Ρωγμές στην Κυψέλη: Ο ανάδοχος θα πληρώσει όλες τις ζημιές από το Μετρό

Την αποκατάσταση όλων των ζημιών που έχουν προκληθεί σε κτίρια της Κυψέλης από τις εργασίες κατασκευής της Γραμμής 4 του Μετρό αναλαμβάνει, χωρίς οικονομική επιβάρυνση των κατοίκων, η ανάδοχος κοινοπραξία του έργου.

Τη σχετική διαβεβαίωση έδωσε ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος, υποστηρίζοντας ότι από τις αυτοψίες των μηχανικών της Ελληνικό Μετρό και της κατασκευάστριας κοινοπραξίας δεν προέκυψε πρόβλημα στατικής επάρκειας στα επηρεαζόμενα ακίνητα.

Οι ρωγμές και οι υπόλοιπες βλάβες που καταγράφηκαν χαρακτηρίζονται αναστρέψιμες. Η αποκατάστασή τους αποτελεί συμβατική υποχρέωση του αναδόχου και πρέπει να πραγματοποιηθεί αποκλειστικά με δικές του δαπάνες.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει δώσει εντολή στην Ελληνικό Μετρό να χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο τεχνικό και διοικητικό μέσο, ώστε οι κάτοικοι και οι εργαζόμενοι της περιοχής να έχουν πλήρη επιβεβαίωση ότι τα κτίρια στα οποία διαμένουν ή εργάζονται είναι ασφαλή.

Ο Νίκος Ταχιάος αναγνώρισε ως απολύτως δικαιολογημένη την ανησυχία των πολιτών. Όπως επισήμανε, η εμφάνιση μιας ρωγμής σε κατοικία προκαλεί εύλογο φόβο και υποχρεώνει τις αρμόδιες υπηρεσίες να δώσουν σαφείς, τεκμηριωμένες και άμεσες απαντήσεις.

Η κυβερνητική διαβεβαίωση για την ασφάλεια των κτιρίων δεν αρκεί από μόνη της για να κλείσει το ζήτημα. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί πλήρη ενημέρωση, συνεχή παρακολούθηση και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επισκευής των ζημιών που συνδέονται με την κατασκευή του Μετρό.

Σταματημένος για περισσότερο από δύο μήνες ο μετροπόντικας

Η διάνοιξη της σήραγγας στο τμήμα Κυψέλη–Ευελπίδων έχει διακοπεί για περισσότερο από δύο μήνες. Οι εργασίες θα επανεκκινήσουν μόνο όταν οι τεχνικές υπηρεσίες διαπιστώσουν ότι η συνέχισή τους δεν δημιουργεί κίνδυνο για τις υπερκείμενες κατασκευές.

Από την πρώτη στιγμή κατά την οποία εντοπίστηκαν οι βλάβες ξεκίνησε τεχνική διερεύνηση, με στόχο να επιλεγεί η κατάλληλη λύση και να αποτραπεί η επανάληψη αντίστοιχων φαινομένων.

Στην εξέταση του προβλήματος συμμετέχουν Έλληνες και ξένοι εμπειρογνώμονες, οι οποίοι έχουν ήδη καταθέσει τεχνικές προτάσεις. Το υπουργείο δηλώνει ότι η τελική επιλογή θα γίνει με αποκλειστικό κριτήριο την ασφαλή συνέχιση του έργου και την προστασία των κτιρίων της Κυψέλης.

Πριν από την έναρξη των εργασιών είχαν πραγματοποιηθεί γεωτεχνικές έρευνες για τη σύνθεση του υπεδάφους και είχε καταγραφεί η κατάσταση των ακινήτων που βρίσκονται πάνω από τη χάραξη της σήραγγας.

Κατά την εκδοχή του υπουργείου, οι ειδικές συνθήκες που εντοπίστηκαν στο συγκεκριμένο σημείο δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν κατά τη φάση των αρχικών ερευνών. Το περιστατικό αποδίδεται σε ένα απρόβλεπτο γεωτεχνικό φαινόμενο, από εκείνα που μπορούν να παρουσιαστούν σε μεγάλα υπόγεια έργα.

Η θέση αυτή αναμένεται να αξιολογηθεί με βάση τα τεχνικά πορίσματα. Η αναφορά σε μη προβλέψιμες συνθήκες δεν καταργεί την υποχρέωση πλήρους διερεύνησης για τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση της διάνοιξης και την ταχύτητα αντίδρασης μετά την εμφάνιση των πρώτων ενδείξεων.

Ο υφυπουργός απέφυγε να καταλογίσει ευθύνες στην ανάδοχο κοινοπραξία, επισημαίνοντας ότι η εταιρεία διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην κατασκευή υπόγειων έργων. Υποστήριξε ότι η αναζήτηση ευθυνών στο παρόν στάδιο μπορεί να απομακρύνει την προσοχή από την τεχνική αντιμετώπιση του προβλήματος.

Ωστόσο, η διερεύνηση των αιτίων και η ασφαλής συνέχιση της κατασκευής αποτελούν παράλληλες υποχρεώσεις. Η τεχνική αποκατάσταση των ζημιών δεν υποκαθιστά τον έλεγχο για πιθανές αστοχίες, ούτε μπορεί να περιορίσει το δικαίωμα των πολιτών να γνωρίζουν πότε εντοπίστηκε το πρόβλημα και ποια μέτρα ενεργοποιήθηκαν.

