Ρωσία – Γερμανία στα άκρα: Η Μόσχα κλείνει τα Ινστιτούτα Γκαίτε

Σε νέα φάση κλιμάκωσης περνούν οι ήδη παγωμένες σχέσεις Ρωσίας και Γερμανίας, καθώς η Μόσχα ετοιμάζεται να απαντήσει στις κινήσεις του Βερολίνου με κλείσιμο παραρτημάτων του Ινστιτούτου Γκαίτε στη ρωσική επικράτεια.

Την απόφαση προανήγγειλε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, εξηγώντας ότι πρόκειται για αντίμετρο στο σχεδιαζόμενο κλείσιμο του «Σπιτιού της Ρωσίας» στο Βερολίνο, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Interfax.

Η γερμανική πλευρά αποφάσισε να κινηθεί εναντίον του ρωσικού πολιτιστικού κέντρου μετά τον εντοπισμό μη επανδρωμένου αεροσκάφους με εκρηκτικά στο αεροδρόμιο της Λειψίας. Το Βερολίνο απέδωσε στη Μόσχα σχεδιασμό επίθεσης, κατηγορία που η Ρωσία απορρίπτει κατηγορηματικά.

Το Ινστιτούτο Γκαίτε διατηρεί το βασικό του παράρτημα στη Μόσχα, ενώ διαθέτει πολιτιστικά κέντρα στην Αγία Πετρούπολη και στη Γεκατερίνμπουργκ. Η παρουσία του αποτελούσε μέχρι σήμερα έναν από τους τελευταίους ενεργούς θεσμικούς διαύλους πολιτιστικής συνεργασίας ανάμεσα στις δύο χώρες.

Λαβρόφ: «Φυσικά θα κλείσουν»

Ο Σεργκέι Λαβρόφ, μιλώντας στο περιθώριο οικονομικού φόρουμ στο Βλαδιβοστόκ, κατέστησε σαφές ότι η ρωσική απάντηση θεωρείται δεδομένη εφόσον προχωρήσει το Βερολίνο.

«Φυσικά θα κλείσουν, αφού διωχτεί το δικό μας πολιτιστικό κέντρο από εκεί», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η γερμανική κυβέρνηση γνώριζε πως η απόφασή της θα μπορούσε να οδηγήσει στο τέλος της γερμανικής πολιτιστικής παρουσίας στη Ρωσία.

Παρά τη δραματική επιδείνωση των σχέσεων της Μόσχας με τις δυτικές χώρες μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, το Ινστιτούτο Γκαίτε είχε συνεχίσει να λειτουργεί στη Ρωσία.

Η επικείμενη διακοπή της δραστηριότητάς του καταγράφει πλέον πόσο βαθιά έχει φτάσει η ρήξη ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γερμανία, καθώς η αντιπαράθεση επεκτείνεται από το στρατιωτικό και διπλωματικό πεδίο ακόμη και στους πολιτιστικούς θεσμούς.

Η Μόσχα έχει ήδη χαρακτηρίσει μεγάλο αριθμό ξένων οργανισμών και ιδρυμάτων ως «ανεπιθύμητες» οντότητες, μια απόφαση που στην πράξη συνεπάγεται την απαγόρευση ή τον δραστικό περιορισμό της λειτουργίας τους στη ρωσική επικράτεια.

Στα άκρα η σύγκρουση μετά το drone στη Λειψία

Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε την Τετάρτη τον Γερμανό επιτετραμμένο στην πρεσβεία της Μόσχας και του επέδωσε επίσημη διαμαρτυρία για τις δηλώσεις και τα μέτρα που χαρακτηρίζει «αντιρωσικά» μετά το περιστατικό στο αεροδρόμιο Λειψίας-Χάλε.

Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη συνάντηση, η ρωσική πλευρά απέρριψε ως αβάσιμες τις γερμανικές κατηγορίες περί εμπλοκής της Μόσχας στο περιστατικό με το drone.

Η Ρωσία έκανε λόγο για «προβοκάτσια» της κυβέρνησης του Φρίντριχ Μερτς, υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι η περαιτέρω υπονόμευση των διμερών σχέσεων και προειδοποιώντας ότι θα υπάρξει αυστηρή απάντηση.

Η ένταση μπορεί να οδηγήσει και σε νέα διπλωματικά αντίποινα. Πέρα από το κλείσιμο των παραρτημάτων του Ινστιτούτου Γκαίτε, εξετάζεται σύμφωνα με το Γερμανικό και το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων και το ενδεχόμενο να κλείσει το γερμανικό προξενείο στην Αγία Πετρούπολη.

Μόσχα και Βερολίνο έχουν ήδη περιορίσει σημαντικά το διπλωματικό τους δίκτυο τα τελευταία χρόνια, καθώς προξενεία της μίας χώρας στην άλλη έχουν κλείσει στο πλαίσιο διαδοχικών ευρωπαϊκών κυρώσεων και ρωσικών αντιποίνων.

Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ και ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ απέδωσαν στη Ρωσία ευθύνη για το περιστατικό στη Λειψία στις αρχές Αυγούστου και ανακοίνωσαν τιμωρητικά μέτρα.

Ο Βάντεφουλ γνωστοποίησε, μεταξύ άλλων, ότι θα κλείσει το γερμανικό προξενείο στη Βόννη, όπως αναφέρεται στις σχετικές πληροφορίες.

Η αντιπαράθεση γύρω από το drone εξελίσσεται έτσι σε έναν ακόμη γύρο αμοιβαίων κυρώσεων και αντιποίνων. Η πολιτιστική παρουσία, που για χρόνια παρέμενε ένας από τους τελευταίους ανοικτούς διαύλους ανάμεσα σε Μόσχα και Βερολίνο, βρίσκεται πλέον και αυτή στο στόχαστρο μιας σχέσης που έχει περάσει σε καθαρά ψυχροπολεμική τροχιά.