Σημαντική αναμόρφωση στον τρόπο επιβολής κατασχέσεων εισάγει σχέδιο νόμου του Υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο προβλέπει ότι η δέσμευση χρηματικών ποσών από τραπεζικούς λογαριασμούς θα πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Η μετάβαση στο ψηφιακό σύστημα παρουσιάζεται ως μέσο επιτάχυνσης των διαδικασιών και περιορισμού της γραφειοκρατίας. Παράλληλα, έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στον νομικό κόσμο, καθώς το νέο πλαίσιο δεν προβλέπει υποχρεωτική συμμετοχή δικηγόρου κατά την εκκίνηση και εξέλιξη της διαδικασίας.
Νομικοί επισημαίνουν ότι η αυτοματοποίηση των κατασχέσεων ενδέχεται να οδηγήσει σε αιφνιδιαστικές δεσμεύσεις λογαριασμών. Η άμεση ενεργοποίηση μέσω ψηφιακού μηχανισμού περιορίζει τον χρόνο αντίδρασης του οφειλέτη και αυξάνει τον κίνδυνο λαθών ή παραλείψεων, ιδίως όταν απουσιάζει θεσμική επαγγελματική εποπτεία.
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει και ρυθμίσεις που διευκολύνουν την είσπραξη απαιτήσεων από μεγάλους πιστωτές, καθώς και παρεμβάσεις στο καθεστώς των πλειστηριασμών. Προβλέπεται επίσης ότι εκκρεμείς δίκες οι οποίες δεν θα προσδιοριστούν έως το τέλος του έτους θα διαγράφονται οριστικά. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η κατάργηση συγκεκριμένου δικαστικού παραβόλου, με στόχο τη μείωση του κόστους σε ορισμένες κατηγορίες αγωγών.
Ο δικηγόρος Αθηνών και γενικός γραμματέας του Επιστημονικού Συνδέσμου Δικηγόρων «Οι Ποινικολόγιοι», Κωνσταντίνος Γώγος, εκφράζει επιφυλάξεις για το περιεχόμενο της πρότασης, επισημαίνοντας ότι το κείμενο περιλαμβάνει γενικές κατευθύνσεις χωρίς επαρκή εξειδίκευση. Όπως αναφέρει, παραμένει ασαφές ποιος θα έχει τη διαχείριση της πλατφόρμας, με ποιον τρόπο θα γίνονται οι επιδόσεις, ποιες προθεσμίες θα ισχύουν και ποια διαδικαστικά στάδια θα ακολουθούνται.
Ο ίδιος τονίζει ότι η έγκαιρη ενημέρωση του πολίτη και η δυνατότητα άσκησης νομικών μέσων εντός σαφών χρονικών ορίων αποτελούν βασικές εγγυήσεις της διαδικασίας. Παράλληλα επισημαίνει ότι η ψηφιακή διακυβέρνηση δεν συνεπάγεται τον αποκλεισμό δικηγόρων και δικαστικών επιμελητών από κρίσιμες λειτουργίες.
Αντίστοιχο προβληματισμό εκφράζει και ο δικηγόρος και σύμβουλος του Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, Φώτης Γιαννούλας. Όπως σημειώνει, ο εκσυγχρονισμός των διαδικασιών αποτελεί αναγκαίο στόχο, ενώ ο ρόλος του δικηγόρου παραμένει καθοριστικός σε σύνθετες υποθέσεις που αφορούν κατασχέσεις και αναγκαστική εκτέλεση.
Ο κ. Γιαννούλας υπενθυμίζει ότι το σχέδιο νόμου διατηρεί τρεις κομβικές παρεμβάσεις: τη νέα διαδικασία επιβολής κατασχέσεων, τη δυνατότητα είσπραξης ποσών από πλειστηριασμούς ακόμη και όταν εκκρεμούν προσφυγές με περιορισμένη εγγυητική κάλυψη και την υποχρέωση προσδιορισμού εκκρεμών ενδίκων μέσων έως το τέλος του έτους.
Η ψηφιοποίηση της Δικαιοσύνης εντάσσεται στη συνολική στρατηγική επιτάχυνσης των δικαστικών διαδικασιών και αποσυμφόρησης των δικαστηρίων. Το νέο πλαίσιο μεταβάλλει ουσιωδώς τον τρόπο άσκησης δικαιωμάτων και υποχρεώσεων σε υποθέσεις που αφορούν άμεσα την περιουσιακή κατάσταση των πολιτών και θέτει αυξημένες απαιτήσεις για σαφή κανόνες και λειτουργικές εγγυήσεις.
