Η ανάγκη για υπεύθυνη και προσεκτική κάλυψη των περιστατικών αυτοκτονίας από τα μέσα ενημέρωσης βρίσκεται στο επίκεντρο της κοινής ανακοίνωσης της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας (ΕΨΕ) και της Ένωσης Ψυχιάτρων Παιδιών και Εφήβων-Παιδοψυχιατρική Εταιρεία Ελλάδος (ΠΕΕ-ΕΝΩΨΥΠΕ). Αφορμή για την παρέμβαση αυτή αποτέλεσε ο τραγικός θάνατος δύο 17χρονων κοριτσιών, τα οποία έπεσαν από τον 6ο όροφο πολυκατοικίας στην Ηλιούπολη. Η μία από τις δύο μαθήτριες έχασε τη ζωή της ακαριαία, ενώ η δεύτερη κατέληξε λίγες ημέρες αργότερα στο νοσοκομείο ΚΑΤ, βυθίζοντας στο πένθος την τοπική κοινωνία και προκαλώντας έντονο προβληματισμό σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι δύο επιστημονικές ενώσεις υπογραμμίζουν ότι σε τέτοιες κρίσιμες στιγμές, η κοινωνική αλληλεγγύη και η ψυχολογική υποστήριξη προς τους οικείους και την ευρύτερη κοινότητα δεν αποτελούν απλώς μια ηθική επιταγή, αλλά μια επιτακτική ανάγκη. Παράλληλα, επισημαίνουν μια εξίσου κρίσιμη διάσταση του ζητήματος: η εκτεταμένη και ανεξέλεγκτη δημοσιοποίηση λεπτομερειών γύρω από περιστατικά αυτοκτονίας, αντί να συμβάλλει στην πρόληψη, ενδέχεται να επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα. Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, περιγράφεται σοβαρός κίνδυνος για αύξηση των αυτοκτονικών πράξεων που ακολουθούν μια αδιάκριτη δημοσιογραφική κάλυψη τέτοιων γεγονότων, ιδίως στην εφηβική ηλικία, όπου η ψυχοσύνθεση είναι πιο ευάλωτη.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, μέσα από τις κατευθυντήριες οδηγίες του για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, τονίζει ότι η υπεύθυνη αναφορά, χωρίς αναλυτικές περιγραφές μεθόδων, χωρίς εξιδανίκευση του γεγονότος και χωρίς υπερβολική επανάληψη, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική πρόληψη. Η επιλογή του τρόπου και της έκτασης της ενημέρωσης από τα ΜΜΕ συνιστά, σήμερα, μια πράξη δημόσιας υγείας, με άμεσο αντίκτυπο στην κοινωνία.
Η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία και η Ένωση Ψυχιάτρων Παιδιών και Εφήβων καλούν σε άμεση και συντονισμένη συνεργασία όλους τους εμπλεκόμενους φορείς: ψυχιάτρους, παιδοψυχιάτρους, ψυχολόγους, εκπαιδευτικούς, γονείς, υπευθύνους χάραξης πολιτικής και εκπροσώπους των ΜΜΕ. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, το σημερινό, ραγδαία μεταβαλλόμενο κοινωνικό και ψηφιακό περιβάλλον δημιουργεί νέες και σύνθετες προκλήσεις για την ψυχική υγεία των εφήβων, όπως η απομόνωση, ο κυβερνο-εκφοβισμός, τα αισθήματα αδιεξόδου και απελπισίας, τα οποία απαιτούν συστηματική, διεπιστημονική και πολυεπίπεδη ανταπόκριση.
Πρόταση για εθνικό διάλογο και ενίσχυση υποδομών
Σε δεύτερο χρόνο, οι δύο επιστημονικές ενώσεις προτείνουν την έναρξη ενός ουσιαστικού εθνικού διαλόγου, με στόχο την ενίσχυση της ψυχολογικής υποστήριξης στα σχολεία, την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών για την αναγνώριση σημείων κινδύνου, την ευαισθητοποίηση των οικογενειών και την ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας για τους νέους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη θέσπισης σαφών κατευθυντήριων γραμμών για τα ΜΜΕ, εμπνευσμένων από τα διεθνή πρότυπα, όσον αφορά στη δημοσιοποίηση αυτοκτονικών περιστατικών. Καταλήγοντας, οι δύο φορείς τονίζουν ότι η ψυχική υγεία των παιδιών, των εφήβων και των ενηλίκων δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά αποκλειστικά τους ειδικούς, αλλά αποτελεί κοινή υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας, απαιτώντας συλλογική δράση και ευαισθησία.
