Ρωσία: Διπλασιάστηκε ο σκιώδης στόλος LNG του Arctic LNG 2

Η Ρωσία έχει σχεδόν διπλασιάσει τον αριθμό των δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το έργο Arctic LNG 2, το οποίο βρίσκεται υπό καθεστώς δυτικών κυρώσεων. Η εξέλιξη αυτή, που καταγράφηκε σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους, αποτυπώνει την προσπάθεια της Μόσχας να ενισχύσει τις εξαγωγές ενός ιδιαίτερα προσοδοφόρου ενεργειακού προϊόντος, παρά τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί από τη διεθνή κοινότητα.

Σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, τουλάχιστον 20 δεξαμενόπλοια έχουν χρησιμοποιήσει το τελευταίο διάστημα τις εγκαταστάσεις του Arctic LNG 2 και τις συνδεδεμένες υποδομές. Από αυτά, τα περισσότερα παρουσιάζουν αδιαφανείς δομές ιδιοκτησίας, ένα χαρακτηριστικό που συναντάται συχνά στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» (dark fleet). Ο αριθμός αυτός είναι σημαντικά αυξημένος σε σύγκριση με τα 11 πλοία που καταγράφονταν στα τέλη Δεκεμβρίου, γεγονός που υποδηλώνει μια συντονισμένη προσπάθεια ενίσχυσης της μεταφορικής ικανότητας.

Στην πιο πρόσφατη προσθήκη του στόλου περιλαμβάνεται ένα προηγμένο δεξαμενόπλοιο ρωσικής κατασκευής, ειδικά σχεδιασμένο για πλεύση σε παγωμένα ύδατα. Πρόκειται για το δεύτερο πλοίο αυτού του τύπου που μπορεί να επιχειρεί καθ' όλη τη διάρκεια του έτους στην Αρκτική, και εντοπίστηκε το σαββατοκύριακο να παραλαμβάνει φορτίο από το Arctic LNG 2. Η ανάπτυξη τέτοιων πλοίων θεωρείται κρίσιμη για τη λειτουργία του έργου, δεδομένων των δύσκολων καιρικών συνθηκών στην περιοχή.

Στόχος η Ασία

Η Ρωσία αναζητά εναλλακτικές αγορές για τις ποσότητες φυσικού αερίου που στο παρελθόν κατευθύνονταν στην Ευρώπη μέσω αγωγών, και έχει στραφεί δυναμικά στο LNG. Οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά του Arctic LNG 2, ενός από τα σημαντικότερα ρωσικά έργα εξαγωγής LNG, έχουν αναγκάσει τη Μόσχα να μεταθέσει τον στόχο της για τριπλασιασμό της παραγωγής LNG έως το 2030. Ωστόσο, αντί να εγκαταλείψει το σχέδιο, η Ρωσία επενδύει στη δημιουργία ενός παράλληλου δικτύου μεταφοράς, μέσω του οποίου επιχειρεί να διατηρήσει τις ροές LNG προς την Ασία.

«Η Μόσχα δημιουργεί τις απαραίτητες υποδομές logistics για να αυξήσει τις παραδόσεις LNG από το Arctic LNG 2 προς την Ασία», δήλωσε ο Μάλτε Χούμπερτ, ιδρυτής του Arctic Institute. Το βασικό πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι η Κίνα αποτελεί σήμερα τον μοναδικό αγοραστή του LNG που προέρχεται από το υπό καθεστώς κυρώσεων έργο. Οι ενεργειακές σχέσεις αποτελούν παράλληλα σημαντικό πυλώνα της στρατηγικής συνεργασίας Μόσχας και Πεκίνου. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ συναντήθηκαν τη Δευτέρα στο περιθώριο της συνόδου του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης στο Κιργιστάν, με τη ρωσική πλευρά να αναφέρει ότι μεταξύ των θεμάτων που συζητήθηκαν ήταν και η ενέργεια.

