Πρωτοβουλία 50 δισ. για όπλα μεγάλου βεληνεκούς

Μια νέα εποχή για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία σηματοδοτεί η τριμερής πρωτοβουλία του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και της Γερμανίας, οι οποίες έθεσαν σε κίνηση ένα φιλόδοξο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ, προϋπολογισμού 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Στόχος είναι η ανάπτυξη όπλων μεγάλου βεληνεκούς, χωρίς την άμεση συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, προκειμένου να γεφυρωθεί το χάσμα που έχει δημιουργηθεί σε έναν κρίσιμο τομέα όπου η Ρωσία διαθέτει σαφές προβάδισμα.

Οι τρεις αυτές χώρες, σε συνεργασία με άλλους Ευρωπαίους συμμάχους, θα επικεντρωθούν την επόμενη δεκαετία στη δημιουργία συστημάτων κρούσης ικανών να πλήττουν στόχους σε απόσταση άνω των 2.000 χιλιομέτρων με εξαιρετική ακρίβεια. Πρόκειται για μια δυνατότητα που απουσιάζει επί του παρόντος από τα ευρωπαϊκά οπλοστάσια, όπως επισημαίνεται από τη βρετανική κυβέρνηση. Το πρόγραμμα θα λειτουργήσει ως πλατφόρμα συντονισμού της τεχνογνωσίας, των τεχνολογικών εξελίξεων και της βιομηχανικής παραγωγής μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα μοναδικά όπλα μεγάλου βεληνεκούς αυτού του τύπου που διαθέτει σήμερα η Ευρώπη είναι ο γερμανικός πύραυλος Taurus και ο βρετανογαλλικός πύραυλος κρουζ Storm Shadow/SCALP, με μέγιστο βεληνεκές έως 500 χιλιόμετρα. Ωστόσο, οι παραδόσεις των Storm Shadow και SCALP στην Ουκρανία έχουν εξαντλήσει σημαντικά τα διαθέσιμα αποθέματα. Το Κίεβο έχει ήδη χρησιμοποιήσει αυτά τα συστήματα για να πλήξει ρωσικές ενεργειακές υποδομές και κέντρα στρατιωτικής παραγωγής, αναδεικνύοντας την επιχειρησιακή τους αξία.

Η έλλειψη δυνατοτήτων πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς αποτελεί διαχρονική ανησυχία για το ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα μετά την παρατήρηση της μαζικής χρήσης εκατοντάδων συμβατικών όπλων από τη Ρωσία κατά τη διάρκεια της πλήρους κλίμακας εισβολής της στην Ουκρανία. Η ανησυχία αυτή ενισχύθηκε περαιτέρω μετά την απόφαση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να ακυρώσει την προγραμματισμένη ανάπτυξη πυραύλων BGM-109 Tomahawk στη Γερμανία. Σύμφωνα με το Bloomberg, η περιορισμένη διαθεσιμότητα αυτών των όπλων οφείλεται και στην εκτεταμένη χρήση τους στον πόλεμο με το Ιράν.

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, τόνισε τη σημασία της πρωτοβουλίας, δηλώνοντας ότι θα ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των Ευρωπαίων συμμάχων, διασφαλίζοντας την ασφάλεια και την προστασία του ΝΑΤΟ για τα επόμενα χρόνια. Η πρωτοβουλία θα ενσωματώσει υφιστάμενα προγράμματα, όπως η συμφωνία Ηνωμένου Βασιλείου-Γερμανίας για όπλα ακριβείας και το βρετανογαλλικό πρόγραμμα διαδοχής του Storm Shadow, γνωστό ως Stratus της MBDA.

Παράλληλα, παραμένει ασαφής η σύνδεση αυτής της νέας προσπάθειας με την Ευρωπαϊκή Προσέγγιση για Πλήγματα Μεγάλου Βεληνεκούς (ELSA), η οποία ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια. Μέχρι στιγμής, η ELSA δεν έχει οδηγήσει σε συγκεκριμένες παραγγελίες προμηθειών, καθώς οι πύραυλοι βρίσκονται ακόμη υπό ανάπτυξη.

Σε μια ξεχωριστή εξέλιξη, τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ ανακοίνωσαν συμφωνίες με την αμυντική βιομηχανία, συνολικού ύψους 54 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Από αυτά, τα 26 δισεκατομμύρια δολάρια προορίζονται για ολοκληρωμένα συστήματα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας. Επιπλέον, την Τετάρτη, η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν συμφωνία ύψους 2,4 δισεκατομμυρίων λιρών (3,2 δισεκατομμύρια δολάρια) για την κατασκευή νέων αμφίβιων μεταγωγικών πλοίων.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επίσης αναλάβει την επίβλεψη του προγράμματος Brakestop, το οποίο αποσκοπεί στη δημιουργία φθηνότερων και μικρότερων όπλων τύπου Storm Shadow για την Ουκρανία. Βασικό πλεονέκτημα αυτών των νέων συστημάτων είναι ότι δεν θα εξαρτώνται από αμερικανικά εξαρτήματα ή δεδομένα, ενισχύοντας την αυτονομία της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Παρά τη σταδιακή απομάκρυνση της Ευρώπης από την Ουάσινγκτον, το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα την ένταξή του στο αμερικανικό πρόγραμμα Precision Strike Missile της Lockheed Martin Corp. Το πρόγραμμα αυτό θα εξοπλίσει τον βρετανικό στρατό με έναν υπερηχητικό βαλλιστικό πύραυλο, ικανό να πλήττει στόχους σε απόσταση έως 500 χιλιομέτρων, με την πρώτη παράδοση να αναμένεται το επόμενο έτος. Η ανακοίνωση έγινε μετά τη συνάντηση του υπουργού Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, Νταν Τζάρβις, με τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ.

Ο Τζάρβις υπογράμμισε ότι η νέα σειρά όπλων βαθιάς ακρίβειας θα δώσει τη δυνατότητα στις βρετανικές δυνάμεις να πλήττουν στόχους εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, ενισχύοντας την αποτρεπτική ικανότητα του ΝΑΤΟ.