Οι τοποθετήσεις της κυβέρνησης του Donald Trump για τους συμμάχους του NATO και οι αναφορές σε ενδεχόμενη αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών ωθούν ευρωπαϊκά κράτη-μέλη να επανεξετάσουν τις επιλογές τους στον τομέα της ασφάλειας, δήλωσε στις 7 Απριλίου ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών José Manuel Albares.
Η διστακτικότητα ευρωπαϊκών χωρών να αποστείλουν ναυτικές δυνάμεις για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία έχει αποκλείσει το Iran, έχει εντείνει την κριτική της Ουάσινγκτον προς τη Συμμαχία. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio στα τέλη Μαρτίου.
Ο Αλμπάρες ανέφερε ότι η απόφαση για το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν στο ΝΑΤΟ αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα του Αμερικανού προέδρου, σημειώνοντας ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις του δημιουργούν αναταράξεις στο εσωτερικό της Συμμαχίας. Σε συνέντευξή του στο ισπανικό τηλεοπτικό δίκτυο La Sexta υπογράμμισε ότι το ΝΑΤΟ παραμένει μια αμοιβαία επωφελής συμμαχία για Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ επισήμανε ότι η νέα προσέγγιση της Ουάσινγκτον στην ευρωατλαντική ασφάλεια ωθεί τους Ευρωπαίους να ενισχύσουν την κυριαρχία και την αμυντική τους ικανότητα, αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο βάρος για την αποτροπή και την ασφάλειά τους.
Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι η European Union καλείται να κινηθεί προς τη δημιουργία πανευρωπαϊκού στρατού, την ενοποίηση των αμυντικών βιομηχανιών, καθώς και την ανάπτυξη ενιαίας ψηφιακής αγοράς και ένωσης κεφαλαιαγορών. Η ισπανική κυβέρνηση έχει εκφράσει έντονη αντίθεση στον πόλεμο κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ παράνομες.
Η Μαδρίτη έχει προχωρήσει στο κλείσιμο του εναέριου χώρου της για αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στις επιχειρήσεις και έχει απαγορεύσει τη χρήση κοινών στρατιωτικών βάσεων στη νότια Ισπανία, ενώ επιφυλάξεις για την εμπλοκή τους έχουν διατυπώσει επίσης η Ιταλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Σε συνέντευξή του την 1η Απριλίου στο βρετανικό μέσο The Telegraph, ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει σοβαρά τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας ότι το αίτημα για συμβολή στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ λειτούργησε ως δοκιμασία που οι σύμμαχοι δεν ανταποκρίθηκαν. Ανέφερε ότι το ενδεχόμενο αποχώρησης έχει πλέον προχωρήσει πέρα από το στάδιο της απλής επανεξέτασης και χαρακτήρισε τη Συμμαχία ως «χάρτινη τίγρη», εκτίμηση που, όπως σημείωσε, συμμερίζεται και ο Ρώσος πρόεδρος Vladimir Putin.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη στάση των κρατών-μελών στον πόλεμο με το Ιράν δύσκολο να ερμηνευτεί, επισημαίνοντας ότι δεν επιδίωξε την επιβολή συμμετοχής, θεωρώντας ωστόσο ότι η στήριξη θα έπρεπε να είναι δεδομένη. Οι δηλώσεις του βασίστηκαν και σε τοποθετήσεις του Ρούμπιο στις 30 Μαρτίου, σύμφωνα με τις οποίες η Ουάσινγκτον οφείλει να επανεξετάσει τη σχέση της με τη Συμμαχία, καθώς δεν υπάρχει η αναμενόμενη υποστήριξη στη σύγκρουση με το Ιράν.
Η συλλογική άμυνα αποτελεί τον θεμέλιο λίθο του ΝΑΤΟ, το οποίο ιδρύθηκε το 1949 με στόχο την αποτροπή σοβιετικής απειλής. Το Άρθρο 5 της Συνθήκης προβλέπει ότι επίθεση κατά ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση κατά όλων και έχει ενεργοποιηθεί μία φορά, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την αντίδραση ορισμένων συμμάχων απογοητευτική και σημείωσε ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να επανεξετάσει τη στάση της απέναντι στον οργανισμό μετά το πέρας της σύγκρουσης. Τόνισε ότι σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτίμησαν ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για την εθνική τους ασφάλεια, κρίθηκε αναγκαία η στρατιωτική επιχείρηση, ωστόσο χώρες όπως η Ισπανία αρνήθηκαν τη χρήση του εναέριου χώρου και των βάσεών τους, ενώ ανάλογη στάση τήρησαν και άλλοι σύμμαχοι.
Ο ίδιος έθεσε το ερώτημα ποιο είναι το όφελος για τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό αυτές τις συνθήκες.
