Ρωγμές σε κτίρια της Κυψέλης από τη Γραμμή 4 του Μετρό

Έντονη ανησυχία επικρατεί στην περιοχή της Κυψέλης, όπου η εμφάνιση ρωγμών σε δεκάδες κτίρια έχει προκαλέσει αναστάτωση στους κατοίκους. Το φαινόμενο συνδέεται με τις εργασίες διάνοιξης της Γραμμής 4 του Μετρό, προκαλώντας ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια των κτιρίων και την πορεία του έργου. Παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης και της εταιρείας "Ελληνικό Μετρό" ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας, οι ειδικοί επισημαίνουν την ανάγκη για ενδελεχείς μελέτες και αυστηρή τήρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας.

Δηλώσεις Ταχιάου για την κατάσταση και την ασφάλεια

Ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Νίκος Ταχιάος, σε συνέντευξή του, ανέφερε ότι έχουν καταγραφεί ζημιές σε 40 διαμερίσματα, όπως προέκυψε από τις αυτοψίες μηχανικών της "Ελληνικό Μετρό" και της αναδόχου κοινοπραξίας. Ο κ. Ταχιάος τόνισε ότι δεν πρόκειται για σπάνιο φαινόμενο, καθώς η διέλευση ενός μετροπόντικα συχνά επιφέρει επιδράσεις στις υπερκείμενες οικοδομές. Εξήγησε ότι τα προβλήματα εμφανίστηκαν πριν από δύο μήνες, οδηγώντας στη διακοπή της πορείας του μηχανήματος, προκειμένου να υιοθετηθεί μια ασφαλέστερη μεθοδολογία για τη διέλευση από ένα έδαφος που, αν και είχε ελεγχθεί στη φάση του σχεδιασμού, δεν ανταποκρίθηκε όπως αναμενόταν στη διάτρηση.

Ο υφυπουργός περιέγραψε τη διαδικασία έγχυσης πολτού, ενός υγρού με ειδική σύνθεση και πυκνότητα, που εξισορροπεί την πίεση των υπερκείμενων εδαφών και κατασκευών. Διαβεβαίωσε ότι η παρακολούθηση είναι συνεχής και ότι οι βλάβες είναι μικρές, χωρίς να επηρεάζουν τη στατικότητα των κτιρίων. Μάλιστα, ανέφερε ότι πολλές από τις ρωγμές που εμφανίζονται σε φωτογραφίες προϋπήρχαν της διέλευσης του μηχανήματος, όπως προκύπτει από σύγκριση με παλαιότερες εικόνες. Ο κ. Ταχιάος υπογράμμισε ότι από τον Μάιο η εκσκαφή έχει σταματήσει και ότι θα εφαρμοστεί διαφορετική μέθοδος, με τη συνδρομή Γερμανών ειδικών και Ελλήνων πανεπιστημιακών, για την ενίσχυση της αντοχής στην υπερκείμενη πίεση.

Ο υφυπουργός επεσήμανε ότι η "Ελληνικό Μετρό" διαθέτει υψηλή τεχνογνωσία στη διάνοιξη σηράγγων και ότι η ασφάλεια αποτελεί πρωταρχικό ζητούμενο. Κάλεσε τους πολίτες να μην ανησυχούν, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία σύγκριση με άλλα περιστατικά, όπως αυτό στα Πετράλωνα. Ανέφερε ότι οι μετακινήσεις στα υπερκείμενα εδάφη και κτίρια παρακολουθούνται διαρκώς με γεωλογικούς σταθμούς και ότι υπάρχουν όρια συναγερμού, τα οποία ενεργοποιήθηκαν ήδη από τον Μάιο, οδηγώντας στη διακοπή των εργασιών. Ο κ. Ταχιάος παραδέχθηκε ότι οι μελέτες δεν μπορούν πάντα να προβλέψουν τα πάντα, αναφέροντας χαρακτηριστικά την περίπτωση μιας εξαόροφης οικοδομής χωρίς οικοδομική άδεια, η οποία εμφάνισε ρηγματώσεις. Κατέληξε, ωστόσο, ότι τα προβλήματα είναι απολύτως αντιμετωπίσιμα και ανατάξιμα, και ότι κανείς δεν κινδυνεύει να υποστεί ζημιά στην περιουσία του ή να διακυβευτεί η ασφάλειά του.

Η οπτική της τοπικής αυτοδιοίκησης και η κινητοποίηση των κατοίκων

Ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Αθηναίων, Πάρις Χαρλαύτης, μιλώντας για το θέμα, σημείωσε ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και ότι δεν έχουν εξαχθεί ακόμη ασφαλή συμπεράσματα. Τόνισε ότι απαιτούνται μελέτες σε βάθος και πιθανώς εργαστηριακές δοκιμές, καθώς ένας απλός οπτικός έλεγχος δεν επαρκεί. Ο κ. Χαρλαύτης ανέφερε ότι το θέμα εισήχθη στο δημοτικό συμβούλιο για να αναδειχθεί το πρόβλημα και ότι ο δήμαρχος είχε προγραμματισμένη συνάντηση με τον διευθύνοντα σύμβουλο της "Αττικό Μετρό" για να τεθεί το ζήτημα της ασφάλειας των κατοικιών.

