Πύρινος όλεθρος στη χώρα: Τρεις νεκροί πυροσβέστες και χιλιάδες εκτοπισμένοι

Σε μία από τις πιο σκληρές επιχειρησιακές δοκιμασίες των τελευταίων ετών εξελίσσεται η μάχη με τις μεγάλες πυρκαγιές που ξέσπασαν ταυτόχρονα σε διαφορετικά σημεία της χώρας. Το νότιο Ρέθυμνο βρίσκεται στο επίκεντρο της καταστροφής, με το πύρινο μέτωπο στον Δήμο Αγίου Βασιλείου να παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνο και να έχει αφήσει πίσω του ανθρώπινες απώλειες, καμένες κατοικίες, καλλιέργειες, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και νεκρά ζώα.

Οι φλόγες εξαπλώθηκαν σε τεράστια έκταση, σχηματίζοντας διαδοχικές εστίες από την Κρύα Βρύση έως τις νότιες και παραθαλάσσιες περιοχές του νομού. Οι θυελλώδεις άνεμοι άλλαζαν συνεχώς την κατεύθυνση της πυρκαγιάς, προκαλώντας αναζωπυρώσεις και εγκλωβισμούς, ενώ οι πυκνοί καπνοί περιόριζαν δραματικά την ορατότητα.

Την ίδια ώρα, ισχυρές δυνάμεις παραμένουν ανεπτυγμένες στο Πλωμάρι της Λέσβου, όπου η φωτιά πέρασε μέσα από δασικές και ελαιοκαλλιεργούμενες περιοχές. Βελτιωμένη εμφανίζεται η κατάσταση στη Σητεία, με το μέτωπο να έχει περιοριστεί σε δύσβατη βουνοκορφή, χωρίς όμως να έχει εξαλειφθεί ο κίνδυνος νέας έξαρσης.

Η χώρα θρηνεί παράλληλα την απώλεια τριών πυροσβεστών. Δύο άνδρες του Πυροσβεστικού Σώματος, ηλικίας 25 και 58 ετών, έχασαν τη ζωή τους στο Ρέθυμνο, όταν εγκλωβίστηκαν μέσα στις φλόγες. Ένας ακόμη πυροσβέστης, ηλικίας 27 ετών, κατέρρευσε κατά τη διάρκεια της επιχείρησης στον Αγερανό Γυθείου και μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Σπάρτης, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

Πύρινο μέτωπο δεκάδων χιλιομέτρων στο νότιο Ρέθυμνο

Η πιο κρίσιμη κατάσταση καταγράφεται στον Δήμο Αγίου Βασιλείου. Η φωτιά ξεκίνησε την Τετάρτη από χαμηλή βλάστηση στην περιοχή της Κρύας Βρύσης και πήρε γρήγορα μεγάλες διαστάσεις, καθώς οι ισχυρές ριπές μετέφεραν τις φλόγες και τις καύτρες σε μεγάλη απόσταση.

Το μέτωπο κινήθηκε προς τις Μέλαμπες, τα Σαχτούρια, την Κρυόπετρα, τον Άγιο Παύλο, τον Άγιο Γεώργιο, την Ορνέ και την Αγία Γαλήνη, δημιουργώντας ένα τεράστιο πύρινο τόξο. Η συνολική έκτασή του εκτιμάται ότι έφτασε ακόμη και τα 20 χιλιόμετρα, με πολλαπλές ενεργές εστίες να απειλούν διαφορετικούς οικισμούς.

Οι πυροσβεστικές δυνάμεις έδωσαν ολονύχτια μάχη για να προστατεύσουν κατοικημένες περιοχές, σπίτια και βασικές υποδομές. Οι συνεχείς αλλαγές του ανέμου καθιστούσαν αδύνατη τη σταθερή πρόβλεψη της πορείας της φωτιάς, ενώ οι αναζωπυρώσεις υποχρέωναν τα πληρώματα να μετακινούνται διαρκώς από μέτωπο σε μέτωπο.

Στην ευρύτερη περιοχή επιχειρούν περισσότεροι από 160 πυροσβέστες, 45 υδροφόρα οχήματα, δέκα ομάδες της 3ης και της 19ης ΕΜΟΔΕ και πεζοπόρα τμήματα από άλλες υπηρεσίες. Οι δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί σε διαφορετικές ζώνες, με βασική αποστολή την προστασία των οικισμών και την αποτροπή νέων εγκλωβισμών.

Η επιχείρηση ενισχύεται με ακόμη 18 πυροσβέστες, μία ομάδα πεζοπόρου τμήματος της 6ης ΕΜΟΔΕ και έξι οχήματα που μεταφέρονται από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Στη μάχη συμμετέχουν επίσης υδροφόρες και μηχανήματα έργου της Περιφέρειας, των δήμων και της Πολιτικής Προστασίας, μαζί με εθελοντές και κατοίκους.

