Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο Μενδώνη για την πολιτιστική κληρονομιά

Μετά από μια μαραθώνια συνεδρίαση που ξεπέρασε τις δώδεκα ώρες, η Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων προχώρησε στην έγκριση του νομοσχεδίου του υπουργείου Πολιτισμού. Το εν λόγω νομοθέτημα αφορά τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, την ενίσχυση της προστασίας των έργων τέχνης και την αναδιοργάνωση του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ).

Την υπερψήφιση του νομοσχεδίου επί της αρχής εξασφάλισε μόνο η Νέα Δημοκρατία, ενώ το σύνολο των κομμάτων της αντιπολίτευσης το καταψήφισε, εκφράζοντας έντονες αντιρρήσεις. Το κεντρικό σημείο τριβής αναδείχθηκε γύρω από το ζήτημα της διαχείρισης των αρχαιολογικών χώρων και των μνημείων της χώρας.

Η θέση της υπουργού για την ιδιοκτησία

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί ιδιωτικοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Κατά την ομιλία της, υπογράμμισε με έμφαση ότι δεν τίθεται κανένα ζήτημα αλλαγής του ιδιοκτησιακού καθεστώτος. «Η κυριότητα των μνημείων παραμένει ακέραια στο ελληνικό Δημόσιο, όπως ακριβώς ορίζει το Σύνταγμα», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η πολιτιστική κληρονομιά εξακολουθεί να προστατεύεται πλήρως από τον αρχαιολογικό νόμο.

Η κ. Μενδώνη διευκρίνισε ότι η ανώνυμη εταιρεία που προβλέπεται στο νομοσχέδιο δεν αποκτά κυριότητα επί μνημείων ή αρχαιολογικών χώρων και, κατά συνέπεια, δεν μπορεί να προχωρήσει σε εκποίηση. Όπως εξήγησε, πρόκειται για μια εταιρεία διαχείρισης, η οποία θα λειτουργεί αυστηρά μέσα στο θεσμικό πλαίσιο του Δημοσίου.

Ο μηχανισμός διαχείρισης των εσόδων

Σύμφωνα με την υπουργό Πολιτισμού, η νέα εταιρεία θα εισπράττει έσοδα στο όνομα και για λογαριασμό του ΟΔΑΠ, χωρίς να τα διαχειρίζεται η ίδια. Τα ποσά θα αποδίδονται στο σύνολό τους στον Οργανισμό και στη συνέχεια θα κατευθύνονται στο υπουργείο Πολιτισμού. Απαντώντας στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης, η κ. Μενδώνη έκανε λόγο για σκόπιμη παραπλάνηση της κοινής γνώμης και υποστήριξε ότι ορισμένοι είτε δεν μελέτησαν επαρκώς το νομοσχέδιο είτε επιλέγουν να το παρουσιάζουν στρεβλά για αντιπολιτευτικούς λόγους.

Παράλληλα, ανέφερε ότι περισσότερα από 1,5 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε περίπου 900 έργα πολιτισμού που βρίσκονται σε εξέλιξη. Όπως σημείωσε, μεγάλο μέρος των έργων υλοποιείται με αυτεπιστασία, δίνοντας εργασία σε ανθρώπους από τις τοπικές κοινωνίες.

Ανησυχίες και διαβεβαιώσεις για τους αρχαιολογικούς χώρους

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, βουλευτές τόσο της συμπολίτευσης όσο και της αντιπολίτευσης έθεσαν ζητήματα που αφορούν την προστασία και την ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος στις περιοχές τους. Η υπουργός Πολιτισμού επιχείρησε να καθησυχάσει τις ανησυχίες, επαναλαμβάνοντας ότι οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία προστατεύονται από την ισχύουσα νομοθεσία και δεν πρόκειται να υποστούν καμία μεταβολή ως προς το καθεστώς προστασίας τους.

Αναφερόμενη τέλος στο Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων, η κ. Μενδώνη διευκρίνισε ότι το έργο δεν έχει απορριφθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως είπε, συγχρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους, αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026 και να ανοίξει για το κοινό στις αρχές του 2027.