προσπάθεια που, σύμφωνα με τον εκλεγμένο πρόεδρο, δεν είχε ουσιαστικά αποτελέσματα.

Η αμφιλεγόμενη ειδική δικαιοδοσία

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ροδρίγο Λοντόνιο καταδικάστηκε το 2025 από ένα ειδικό δικαστήριο, το οποίο συστάθηκε βάσει της ειρηνευτικής συμφωνίας. Η ποινή του περιλάμβανε οκτώ χρόνια κοινωφελούς εργασίας ως επανόρθωση για τις περισσότερες από 21.000 απαγωγές που διέπραξαν οι FARC. Ο εκλεγμένος πρόεδρος δε λα Εσπριέγια έχει δηλώσει ρητά την πρόθεσή του να καταργήσει την Ειδική Δικαιοδοσία για την Ειρήνη (JEP). Αυτό το δικαστήριο είναι αρμόδιο για την εκδίκαση εγκλημάτων πολέμου που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης μεταξύ ανταρτών και κράτους, επιβάλλοντας εναλλακτικές ποινές, όπως κοινωφελής εργασία, αντί της φυλάκισης, υπό την προϋπόθεση ότι οι κατηγορούμενοι συνεισφέρουν στην αποκάλυψη της αλήθειας.

Ο κ. δε λα Εσπριέγια υποστηρίζει ότι η JEP υπήρξε υπερβολικά "επιεικής" απέναντι στους πρώην αντάρτες, σε σύγκριση με τη μεταχείριση που έλαβαν στρατιωτικοί που διώχθηκαν για εξωδικαστικές εκτελέσεις. Αυτή η ανισότητα, κατά τον ίδιο, αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για την απόφασή του να ανατρέψει το υπάρχον νομικό πλαίσιο.

Δέκα χρόνια μετά την ειρήνη

Με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την υπογραφή της ιστορικής συμφωνίας, ο Ροδρίγο Λοντόνιο υπογράμμισε ότι οι πρώην αντάρτες εξακολουθούν να αποτελούν στόχο "στιγματισμού" και "μηνυμάτων μίσους". "Υπάρχουν κάποιοι οι οποίοι διασπείρουν τέτοια μηνύματα κι αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο", ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας την ανάγκη να "κατέβουν οι τόνοι" και να σταματήσει η ρητορική μίσους. Υπενθύμισε ότι με την υπογραφή της συμφωνίας, 13.000 αντάρτες κατέθεσαν τα όπλα και εντάχθηκαν σε μια δύσκολη διαδικασία κοινωνικής επανένταξης.

Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει τεταμένη. Σύμφωνα με την αποστολή επαλήθευσης του ΟΗΕ, από τους αντάρτες που υπέγραψαν τη συμφωνία, 492 έχουν δολοφονηθεί. Χθες Τρίτη, ο Τιμοσένκο, μαζί με άλλα έξι ηγετικά στελέχη των πρώην FARC, όπως οι Παστόρ Αλάπε, Πάμπλο Κατατούμπο και Χουλιάν Γκάγιο, απηύθυναν επιστολή στον εκλεγμένο πρόεδρο. Σε αυτήν, διαβεβαίωσαν για την "ακλόνητη δέσμευσή τους να τηρήσουν" τη συμφωνία ειρήνης, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι "το κράτος της Κολομβίας θα τιμήσει τη συμφωνία με την ίδια ειλικρίνεια".

Ο κ. Λοντόνιο κατέληξε τονίζοντας ότι "ο διάλογος είναι απόλυτα απαραίτητος για την αποκατάσταση της ειρήνης", καθώς μόνο μέσω αυτού "μπορούμε να καταλάβουμε οι μεν τους δε". Πρόσθεσε ότι η κολομβιανή κοινωνία έχει ωριμάσει και μπορεί να προχωρήσει μπροστά, οικοδομώντας ένα κοινό μέλλον παρά τις διαφορές. Ειδικοί και εκπρόσωποι της δεξιάς επισημαίνουν ότι οι παράνομες ένοπλες οργανώσεις έχουν αυξήσει σημαντικά τη δύναμή τους τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Ο νέος πρόεδρος αναμένεται να αναλάβει επίσημα την εξουσία στις 7 Αυγούστου.