Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει παρουσιάσει τον εαυτό του ως τον βασικό εκφραστή των Ρεπουμπλικανών στο ζήτημα του κόστους ζωής σε μια κρίσιμη εκλογική χρονιά. Ανάλυση των πρόσφατων ομιλιών του από το Reuters καταγράφει έναν πρόεδρο που επαναλαμβάνει ότι ο πληθωρισμός έχει τεθεί υπό έλεγχο, ενώ σπάνια αναφέρεται στη συνεχιζόμενη οικονομική πίεση που δηλώνουν ότι βιώνουν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας.
Σε πέντε ομιλίες με επίκεντρο την οικονομία από τον Δεκέμβριο, ο Τραμπ υποστήριξε σχεδόν είκοσι φορές ότι ο πληθωρισμός έχει νικηθεί ή έχει περιοριστεί αισθητά. Παράλληλα, ανέφερε περίπου τριάντα φορές ότι οι τιμές κινούνται πτωτικά. Τα στοιχεία αυτά δεν συμβαδίζουν με τα διαθέσιμα οικονομικά δεδομένα ούτε με την εμπειρία των ψηφοφόρων. Σημαντικό μέρος των παρεμβάσεών του αφιερώθηκε σε προσωπικές αιχμές και σε θέματα εκτός οικονομίας, όπως η μετανάστευση και επιθέσεις σε πολιτικούς αντιπάλους.
Οι ομιλίες σκιαγραφούν έναν πρόεδρο που προβάλλει τον ισχυρισμό ότι έχει επιλύσει το πρόβλημα της ακρίβειας, σε ένα περιβάλλον όπου ο πληθωρισμός κινείται κοντά στο 3% τον τελευταίο χρόνο και τα βασικά αγαθά κοστίζουν περισσότερο. Το κόστος του κιμά έχει αυξηθεί κατά 18% από την ανάληψη των καθηκόντων του, ενώ οι τιμές του αλεσμένου καφέ έχουν καταγράψει άνοδο 29%.
Ρεπουμπλικανοί στρατηγικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι το μήνυμα αυτό δημιουργεί προβλήματα αξιοπιστίας για τον ίδιο και το κόμμα του ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, όπου θα κριθεί ο έλεγχος του Κογκρέσου. Δημοσκοπικά ευρήματα καταγράφουν έντονη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για τον τρόπο διαχείρισης της οικονομίας.
Ο Ρομπ Γκόντφρεϊ, Ρεπουμπλικανός στρατηγικός αναλυτής, ανέφερε ότι οι επαναλαμβανόμενοι ισχυρισμοί που διαψεύδονται από τα στοιχεία δημιουργούν δυσκολίες σε υποψηφίους που δίνουν μάχες σε αμφίρροπες περιφέρειες, τονίζοντας την ανάγκη για πειθαρχία και σαφή προσανατολισμό στο βασικό μήνυμα.
Πηγή με γνώση των διεργασιών στον Λευκό Οίκο σημείωσε ότι απαιτείται μεγαλύτερη έμφαση στο ζήτημα της ακρίβειας, μέσα από άμεση επαφή με κρίσιμες εκλογικές περιφέρειες, καθώς το μήνυμα δεν φτάνει αποτελεσματικά στους ψηφοφόρους.
Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κους Ντεσάι υποστήριξε ότι η έμφαση του Τραμπ στην παράνομη μετανάστευση συνδέεται με τις οικονομικές του θέσεις, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία παράτυπων μεταναστών επιβαρύνει τις δημόσιες υπηρεσίες, επηρεάζει την επιχειρηματική δραστηριότητα, πιέζει την αγορά κατοικίας και συμπιέζει τους μισθούς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Τραμπ επισημαίνει ότι απαιτείται εκτεταμένη προσπάθεια για την αποκατάσταση της οικονομικής κατάστασης που, όπως υποστηρίζει, κληρονόμησε από τον Τζο Μπάιντεν.
Η ανάλυση του Reuters δείχνει ότι, όταν ο Τραμπ δεν αναφέρεται στον πληθωρισμό, αφιερώνει περίπου τον μισό χρόνο των ομιλιών του σε προσωπικές αιχμές και θεματικές που δεν σχετίζονται με τις τιμές. Σε περίπου πέντε ώρες συνολικών παρεμβάσεων, σχεδόν δύο ώρες αφιερώθηκαν σε περισσότερα από είκοσι άσχετα ζητήματα, με κυρίαρχο τη μετανάστευση.
Σε ομιλίες του προχώρησε σε προσβλητικές αναφορές για Σομαλοαμερικανούς στη Μινεσότα και χαρακτήρισε τη Σομαλία ως «ούτε καν χώρα». Σε τέσσερις περιπτώσεις αναφέρθηκε υποτιμητικά στη βουλευτή της Μινεσότα Ιλχάν Ομάρ, η οποία έχει υπάρξει σταθερή επικριτής του.
Η Ομάρ δήλωσε ότι η χρήση ρητορικής μίσους από τον πρόεδρο οδηγεί σε αύξηση των απειλών εις βάρος της ίδιας και της κοινότητας που εκπροσωπεί, αναφερόμενη σε πρόσφατο περιστατικό επίθεσης σε δημόσια εκδήλωση.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Τραμπ αναφέρθηκε σε ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως τα γυναικεία αθλήματα, τη Βενεζουέλα, το Ιράν, το Ισλαμικό Κράτος, τη Γροιλανδία, την Ουκρανία και τη Ρωσία, τη στρατολόγηση στον στρατό, τις εκλογές του 2020 και ζητήματα εξοπλισμών, καθώς και σε προσωπικές αναφορές σε τηλεοπτικούς παρουσιαστές.