Σύμφωνα με το υπουργείο, το γεωτεχνικό προφίλ της Κυψέλης ήταν γνωστό ως απαιτητικό και είχε ενσωματωθεί στις μελέτες. Στο συγκεκριμένο σημείο, πάντως, δεν είχαν καταγραφεί ενδείξεις που να προειδοποιούν για την εκδήλωση του φαινομένου που ακολούθησε.

Τα δεδομένα του υπεδάφους θα επανεξετάζονται σε όλο το μήκος της Γραμμής 4. Κάθε νέο εύρημα θα ενσωματώνεται στη διαχείριση της κατασκευής, χωρίς αλλαγή στα βασικά πρωτόκολλα ασφαλείας και στις διαδικασίες παρακολούθησης.

Παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και υποχρεωτική αποκατάσταση

Ο Νίκος Ταχιάος υποστήριξε ότι η χρήση μετροπόντικων τελευταίας γενιάς περιόρισε την έκταση των βλαβών. Τα συγκεκριμένα μηχανήματα χρησιμοποιούν εδαφικό πολφό, ο οποίος εκχέεται από την κεφαλή τους και συμβάλλει στην εξισορρόπηση των πιέσεων που ασκούνται στο έδαφος και στις κατασκευές πάνω από τη σήραγγα.

Η τεχνολογία αυτή έχει σχεδιαστεί για να περιορίζει τις καθιζήσεις και τις μετακινήσεις του εδάφους. Η λειτουργία της συνοδεύεται από συνεχή καταγραφή των μικρομετακινήσεων τόσο στο υπέδαφος όσο και στα γειτονικά κτίρια.

Για κάθε τμήμα του έργου έχουν οριστεί συγκεκριμένα όρια συναγερμού. Όταν οι μετρήσεις ξεπεράσουν τα επιτρεπτά επίπεδα, πρέπει να ενεργοποιούνται άμεσα οι διαδικασίες διακοπής και τεχνικής αντιμετώπισης.

Η παύση λειτουργίας του μετροπόντικα δείχνει ότι οι αρμόδιοι μηχανισμοί τέθηκαν σε εφαρμογή. Παραμένει κρίσιμο να αποσαφηνιστεί πότε καταγράφηκαν οι πρώτες αποκλίσεις, πόσο γρήγορα διακόπηκε η διάνοιξη και εάν είχε προηγηθεί ενημέρωση των κατοίκων.

Η παρέμβαση του Δήμου Αθηναίων έφερε το πρόβλημα εντονότερα στη δημόσια συζήτηση. Ο υφυπουργός υποστήριξε ότι η Ελληνικό Μετρό και η ανάδοχος κοινοπραξία είχαν κινητοποιηθεί από την πρώτη στιγμή και ότι είχαν ήδη ξεκινήσει έλεγχοι και επιμέρους αποκαταστάσεις.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η Ελληνικό Μετρό έχει λάβει οδηγία να ενημερώνει τόσο τους κατοίκους όσο και τις αρμόδιες δημοτικές και κρατικές αρχές. Η ενημέρωση, σύμφωνα με τη θέση του υπουργείου, πρέπει να βασίζεται στα πραγματικά τεχνικά δεδομένα πριν από οποιαδήποτε απόδοση ευθυνών.

Η επίκληση της ανάγκης τεχνικής τεκμηρίωσης είναι εύλογη. Η διαχείριση μιας τέτοιας υπόθεσης απαιτεί ταυτόχρονα διαφάνεια και έγκαιρη επικοινωνία. Οι πολίτες που βλέπουν ζημιές στις περιουσίες τους δεν μπορούν να περιμένουν μόνο την ολοκλήρωση μιας μακράς διαδικασίας πορισμάτων.

Κάθε κάτοικος που εντοπίζει νέα ρωγμή ή άλλη βλάβη μπορεί να απευθύνεται στο πλησιέστερο εργοτάξιο της Ελληνικό Μετρό. Μετά την ενημέρωση, πρέπει να πραγματοποιείται άμεσα αυτοψία και να ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου.

Σε περίπτωση κατά την οποία διαπιστωθεί ότι η ζημιά συνδέεται με τα έργα της Γραμμής 4, η ανάδοχος κοινοπραξία υποχρεούται να αναλάβει το σύνολο της αποκατάστασης. Ο ιδιοκτήτης ή ο ένοικος δεν πρέπει να καταβάλει κανένα χρηματικό ποσό.

Η δέσμευση αυτή πρέπει να συνοδευτεί από έγγραφη καταγραφή των ζημιών, σαφή διαδικασία υποβολής αιτημάτων, τεχνικές εκθέσεις που θα παραδίδονται στους ιδιοκτήτες και δεσμευτικές προθεσμίες για τις επισκευές.

Η Γραμμή 4 αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα δημόσιας συγκοινωνίας στην Αθήνα και αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τις μετακινήσεις στην πρωτεύουσα. Το μέγεθος και η χρησιμότητα του έργου δεν περιορίζουν την ευθύνη του κράτους και του αναδόχου απέναντι στους κατοίκους που υφίστανται τις συνέπειες της κατασκευής.

Το πρώτο καθήκον των αρμόδιων φορέων είναι να διασφαλίσουν ότι κανένα κτίριο δεν κινδυνεύει. Το δεύτερο είναι να επισκευαστούν γρήγορα και πλήρως όλες οι βλάβες. Το τρίτο είναι να δοθούν καθαρές απαντήσεις για τα αίτια και τη διαχείριση του περιστατικού, χωρίς επικοινωνιακούς συμψηφισμούς και χωρίς μεταφορά του βάρους στους πολίτες.