Ο αντιδήμαρχος περιέγραψε την οργάνωση των κατοίκων, οι οποίοι, μετά από παρατηρήσεις ρωγμών και βλαβών σε τοιχοποιίες, πόρτες και παράθυρα, απέστειλαν επιστολή στην "Αττικό Μετρό" ζητώντας δεδομένα και ενημέρωση. Ο κ. Χαρλαύτης χαρακτήρισε το φαινόμενο πρωτοφανές σε κλίμακα, υπογραμμίζοντας ότι, παρά την πρόοδο της τεχνολογίας, η κατάσταση αφορά ολόκληρη γειτονιά. Κάλεσε την "Αττικό Μετρό" και το Υπουργείο Μεταφορών να ελέγξουν το πρόβλημα, ενώ πρότεινε την ενεργοποίηση του ΟΑΣΠ και της ΔΑΕΦΚ. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι ο Δήμος Αθηναίων, μέσω του τμήματος Ελέγχου Κατασκευών, μπορεί να προβεί μόνο σε οπτικό έλεγχο, χωρίς δυνατότητα μετρήσεων ή εργαστηριακών δοκιμών, και ότι δεν συντρέχει λόγος για χαρακτηρισμό των κτιρίων ως επικίνδυνων, αλλά για περαιτέρω μελέτη.

Απόψεις ειδικών για την εξέλιξη του φαινομένου και την αντοχή των κτιρίων

Ο ομότιμος καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών ΕΜΠ, Παναγιώτης Καρύδης, χαρακτήρισε το φαινόμενο ομόλογο με αυτό ενός σεισμού, αλλά δυσμενέστερο λόγω της εξελισσόμενης φύσης του. Τόνισε ότι, ακόμη και αν ο μετροπόντικας σταμάτησε, οι επιπτώσεις συνεχίζονται και απαιτείται αναμονή περίπου μίας εβδομάδας έως δέκα ημερών για την πλήρη ολοκλήρωση του φαινομένου. Ο κ. Καρύδης επεσήμανε ότι τα κτίρια της περιοχής, που χρονολογούνται κυρίως από τη δεκαετία του 1960, είναι γερασμένα και το έδαφος είναι μαλακό, καθιστώντας την περιοχή ευαίσθητη σε κραδασμούς. Αναφέρθηκε στην ύπαρξη νερού κάτω από το έδαφος, λόγω των μπαζωμένων ρεμάτων Φωκίωνος Νέγρη και Ευελπίδων, γεγονός που επιβαρύνει την κατάσταση.

Ο καθηγητής εξήγησε ότι οι ρωγμές που εμφανίζονται μεταξύ των κτιρίων δεν είναι απαραίτητα ανησυχητικές για τη στατικότητα, καθώς το κτίριο μπορεί να μετακινείται ως στερεό σώμα. Αντίθετα, οι διαφορικές καθιζήσεις, όπου το ένα πέδιλο υποχωρεί περισσότερο από το άλλο, μειώνουν την αντοχή του φέροντος οργανισμού. Εκτίμησε ότι η αντοχή των κτιρίων μπορεί να έχει μειωθεί κατά 30%, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για συστηματική καταγραφή και παρακολούθηση. Ο κ. Καρύδης πρότεινε τη δημιουργία πρωτοκόλλου καταγραφής των ρωγμών, με μέτρηση του πλάτους και του μήκους τους, και την επανάληψη των μετρήσεων μετά από μία εβδομάδα, προκειμένου να εκτιμηθεί η εξέλιξη του φαινομένου.

Ο καθηγητής αντισεισμικών κατασκευών ΕΜΠ, Κώστας Σπυράκος, υπογράμμισε ότι κανείς δεν μπορεί να διαβεβαιώσει με απόλυτη ασφάλεια ότι τα κτίρια είναι ασφαλή, βασιζόμενος μόνο σε οπτικό έλεγχο ή στις μετρήσεις του Μετρό. Ανέφερε ότι η "Ελληνικό Μετρό" είχε πραγματοποιήσει γεωτεχνικές μελέτες και υπολογισμούς πριν από την έναρξη του έργου, αλλά οι μετρήσεις που προέκυψαν ήταν μεγαλύτερες από τις αναμενόμενες, προκαλώντας βλάβες στις οικοδομές. Ο κ. Σπυράκος τόνισε ότι οι καθιζήσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί και ότι η παρακολούθηση πρέπει να συνεχιστεί, ενώ η κατασκευή "θυμάται" τις βλάβες, με αποτέλεσμα να μειώνεται η αντοχή της. Επισήμανε ότι η σωστή αποτίμηση της κατάστασης απαιτεί ενόργανες μετρήσεις και υπολογισμούς, και ότι οι επισκευές πρέπει να γίνουν με στόχο την πλήρη αποκατάσταση της αντοχής των κτιρίων. Ο καθηγητής κάλεσε τους κατοίκους να απευθυνθούν σε εξειδικευμένους μηχανικούς για τον έλεγχο των διαμερισμάτων τους, καθώς η αποτίμηση της κατάστασης απαιτεί συνολική εξέταση ολόκληρης της πολυκατοικίας.