Σε ομιλία του στην Αϊόβα στις 27 Ιανουαρίου δήλωσε ότι ο πληθωρισμός έχει σταματήσει, τα εισοδήματα αυξάνονται και οι τιμές μειώνονται. Μόνο σε δύο από τις πέντε ομιλίες αναγνώρισε ότι οι τιμές παραμένουν υψηλές, αποδίδοντας την κατάσταση στην προηγούμενη διακυβέρνηση.
Σε συγκέντρωση στην Πενσιλβάνια στις 9 Δεκεμβρίου ανέφερε ότι οι Δημοκρατικοί εκτόξευσαν τις τιμές και ότι πλέον καταγράφεται πτώση. Στην ίδια ομιλία χαρακτήρισε τον όρο «προσιτότητα» ως παραπλανητικό, αναφορά που εγκατέλειψε σε μεταγενέστερες παρεμβάσεις.
Τέσσερις Ρεπουμπλικανοί στρατηγικοί αναλυτές εκτιμούν ότι το ύφος συνεχών παρεκκλίσεων, το οποίο ο ίδιος ο Τραμπ αποκαλεί «πλέξιμο», αποδυναμώνει το βασικό οικονομικό του επιχείρημα.
Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, στις 21 Ιανουαρίου, αφιέρωσε το πρώτο μέρος της ομιλίας του στην οικονομία και στη συνέχεια προχώρησε σε εκτενείς αναφορές κατά Ευρωπαίων και του ΝΑΤΟ, πριν επιστρέψει στα εσωτερικά οικονομικά ζητήματα.
Ο Ρεπουμπλικανός αναλυτής Νταγκ Χέι σημείωσε ότι οι ψηφοφόροι ενδιαφέρονται για συγκεκριμένες παρεμβάσεις στο κόστος ζωής, προσθέτοντας ότι μεγάλο μέρος του μηνύματος χάνεται μέσα στον όγκο της ρητορικής.
Σύμφωνα με πηγή του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ εξετάζει να αξιοποιήσει την ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους στις 24 Φεβρουαρίου ως αφετηρία για πιο εντατικές περιοδείες, με στόχο την ενίσχυση του μηνύματος για την ακρίβεια.
Παρά τη μείωση του ρυθμού πληθωρισμού από 3% σε 2,7%, οι τιμές παραμένουν αυξημένες. Οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η επιβράδυνση του πληθωρισμού δεν συνεπάγεται μείωση τιμών, αλλά ηπιότερο ρυθμό ανόδου. Στο δωδεκάμηνο έως τον Δεκέμβριο του 2025, το κόστος τροφίμων αυξήθηκε πάνω από 3%, ενώ οι μέσες ωριαίες αποδοχές αυξήθηκαν κατά 1,1%. Η ανεργία διαμορφώθηκε στο 4,4%.
Σε επιμέρους αγαθά, όπως τα αυγά και τα καύσιμα, καταγράφεται πτώση τιμών. Παράλληλα, το συνολικό κόστος του καλαθιού του σούπερ μάρκετ έχει αυξηθεί, με άνοδο σε προϊόντα όπως ο καφές, το βοδινό κρέας και ορισμένα φρούτα.
Ο Τραμπ παρουσιάζει στις ομιλίες του προτάσεις όπως οι πρόσφατες φορολογικές μειώσεις, η κατάργηση φόρων σε φιλοδωρήματα και υπερωρίες, σχέδια για στεγαστικά επιτόκια και παρεμβάσεις στις τιμές φαρμάκων. Οικονομολόγοι εκτιμούν ότι οι φορολογικές ελαφρύνσεις θα έχουν θετικό αποτέλεσμα μεσοπρόθεσμα, ενώ οι νεότερες προτάσεις δύσκολα θα επηρεάσουν άμεσα το κόστος ζωής έως τον Νοέμβριο.
Ο εκπρόσωπος της Εθνικής Ρεπουμπλικανικής Επιτροπής του Κογκρέσου Μάικ Μαρινέλα δήλωσε ότι οι πολιτικές του Τραμπ στηρίζουν τις εργαζόμενες οικογένειες, προσθέτοντας ότι οι ψηφοφόροι αντιλαμβάνονται τη διαφορά.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos της 25ης Ιανουαρίου, το 35% των Αμερικανών εγκρίνει τον χειρισμό της οικονομίας από τον Τραμπ, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με τον Δεκέμβριο, παραμένοντας χαμηλότερο από το επίπεδο που κατέγραφε κατά την ανάληψη των καθηκόντων του.
Πρώην αξιωματούχοι οικονομικής πολιτικής εκτιμούν ότι ο Τραμπ ακολουθεί παρόμοια πορεία με εκείνη του Μπάιντεν το 2024, όταν η έμφαση σε θετικούς δείκτες δεν κάλυψε την εμπειρία των ψηφοφόρων. Όπως σημειώνουν, σε εκλογική περίοδο η αναγνώριση της καθημερινής οικονομικής πίεσης αποτελεί καθοριστικό στοιχείο πολιτικής αξιοπιστίας.
