Προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν στη Ντόχα

Στην πρωτεύουσα του Κατάρ, Ντόχα, σημειώνεται σημαντική πρόοδος στις έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, με διεθνή και αραβικά μέσα ενημέρωσης να μεταδίδουν ότι έχει επιτευχθεί προκαταρκτική συμφωνία για την αποδέσμευση τριών δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Τεχεράνη. Οι συζητήσεις, οι οποίες διεξάγονται υπό τη διαμεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν, επικεντρώνονται σε τεχνικά ζητήματα που αφορούν το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.

Ο ρόλος των διαμεσολαβητών και η γεωπολιτική διάσταση

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Al Arabiya/Al Hadath, οι συνομιλίες συνεχίζονται με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ, στο πλαίσιο ενός νέου σχεδίου που έχει προτείνει το Ομάν. Οι διαπραγματευτικές αντιπροσωπείες αναμένεται να επιστρέψουν στις χώρες τους για περαιτέρω διαβουλεύσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι η διαδικασία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο στάδιο. Η αμερικανική αντιπροσωπεία ξεκίνησε συνομιλίες με τον Καταριανό διαμεσολαβητή, ενώ η ιρανική πλευρά συνομίλησε με τον Πακιστανό διαμεσολαβητή, σε μια προσπάθεια να γεφυρωθούν οι διαφορές και να προωθηθεί ο διάλογος.

Διπλωματικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι διεξάγουν έμμεσες τεχνικές συνομιλίες, με τη συμμετοχή ανώτερων διαπραγματευτών και εξειδικευμένων τεχνικών ομάδων. Η διαδικασία αυτή βασίζεται στην πρόοδο που είχε σημειωθεί σε προηγούμενες συνομιλίες στην Ελβετία, με στόχο την εφαρμογή των όρων του μνημονίου κατανόησης για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η αμερικανική αντιπροσωπεία είχε προηγουμένως συναντηθεί με τον πρωθυπουργό του Κατάρ για να προετοιμάσει το έδαφος για τις τεχνικές συζητήσεις.

Η στρατηγική του Τραμπ και η διπλωματική οδός

Ενώ οι έμμεσες συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εξετάζει παράλληλα και άλλες επιλογές. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Τραμπ έχει ενημερωθεί για πιθανά σενάρια επανέναρξης ενός πολέμου πλήρους κλίμακας κατά του Ιράν, ωστόσο προς το παρόν προτιμά να ακολουθήσει τη διπλωματική οδό. Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να μην ενοχλείται από το ενδεχόμενο να ξεπεραστεί η προθεσμία της 18ης Αυγούστου για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, εκτιμώντας ότι μια στρατιωτική επίθεση θα μπορούσε να εκτροχιάσει τις διαπραγματεύσεις.

Παράλληλα, ο Τραμπ διατηρεί στο τραπέζι τη στρατιωτική επιλογή σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, διατηρώντας μια στάση που συνδυάζει την πίεση με τη διπλωματία. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Μάτζεντ αλ Ανσάρι, διευκρίνισε ότι δεν είχε προγραμματιστεί συνάντηση υψηλού επιπέδου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ενώ η επίσκεψη των Αμερικανών απεσταλμένων Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ είχε ως σκοπό τη συζήτηση περιφερειακών ζητημάτων.

Οι θέσεις του Ιράν και η στάση του Κατάρ

Από την πλευρά του, το Ιράν άφησε να εννοηθεί ότι οι συνομιλίες στο Κατάρ θα επικεντρωθούν στην αποδέσμευση των δεσμευμένων περιουσιακών του στοιχείων, υπογραμμίζοντας ότι δεν προτίθεται να συναντηθεί απευθείας με την αμερικανική αντιπροσωπεία. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγέρ Καλιμπάφ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν θα προχωρήσει σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις έως ότου εφαρμοστούν οι όροι του μνημονίου κατανόησης. Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, διαβεβαίωσε τους Αμερικανούς απεσταλμένους ότι η χώρα του θα συνεχίσει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης, στηρίζοντας όλες τις διαδικασίες διαλόγου.