Η στάση Τραμπ

Ένα ακόμη στοιχείο που διευκολύνει τις ρωσικές εξαγωγές LNG είναι η μέχρι σήμερα ηπιότερη στάση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στον ρωσικό κλάδο φυσικού αερίου και στον αυξανόμενο «σκιώδη» στόλο. Η Ουάσινγκτον δεν έχει μέχρι στιγμής επιβάλει περιορισμούς στις κινεζικές αγορές του LNG που βρίσκεται στη μαύρη λίστα των κυρώσεων, παρά το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες αγορές ξεκίνησαν πέρυσι και έχουν επιταχυνθεί το 2026. Η πολιτική αυτή διαφέρει από εκείνη της κυβέρνησης Μπάιντεν, η οποία είχε επιβάλει κυρώσεις στο Arctic LNG 2, αλλά και σε πλοία και εγκαταστάσεις αποθήκευσης που υποστήριζαν τη λειτουργία του έργου.

Το «αγκάθι» της μεταφοράς

Η ανάπτυξη του στόλου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αξιοποίηση του Arctic LNG 2, καθώς το έργο βρίσκεται σε απομακρυσμένη περιοχή της δυτικής Σιβηρίας, όπου οι συνθήκες πάγου περιορίζουν σημαντικά τη ναυσιπλοΐα για μεγάλο μέρος του έτους. Το LNG μεταφέρεται αρχικά με ειδικά δεξαμενόπλοια ενισχυμένης κλάσης πάγου, προκειμένου να διασχίσει τα παγωμένα ύδατα. Στη συνέχεια μεταφορτώνεται σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης στη ρωσική Άπω Ανατολή ή στη δυτική Ρωσία και από εκεί σε συμβατικά πλοία για το ταξίδι προς τους αγοραστές.

«Η διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα παραμένει ο βασικός περιορισμός», δήλωσε η Ντάρια Μέλνικ, αντιπρόεδρος στον τομέα έρευνας πετρελαίου και φυσικού αερίου της Rystad Energy. Η Rystad έχει ήδη αυξήσει την εκτίμησή της για την παραγωγή του Arctic LNG 2 το 2026 κατά περίπου 9%, στα 5 εκατ. τόνους, από την πρόβλεψη του Ιουλίου. Με τον υφιστάμενο στόλο, η εγκατάσταση θα μπορούσε να εξάγει περίπου 5,2 έως 5,4 εκατ. τόνους LNG ετησίως, ποσότητα που παραμένει πολύ χαμηλότερη από τη συνολική δυναμικότητα των δύο μονάδων παραγωγής που βρίσκονται σε λειτουργία, η οποία ανέρχεται σε 13,2 εκατ. τόνους τον χρόνο. Παράλληλα, βρίσκεται υπό κατασκευή και η τρίτη μονάδα παραγωγής του έργου.

Περισσότερα παγοθραυστικά δεξαμενόπλοια

Η Ρωσία επιχειρεί να αντιμετωπίσει έναν από τους σημαντικότερους περιορισμούς προσθέτοντας στον στόλο της περισσότερα δεξαμενόπλοια Arc7, τα οποία είναι κατάλληλα για πλεύση σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες πάγου. Σήμερα επιχειρούν τρία πλοία Arc7, αριθμός που πλησιάζει το επίπεδο που απαιτείται για σημαντική αύξηση των εξαγωγών. Επιπλέον πλοία βρίσκονται υπό κατασκευή, με ένα ακόμη να αναμένεται να παραδοθεί έως το τέλος του έτους, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά.

Σύμφωνα με τον Άσλεϊ Σέρμαν, ανώτερο αναλυτή LNG στη Vortexa, τέσσερα πλοία Arc7 θα μπορούσαν θεωρητικά να επιτρέψουν σε δύο μονάδες παραγωγής να λειτουργούν κοντά στη μέγιστη δυναμικότητά τους, υπό την προϋπόθεση ότι θα αυξηθεί αντίστοιχα η δυνατότητα μεταφόρτωσης του LNG στα ρωσικά ύδατα. Εκτός από τα Arc7 και τα μικρότερης αντοχής στον πάγο Arc4, η Ρωσία διαθέτει 12 συμβατικά δεξαμενόπλοια για τις μακρινές μεταφορές προς την Κίνα κατά τους χειμερινούς μήνες, όταν η βόρεια θαλάσσια διαδρομή προς την Ασία καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη. Η Rystad εκτιμά ότι για να μπορέσει το Arctic LNG 2 να φτάσει στο 100% της παραγωγικής του δυναμικότητας, ενδέχεται να χρειαστούν έως και 30 συμβατικά δεξαμενόπλοια.