Προχωρούν οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στη Ντόχα

Συνεχίζονται οι έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στην πρωτεύουσα του Κατάρ, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να κάνει λόγο για "πολύ καλές" επαφές. Οι συνομιλίες, που διεξάγονται σε τεχνικό επίπεδο, έρχονται μετά από μια περίοδο έντονων ανταλλαγών πληγμάτων που είχαν θέσει σε κίνδυνο την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός στην περιοχή.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν με μια σημαντική συμφωνία. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα έχει πλέον τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει μέρος των παγωμένων πόρων της στο Κατάρ για την αγορά αγαθών. Παράλληλα, τα δύο μέρη συμφώνησαν στη δημιουργία και άμεση λειτουργία ενός διαύλου επικοινωνίας, ο οποίος θα χρησιμεύσει για την αναφορά και καταγραφή τυχόν παραβιάσεων της υπάρχουσας συμφωνίας.

Υπενθυμίζεται ότι η αρχική συμφωνία είχε υπογραφεί από τους προέδρους των δύο κρατών στις 17 Ιουνίου, μετά από μεσολάβηση κυρίως του Πακιστάν και του Κατάρ. Από τότε, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη έχουν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις, οι οποίες θεωρητικά θα έχουν διάρκεια 60 ημερών, με δυνατότητα ανανέωσης, με απώτερο σκοπό την επίτευξη μιας μόνιμης συμφωνίας που θα τερματίσει τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι οι έμμεσες συνομιλίες στη Ντόχα βρίσκονταν σε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο τη συμμετοχή των απεσταλμένων του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν προηγουμένως συνάντηση με τον πρωθυπουργό και επικεφαλής της διπλωματίας του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουραχμάν αλ Θάνι.

Παρά τις διαβεβαιώσεις από αμερικανικής πλευράς, η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν υπήρξε καμία απευθείας διαπραγμάτευση με την αμερικανική πλευρά στη Ντόχα. Ωστόσο, αυτό δεν εμπόδισε τον Αμερικανό πρόεδρο να εκφράσει την ικανοποίησή του, δηλώνοντας πως "όλα πάνε καλά" και ότι "η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν προχωρά".

Διαφορές απόψεων και εντάσεις

Παρά την πρόοδο στις συνομιλίες, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές και εντάσεις, ιδιαίτερα γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ. Η κίνηση των πλοίων στο στενό μειώθηκε σημαντικά το προηγούμενο σαββατοκύριακο, έπειτα από επιθέσεις εναντίον εμπορικών σκαφών. Το Ιράν έχει προαναγγείλει την επιβολή τελών για τη διέλευση πλοίων, κάτι που οι ΗΠΑ θεωρούν απαράδεκτο.

Ο επικεφαλής Ιρανός διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, σχολίασε ότι όταν ένας πόλεμος μεγάλης κλίμακας φτάνει στο τέλος του, είναι αναπόφευκτο να υπάρχουν δυσκολίες και διαφορές απόψεων. Η Τεχεράνη, όπως ανέφερε, σκοπεύει να επικεντρώσει τις διαπραγματεύσεις στον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Λίβανο και στο ζήτημα του Ορμούζ.

Θετικό μήνυμα παρά τις προκλήσεις

Παρά τις εντάσεις, η ερευνήτρια Άννα Τζέικομπς, συνεργάτιδα του Arab Gulf States Institute, εκτιμά ότι το γεγονός πως οι δύο πλευρές συνεχίζουν τον διάλογο, ακόμη και μετά τις συγκρούσεις της περασμένης εβδομάδας, αποτελεί ένα "συνολικά θετικό μήνυμα".

Στο μεταξύ, η κατάσταση στον Λίβανο παραμένει τεταμένη. Το Ισραήλ συνεχίζει τους βομβαρδισμούς και τις επιχειρήσεις του, παρά την υπογραφή συμφωνίας-πλαισίου για αποκατάσταση "διαρκούς ειρήνης". Η συμφωνία προβλέπει ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει τον έλεγχο σε τμήματα του νοτίου Λιβάνου, όσο η Χεζμπολά δεν καταθέτει τα όπλα, κάτι που το σιιτικό κίνημα απορρίπτει κατηγορηματικά.

Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς επανέλαβε ότι ο στρατός της χώρας του θα παραμείνει "επ' αόριστον" σε αυτές που αποκαλεί "ζώνες ασφαλείας" στον Λίβανο, στη Συρία και στη Γάζα. Η σύγκρουση είχε κλιμακωθεί μετά την εκτόξευση ρουκετών από τη Χεζμπολά εναντίον του Ισραήλ, ως αντίποινα για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.