Οι πρώτες εικόνες από τις καμένες περιοχές αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής. Ελαιώνες, γεωργικές εκτάσεις, καλλιέργειες, βοσκότοποι, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και ζωικό κεφάλαιο παραδόθηκαν στις φλόγες.

Στα Σαχτούρια υπάρχουν αναφορές για περίπου δέκα καμένες κατοικίες, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί ακόμη επίσημη αυτοψία. Κάτοικοι παρέμειναν για ώρες αποκλεισμένοι μακριά από τα σπίτια τους, καθώς οι Αρχές δεν επέτρεπαν την επιστροφή σε περιοχές όπου υπήρχαν ενεργές εστίες και πυκνοί καπνοί.

Εθελοντές και κάτοικοι χρησιμοποίησαν αγροτικά μηχανήματα, ιδιωτικές υδροφόρες και κάθε διαθέσιμο μέσο για να δημιουργήσουν αντιπυρικές ζώνες και να προστατεύσουν περιουσίες. Η πραγματική έκταση των ζημιών θα γίνει γνωστή όταν τα συνεργεία μπορέσουν να προσεγγίσουν με ασφάλεια όλες τις περιοχές από τις οποίες πέρασε η φωτιά.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της πυρκαγιάς εκδόθηκαν αλλεπάλληλα μηνύματα του 112. Εντολές προληπτικής εκκένωσης δόθηκαν για την Κρύα Βρύση, τα Ακούμια, τα Σαχτούρια, τις Μέλαμπες, τον Άγιο Γεώργιο, τον Άγιο Παύλο, την Τριόπετρα, την Ορνέ και την Αγία Γαλήνη.

Νεότερες ειδοποιήσεις αφορούσαν τις περιοχές Λίγκρες και Αγία Παρασκευή, με τους κατοίκους και τους επισκέπτες να καλούνται να κινηθούν προς τον Αγαλιανό και τις Κεραμές. Οι εκκενώσεις πραγματοποιήθηκαν κάτω από ακραίες συνθήκες, καθώς οι καπνοί έκρυβαν το οδικό δίκτυο και οι φλόγες άλλαζαν κατεύθυνση μέσα σε λίγα λεπτά.

Ιδιαίτερα μεγάλη κινητοποίηση οργανώθηκε στην Αγία Γαλήνη. Περίπου 2.000 τουρίστες και επισκέπτες απομακρύνθηκαν προληπτικά από ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και περιοχές που θεωρήθηκαν ευάλωτες στην εξάπλωση του μετώπου.

Οι περισσότεροι μεταφέρθηκαν σε ασφαλή σημεία και σε ξενοδοχειακές μονάδες του Ρεθύμνου. Εκατοντάδες άνθρωποι οδηγήθηκαν στο κλειστό γυμναστήριο στις Μοίρες Ηρακλείου, όπου οργανώθηκε προσωρινός χώρος φιλοξενίας με στρώματα, τρόφιμα, νερό και είδη πρώτης ανάγκης.

Στην υποστήριξη των εκτοπισμένων συμμετείχαν εθελοντές του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, αστυνομικοί και εργαζόμενοι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Υπήρχε παράλληλα σχεδιασμός για τη διάθεση σχολικών μονάδων, σε περίπτωση που απαιτούνταν επιπλέον χώροι διαμονής.

Το υπουργείο Τουρισμού και το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος ενεργοποίησαν ειδικό μηχανισμό για την εξεύρεση διαθέσιμων καταλυμάτων για όσους αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν κατοικίες και τουριστικές μονάδες.

Μεγάλη επιχείρηση πραγματοποιήθηκε και από τη θάλασσα. Πλωτά του Λιμενικού Σώματος, ναυαγοσωστικά και ιδιωτικά σκάφη κινητοποιήθηκαν για την ασφαλή απομάκρυνση ανθρώπων που είχαν καταφύγει σε παραλίες για να απομακρυνθούν από τις φλόγες.

Συνολικά 31 πολίτες και επισκέπτες απεγκλωβίστηκαν από την παραλία του Αγίου Παύλου και άλλες παράκτιες ζώνες. Οι διασωθέντες μεταφέρθηκαν σε ασφαλείς περιοχές και σε χώρους προσωρινής φιλοξενίας.

