Πρόστιμα έως 500 ευρώ για μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ στο μικροσκόπιο του ΥΠΟΙΚ

Τα πρόστιμα που επιβάλλονται για εκπρόθεσμες φορολογικές δηλώσεις χωρίς προκύπτουσα επιβάρυνση εξετάζει το οικονομικό επιτελείο, ύστερα από παρέμβαση της Διαρκούς Επιτροπής για την αρωγή της φορολογικής πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρώσεις που φθάνουν έως τα 500 ευρώ ανά παράβαση, ακόμη και σε περιπτώσεις μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων ΦΠΑ.

Η Επιτροπή, η οποία λειτουργεί ως θεσμικός σύνδεσμος μεταξύ του Υπουργείου και των κοινωνικών φορέων για ζητήματα φορολογίας, ζητεί επανεξέταση της πρακτικής αυτής. Σύμφωνα με την εισήγησή της, η επιβολή υψηλών προστίμων σε δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή δεν συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας και δεν ενισχύει τη φορολογική συμμόρφωση.

Το ισχύον καθεστώς προβλέπει πρόστιμο 250 ευρώ για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που τηρούν απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για όσους εφαρμόζουν διπλογραφικό σύστημα. Τα ποσά αυτά επιβάλλονται ακόμη και όταν η δήλωση ΦΠΑ είναι μηδενική ή οδηγεί σε επιστροφή φόρου. Σε πρακτικό επίπεδο, επαγγελματίας που καθυστερεί την υποβολή μηδενικής αρχικής δήλωσης επιβαρύνεται με 250 ευρώ, ενώ το αντίστοιχο πρόστιμο για διπλογραφικά βιβλία ανέρχεται στα 500 ευρώ.

Η ρύθμιση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην αγορά. Δεκάδες προσφυγές έχουν ήδη κατατεθεί στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, ενώ επιχειρήσεις αναφέρουν δυσχέρειες στη λήψη φορολογικής ενημερότητας λόγω των επιβαλλόμενων κυρώσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή απέστειλε υπόμνημα προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, ζητώντας άμεση νομοθετική παρέμβαση. Κεντρικό αίτημα αποτελεί η επαναφορά της αναλογικότητας σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, στο οποίο τα πρόστιμα ήταν χαμηλότερα ή δεν επιβάλλονταν σε αντίστοιχες περιπτώσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο ζήτημα της αναδρομικής εφαρμογής των αυξημένων προστίμων. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η επιβολή τους για παρελθούσες χρήσεις δημιουργεί ζητήματα νομικής ασφάλειας και προβλεψιμότητας των φορολογικών υποχρεώσεων.

Μεταξύ των προτάσεων που έχουν τεθεί περιλαμβάνεται η πλήρης απαλλαγή των μηδενικών και πιστωτικών δηλώσεων από πρόστιμο, η θέσπιση ανώτατου ορίου σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων και η μη επιβολή κύρωσης όταν ο οφειλόμενος φόρος δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ. Οι σχετικές αποφάσεις αναμένονται στο πλαίσιο της συνολικής επανεξέτασης της φορολογικής πολιτικής.