Η πολιτική αντιπαράθεση στα κοινωνικά δίκτυα έχει πλέον αναδειχθεί σε κρίσιμο παράγοντα διαμόρφωσης της κοινής γνώμης, καθώς επηρεάζει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αντιλαμβάνονται πρόσωπα, θέσεις και πολιτικές κινήσεις. Η ποιότητα αυτού του διαλόγου εξαρτάται όχι μόνο από την ελευθερία της έκφρασης, αλλά και από τον βαθμό αυθεντικότητας της συμμετοχής, δηλαδή από το κατά πόσο οι απόψεις που κυριαρχούν αντανακλούν πραγματικές κοινωνικές στάσεις και όχι επικοινωνιακές κατασκευές.
Η παρακολούθηση της δραστηριότητας στο X (πρώην Twitter) γύρω από πολιτικά hashtags που σχετίζονται με το Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα NIKH και με δημόσια πρόσωπα που συμμετέχουν ενεργά στον δημόσιο διάλογο αναδεικνύει μια διαφοροποίηση η οποία δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Σε σημαντικό βαθμό, η υποστηρικτική παρουσία εμφανίζει χαρακτηριστικά οργανικής πολιτικής συμμετοχής, καθώς προέρχεται από λογαριασμούς με διαχρονική παρουσία, προσωπικό λόγο, σταθερό ρυθμό αναρτήσεων και ουσιαστική αλληλεπίδραση με άλλους χρήστες. Πρόκειται για πολίτες που εκφράζονται δημόσια αναλαμβάνοντας την ευθύνη της άποψής τους, στοιχείο που αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία ενός ζωντανού δημοκρατικού χώρου.
Παράλληλα, σε ορισμένες χρονικές συγκυρίες και σε συγκεκριμένες θεματικές ενότητες, παρατηρείται μια διαφορετική μορφή διαδικτυακής δραστηριότητας, η οποία χαρακτηρίζεται από αιφνίδια αύξηση αρνητικών σχολίων με έντονη ομοιομορφία στο περιεχόμενο και στη γλωσσική τους διατύπωση. Τα σχόλια αυτά εμφανίζονται σε σύντομο χρονικό διάστημα, χωρίς να συνοδεύονται από ουσιαστικό διάλογο ή από αντίστοιχη συμμετοχή χρηστών με σταθερή παρουσία, γεγονός που δημιουργεί την εικόνα μαζικής αντίδρασης χωρίς σαφή κοινωνική αναφορά.
Η ύπαρξη τέτοιων μοτίβων δεν συνιστά αυτομάτως απόδειξη αυτοματοποιημένης ή οργανωμένης παρέμβασης, καθώς η πολιτική αντιπαράθεση μπορεί να είναι έντονη και συγκρουσιακή. Ωστόσο, η επαναληπτικότητα, η χρονική συμπύκνωση και η περιορισμένη διαφοροποίηση του λόγου αποτελούν στοιχεία που έχουν αναγνωριστεί διεθνώς ως ενδείξεις συντονισμένης διαδικτυακής συμπεριφοράς και, ως εκ τούτου, δικαιολογούν τη διατύπωση σοβαρών προβληματισμών για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η δημόσια εικόνα ορισμένων πολιτικών παρεμβάσεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι αυτή η μορφή αρνητικής κινητοποίησης δεν εμφανίζεται ομοιόμορφα σε όλο το πολιτικό φάσμα, αλλά φαίνεται να ενεργοποιείται κυρίως σε περιπτώσεις όπου ο δημόσιος λόγος αμφισβητεί καθιερωμένα πολιτικά σχήματα ή παρεμβαίνει σε ζητήματα που δεν εντάσσονται στο κυρίαρχο αφήγημα. Η επιλεκτικότητα αυτή δεν αποδεικνύει από μόνη της ύπαρξη μηχανισμών, ωστόσο εγείρει εύλογα ερωτήματα για το ποιος επωφελείται από τη δημιουργία μιας στρεβλής εικόνας κοινωνικής αποδοχής ή απόρριψης.
Το ζήτημα αυτό δεν αφορά τη διαφωνία, η οποία αποτελεί θεμέλιο της δημοκρατικής λειτουργίας, αλλά τη μετατροπή της έντασης και της επανάληψης σε υποκατάστατο του επιχειρήματος, με αποτέλεσμα τη διαβρωτική αλλοίωση της δημόσιας συζήτησης.
Η αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων δεν μπορεί να βασιστεί σε πρόχειρες καταγγελίες ούτε σε προσωποποιημένες στοχοποιήσεις, αλλά απαιτεί ψυχραιμία, θεσμική υπευθυνότητα και προσήλωση στα πραγματικά δεδομένα. Η ενίσχυση της ψηφιακής παιδείας και η κριτική αξιολόγηση της διαδικτυακής πληροφορίας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση ενός υγιούς δημόσιου χώρου, στον οποίο η πολιτική αντιπαράθεση διεξάγεται με όρους ισοτιμίας.
Η υπεράσπιση της ποιότητας του δημόσιου πολιτικού λόγου δεν συνιστά ζήτημα κομματικής αντιπαράθεσης, αλλά ζήτημα δημοκρατικής τάξης, καθώς από αυτήν εξαρτάται η δυνατότητα των πολιτών να συμμετέχουν ουσιαστικά και με επίγνωση στον δημόσιο βίο. Και έτσι, η διαρκής επαγρύπνηση απέναντι σε πρακτικές που στρεβλώνουν την εικόνα της κοινωνικής συμμετοχής συνιστά αναγκαία συνθήκη για τη λειτουργία της δημοκρατίας.
