Ριζικές αλλαγές στις πολεοδομίες: Απομάκρυνση από τους Δήμους και νέα οργάνωση υπό το υπουργείο Περιβάλλοντος

Η κυβέρνηση προχωρά σε σημαντικές παρεμβάσεις στον τομέα των πολεοδομικών υπηρεσιών, αποσπώντας τις αρμοδιότητες από τους Δήμους και εξετάζοντας την ένταξή τους είτε στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είτε στις 13 Περιφέρειες της χώρας. Προς το παρόν, πιο πιθανό θεωρείται το πρώτο σενάριο, με στόχο τη βελτίωση της οργάνωσης και την αυστηρότερη εποπτεία.

Η απόφαση έρχεται ως απάντηση στα αρνητικά αποτελέσματα της πρόσφατης αξιολόγησης των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ), όπου καμία υπηρεσία δεν κατάφερε να περάσει τη βάση, με τη χειρότερη βαθμολογία να φτάνει μόλις το 1,9. Συγκεκριμένα, μόνο 38 από τις 150 πολεοδομίες έλαβαν βαθμολογία πάνω από 4 στα 10, ενώ η πλειονότητα κρίθηκε ανεπαρκής. Στο «κόκκινο» βρίσκονται οι πολεοδομίες Ρόδου και Σιθωνίας, με τις κακές επιδόσεις να αντανακλούν χρόνια προβλήματα που ταλαιπωρούν τους πολίτες: μεγάλες καθυστερήσεις, ανεπαρκή εξυπηρέτηση και καταγγελίες για κυκλώματα διαφθοράς, τα οποία ζητούσαν «φακελάκια» για επιτάχυνση υποθέσεων.

Το φαινόμενο της υποστελέχωσης είναι συχνό, καθώς πολλοί Δήμοι μετακινούν μηχανικούς από τις πολεοδομίες σε τεχνικές υπηρεσίες, αφήνοντας έτσι τις πολεοδομίες χωρίς προσωπικό και αδυνατώντας να καλύψουν τις ανάγκες του κοινού. Επιπλέον, η ύπαρξη πολλών μικρών και υπολειτουργούντων υπηρεσιών προκαλεί άνιση εξυπηρέτηση σε γειτονικές περιοχές.

Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, η κυβέρνηση σχεδιάζει τη συγχώνευση πολεοδομιών και την υιοθέτηση ενός πιο συγκεντρωτικού μοντέλου, ενώ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τονίσει ότι το σύστημα έχει φτάσει στα όριά του και απαιτείται ριζική αναδιάρθρωση. Στόχος είναι η δραστική παρέμβαση στον τρόπο έκδοσης των οικοδομικών αδειών, ιδίως όπου υπάρχουν ενδείξεις παράνομων διαδικασιών και τοπικών κυκλωμάτων.

Παράλληλα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά σε άλλες κρίσιμες παρεμβάσεις. Το 2025 αναμένεται να ολοκληρωθεί η κωδικοποίηση όλων των πολεοδομικών νόμων και διαδικασιών σε ένα ενιαίο κείμενο, που θα διευκολύνει τόσο τους πολίτες όσο και τους μηχανικούς και θα περιορίσει τα κενά και τις αντιφάσεις που μέχρι σήμερα έχουν προκαλέσει παρανομίες και εμπόδια.

Επιπλέον, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα μεγάλο έργο ψηφιοποίησης πολεοδομικών αρχείων αξίας άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ. Υλοποιούμενο από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, το πρόγραμμα προβλέπει την ψηφιοποίηση περίπου 3,5 εκατομμυρίων οικοδομικών αδειών και 44 εκατομμυρίων σχεδίων, με στόχο να μπορούν οι πολίτες να αναζητούν ηλεκτρονικά τα έγγραφα τους, εξαλείφοντας την ανάγκη για φυσική παρουσία και αναζήτηση σε συχνά ελλιπή ή χαμένα αρχεία.

Οι αλλαγές που προωθούνται αναμένεται να βελτιώσουν τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών δόμησης, θέτοντας τις βάσεις για μια πιο λειτουργική και αξιόπιστη πολεοδομική διοίκηση στη χώρα.