Στη σύλληψη πρώην στελέχους των ειδικών δυνάμεων της Αυστραλίας προχώρησαν την Τρίτη οι ομοσπονδιακές αρχές στο Σίδνεϊ, στο πλαίσιο της πολύχρονης έρευνας για φερόμενα εγκλήματα πολέμου στο Αφγανιστάν. Σύμφωνα με την Αυστραλιανή Ομοσπονδιακή Αστυνομία και το Γραφείο Ειδικού Ερευνητή, ο 47χρονος αναμένεται να κατηγορηθεί για πέντε υποθέσεις φόνου που εντάσσονται στο αδίκημα του εγκλήματος πολέμου, με αφορμή περιστατικά της περιόδου 2009 έως 2012.
Παρότι η αστυνομία δεν ανακοίνωσε επίσημα το όνομά του, μεγάλα αυστραλιανά μέσα ενημέρωσης, όπως το ABC, ταυτοποίησαν τον συλληφθέντα ως τον Μπεν Ρόμπερτς-Σμιθ, πρώην δεκανέα των ειδικών δυνάμεων και παρασημοφορημένο με τον Σταυρό της Βικτόριας, την ανώτατη στρατιωτική διάκριση της χώρας. Η σύλληψή του πραγματοποιήθηκε στο εσωτερικό αεροδρόμιο του Σίδνεϊ, μετά την άφιξή του από το Μπρισμπέιν.
Πενταετής έρευνα και βαρύ κατηγορητήριο
Η υπόθεση αποτελεί προϊόν πενταετούς έρευνας που διεξήχθη από το Γραφείο Ειδικού Ερευνητή σε συνεργασία με την ομοσπονδιακή αστυνομία. Οι αρχές ανακοίνωσαν ότι ο πρώην στρατιωτικός θα αντιμετωπίσει πέντε κατηγορίες για έγκλημα πολέμου με τη μορφή ανθρωποκτονίας, αδικήματα που επισύρουν έως και ισόβια κάθειρξη.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να δώσει νέα διάσταση στη μακρά και ιδιαίτερα ευαίσθητη δημόσια συζήτηση στην Αυστραλία για τη δράση μονάδων των ειδικών δυνάμεων στο Αφγανιστάν, όπου αυστραλιανά στρατεύματα είχαν αναπτυχθεί επί σειρά ετών στο πλαίσιο των διεθνών επιχειρήσεων.
Το βάρος του ονόματος Ρόμπερτς-Σμιθ
Ο Μπεν Ρόμπερτς-Σμιθ είχε αναδειχθεί σε εθνικό στρατιωτικό σύμβολο, έχοντας τιμηθεί για τη δράση του σε έξι αποστολές στο Αφγανιστάν από το 2006 έως το 2012. Το όνομά του, όμως, βρέθηκε στο επίκεντρο σφοδρής αντιπαράθεσης τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά την πολύκροτη δικαστική του σύγκρουση με μέσα ενημέρωσης.
Το 2023, αυστραλιανό δικαστήριο έκρινε σε αστική υπόθεση δυσφήμησης ότι ήταν ουσιαστικά αληθείς ισχυρισμοί σύμφωνα με τους οποίους είχε εμπλοκή ή συνευθύνη στους θανάτους Αφγανών κρατουμένων. Η υπόθεση εκείνη δεν αποτελούσε ποινική καταδίκη, ωστόσο άνοιξε τον δρόμο για ακόμη εντονότερο έλεγχο των ενεργειών του και ενίσχυσε την πίεση για ποινική διερεύνηση.
Νέα φάση για τον φάκελο των αυστραλιανών επιχειρήσεων στο Αφγανιστάν
Η σύλληψη του πρώην στρατιωτικού σηματοδοτεί μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές στην προσπάθεια της αυστραλιανής δικαιοσύνης να εξετάσει σε βάθος καταγγελίες για εγκλήματα πολέμου που φέρονται να διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της πολυετούς παρουσίας της χώρας στο Αφγανιστάν. Η υπόθεση αναμένεται να επηρεάσει ευρύτερα τη δημόσια συζήτηση για τη λογοδοσία, τη λειτουργία των ειδικών δυνάμεων και τα όρια της στρατιωτικής δράσης σε εμπόλεμες ζώνες.
Η αυστραλιανή πλευρά είχε ήδη βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές αποκαλύψεις μετά την έρευνα Brereton, η οποία είχε εντοπίσει αξιόπιστες ενδείξεις για παράνομες δολοφονίες στο Αφγανιστάν. Η τωρινή ποινική εξέλιξη δείχνει ότι οι υποθέσεις αυτές περνούν πλέον από το επίπεδο των εσωτερικών πορισμάτων στο πεδίο των ποινικών ευθυνών με συγκεκριμένα πρόσωπα στο κάδρο.