Στις επιχειρήσεις συμμετείχαν επίσης δυνάμεις της Ελληνικής Αστυνομίας, ενώ επτά ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ βρίσκονταν σε ετοιμότητα. Στην Κρύα Βρύση δημιουργήθηκε σταθμός πρώτων βοηθειών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού για την υποστήριξη πυροσβεστών, εθελοντών και πολιτών.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες καταγράφηκε η τραγωδία με τους δύο πυροσβέστες. Ένας 25χρονος Παντελή Διαμαντάκη εποχικός και ένας 58χρονος πυροσβέστης  Μανώλη Στρατιδάκη πενταετούς υποχρέωσης εγκλωβίστηκαν όταν η φωτιά περικύκλωσε το όχημά τους.

Οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι οι δύο άνδρες έχασαν τον προσανατολισμό τους μέσα στους πυκνούς καπνούς. Επιχείρησαν να απομακρυνθούν, όμως οι φλόγες έκλεισαν τις διαθέσιμες οδούς διαφυγής. Εντοπίστηκαν χωρίς τις αισθήσεις τους από συναδέλφους τους.

Η απώλειά τους βύθισε στο πένθος το Πυροσβεστικό Σώμα, τις οικογένειές τους και ολόκληρη την τοπική κοινωνία. Κατά τις επιχειρήσεις τραυματίστηκαν επίσης πυροσβέστες και εθελοντές, οι οποίοι χρειάστηκαν ιατρική περίθαλψη.

Το μέγεθος της πυρκαγιάς αποτυπώθηκε και στις δορυφορικές εικόνες. Το πυκνό νέφος καπνού κινήθηκε προς τον νότο, παρασυρόμενο από τους θυελλώδεις ανέμους, και κάλυψε απόσταση περίπου 100 χιλιομέτρων.

Η επεξεργασία δεδομένων του μετεωρολογικού δορυφόρου Meteosat-12 από την επιστημονική ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών κατέγραψε τη μεγάλη διασπορά του καπνού. Οι άνεμοι εξακολουθούν να αποτελούν τον μεγαλύτερο αντίπαλο των δυνάμεων, καθώς μεταφέρουν καύτρες και δημιουργούν νέες εστίες μακριά από την αρχική περίμετρο.

Σητεία, Λέσβος, Λακωνία, Πάρος και Ηράκλειο σε διαρκή επιφυλακή

Βελτιωμένη είναι η εικόνα στην ευρύτερη περιοχή του Αθερινόλακκου στη Σητεία. Το μέτωπο έχει περιοριστεί σε δύσβατη βουνοκορφή και δεν φαίνεται να απειλεί άμεσα κατοικημένες ζώνες. Οι πυροσβεστικές δυνάμεις παραμένουν σε πλήρη ανάπτυξη, καθώς οι ισχυροί άνεμοι διατηρούν υψηλό τον κίνδυνο αναζωπύρωσης.

Στο σημείο επιχειρούν 25 πυροσβέστες, μία ομάδα της ΕΜΟΔΕ και οκτώ οχήματα, με τη συνδρομή υδροφόρων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και μηχανημάτων έργου της Περιφέρειας και ιδιωτών.

Η πυρκαγιά πέρασε μέσα από αγροτολιβαδικές και γεωργικές εκτάσεις και έφτασε σε εγκαταστάσεις της ΔΕΗ στον Αθερινόλακκο, προκαλώντας περιορισμένες ζημιές. Δύο πυροσβεστικά οχήματα εγκλωβίστηκαν και καταστράφηκαν από τις φλόγες.

Δύο πυροσβέστες υπέστησαν ελαφρά εγκαύματα στα χέρια και στο πρόσωπο και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο. Η κατάσταση της υγείας τους δεν εμπνέει ανησυχία.

Κατά την εξέλιξη του μετώπου είχε εκδοθεί εντολή απομάκρυνσης από τον Γούδουρα και τον Ασπρόλιθο προς τον Μακρύ Γιαλό. Οι δυνάμεις αναμένουν τη συνδρομή εναέριων μέσων, εφόσον οι καιρικές συνθήκες επιτρέψουν ασφαλείς πτήσεις.

Στη Λέσβο συνεχίζεται η μάχη με τη φωτιά που ξεκίνησε από την παλιά χωματερή πάνω από τις Μηλιές και εξαπλώθηκε σε πευκοδάσος, ελαιώνες και κτηνοτροφικές εκτάσεις.

Η πυρκαγιά αναπτύχθηκε σε δύο κύρια μέτωπα. Το ένα κινήθηκε προς το Πλωμάρι, τον Άγιο Ισίδωρο, την Πλαγιά και τα Τρίγωνα. Το δεύτερο κατευθύνθηκε προς την ορεινή περιοχή του Αγίου Αντωνίου.

Οι φλόγες πλησίασαν κατοικίες και το νεκροταφείο του Πλωμαρίου. Κάηκαν ελαιόδεντρα, πευκοδάσος και δύο κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, ενώ κάτοικοι απομακρύνθηκαν προληπτικά από τμήματα του Πλωμαρίου προς την παραλία και τον Άγιο Ισίδωρο.

Στο μέτωπο επιχειρούν 92 πυροσβέστες, πέντε ομάδες πεζοπόρων τμημάτων της 2ης και της 12ης ΕΜΟΔΕ, 19 οχήματα και εθελοντές. Υδροφόρες των δήμων ενισχύουν τις επίγειες δυνάμεις, ενώ το Λιμενικό περιπολεί κατά μήκος των ακτών.

Η εικόνα είναι καλύτερη σε σχέση με τις νυχτερινές ώρες, όμως η πυρκαγιά δεν έχει τεθεί υπό πλήρη έλεγχο. Οι ριπές ξεπερνούν κατά διαστήματα τα οκτώ μποφόρ και προκαλούν συνεχείς αναζωπυρώσεις. Η πρόσβαση είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς σε αρκετά σημεία απουσιάζει επαρκές αγροτικό και δασικό οδικό δίκτυο.

Στον Αγερανό Λακωνίας η φωτιά έχει οριοθετηθεί, με τις δυνάμεις να παραμένουν στην περιοχή για επιτήρηση και αντιμετώπιση πιθανών νέων εστιών.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, ένας 27χρονος πυροσβέστης εντοπίστηκε χωρίς τις αισθήσεις του έξω από την περίμετρο της φωτιάς. Μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο Νοσοκομείο Σπάρτης, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Οι πρώτες ενδείξεις αποδίδουν την απώλειά του σε παθολογικά αίτια.

Για την πρόκληση της φωτιάς συνελήφθη ένας 47χρονος, ο οποίος φέρεται να εκτελούσε εργασίες με τροχό. Οι σπινθήρες εκτιμάται ότι προκάλεσαν την ανάφλεξη της ξηρής βλάστησης. Η υπόθεση διερευνάται από τις αρμόδιες αρχές και ο συλληφθείς θεωρείται αθώος μέχρι την έκδοση δικαστικής απόφασης.

Στην Πάρο δεν υπάρχει πλέον ενιαίο ενεργό μέτωπο, όμως διάσπαρτες εστίες και καπνογόνα σημεία παραμένουν μέσα στην καμένη έκταση.

Στο νησί επιχειρούν 86 πυροσβέστες, τέσσερις ομάδες πεζοπόρων τμημάτων και 24 οχήματα. Οι ισχυροί άνεμοι διατηρούν τον κίνδυνο νέων αναζωπυρώσεων και υποχρεώνουν τις δυνάμεις να παραμένουν σε πλήρη επιφυλακή.

Κατά την εξέλιξη της πυρκαγιάς εκκενώθηκαν εννέα οικισμοί και περιοχές. Υπάρχουν αναφορές για ζημιές σε κατοικίες, κτηνοτροφικές μονάδες και καλλιεργήσιμες εκτάσεις, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η επίσημη αποτίμηση.

Σε ύφεση βρίσκεται η φωτιά στο Μορόνι του Δήμου Φαιστού. Οι φλόγες έφτασαν κοντά στον οικιστικό ιστό και προκάλεσαν ζημιές σε καλλιέργειες, όμως η γρήγορη επέμβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων απέτρεψε σοβαρότερη επέκταση προς κατοικίες.

Στην επιχείρηση συμμετείχαν 58 πυροσβέστες, δύο ομάδες πεζοπόρων τμημάτων της 3ης ΕΜΟΔΕ και 18 οχήματα, με την υποστήριξη υδροφόρων και μηχανημάτων έργου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο εκδηλώθηκαν συνολικά 37 αγροτοδασικές πυρκαγιές σε ολόκληρη τη χώρα. Οι 30 αντιμετωπίστηκαν στο αρχικό τους στάδιο, ενώ οι πυροσβεστικές δυνάμεις συνέχισαν να επιχειρούν στις υπόλοιπες επτά.

Τα ανακριτικά γραφεία των κατά τόπους υπηρεσιών και τα κλιμάκια της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού διερευνούν τις αιτίες που προκάλεσαν τις φωτιές.

Ο κίνδυνος πυρκαγιάς παραμένει πολύ υψηλός, κατηγορίας 4, για την Αττική, τα Κύθηρα, περιοχές της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδας, την Εύβοια, τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, τις Κυκλάδες και ολόκληρη την Κρήτη.

Οι πυροσβεστικές υπηρεσίες βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα, με ενισχυμένες περιπολίες και προληπτική επιτήρηση. Η νέα ενίσχυση των ανέμων δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό, ακόμη και στα μέτωπα όπου η εικόνα έχει προσωρινά βελτιωθεί.