Ρωσία και Καζακστάν σε συνομιλίες για βενζίνη

Η Ρωσία, αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή εγχώρια έλλειψη καυσίμων, έχει ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Καζακστάν για την εισαγωγή περίπου 50.000 μετρικών τόνων βενζίνης τύπου AI-92. Η εξέλιξη αυτή, που επιβεβαιώνεται από τέσσερις διαφορετικές πηγές της βιομηχανίας, έρχεται ως άμεση συνέπεια των διακοπών λειτουργίας σε κρίσιμα διυλιστήρια και των εκτάκτων επισκευών που πραγματοποιούνται.

Το κλείσιμο πολλών μεγάλων διυλιστηρίων στην κεντρική Ρωσία, κυρίως λόγω των συνεχιζόμενων επιθέσεων με ουκρανικά drones, έχει προκαλέσει δραματική μείωση της παραγωγής βενζίνης. Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η παραγωγή έχει υποχωρήσει κατά περίπου 25% σε ετήσια βάση μέχρι τα τέλη Ιουνίου, δημιουργώντας σοβαρές πιέσεις στην αγορά.

Το ρωσικό υπουργείο Ενέργειας δεν έχει προβεί σε κάποιο επίσημο σχόλιο για το θέμα, ωστόσο ο υπουργός Ενέργειας του Καζακστάν, Ερλάν Ακκενζένοφ, δήλωσε νωρίτερα ότι η Αστάνα δεν έχει λάβει ακόμη επίσημο αίτημα από τη Μόσχα για προμήθειες βενζίνης. Αυτό υποδηλώνει ότι οι συνομιλίες βρίσκονται ακόμη σε αρχικό, διερευνητικό στάδιο.

Μέτρα σταθεροποίησης και ασυνήθιστες κινήσεις

Η ρωσική κυβέρνηση εξετάζει μια σειρά από μέτρα για τη σταθεροποίηση της αγοράς καυσίμων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται περιορισμοί στις εξαγωγές, αυξημένες επιδοτήσεις προς τα διυλιστήρια και, το πιο εντυπωσιακό, εισαγωγές καυσίμων. Πρόκειται για μια εξαιρετικά ασυνήθιστη κίνηση για μια χώρα που συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους εξαγωγείς καυσίμων παγκοσμίως.

Ενδεικτικό της σοβαρότητας της κατάστασης είναι ότι η Μόσχα επέτρεψε ήδη από αυτόν τον μήνα στα διυλιστήρια να παράγουν βενζίνη και ντίζελ για την εγχώρια αγορά με χαμηλότερες ποιοτικές προδιαγραφές. Παράλληλα, σχεδιάζονται και εισαγωγές βενζίνης διά θαλάσσης, γεγονός που υπογραμμίζει το μέγεθος της αναστάτωσης στην αγορά.

Ο ρόλος του Καζακστάν και οι περιορισμοί

Το Καζακστάν, αν και σχετικά μικρός παραγωγός καυσίμων σε σύγκριση με τη Ρωσία, διαθέτει αυτήν την περίοδο πλεόνασμα βενζίνης. Ωστόσο, οι ποσότητες που θα μπορούσε να διαθέσει δεν αναμένεται να είναι ιδιαίτερα μεγάλες, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι οι προγραμματισμένες εργασίες συντήρησης στο διυλιστήριο του Ατιράου, από τις 26 Ιουνίου έως τις 20 Ιουλίου, θα μειώσουν σημαντικά τα διαθέσιμα αποθέματα της χώρας.

Μια πιθανή πηγή προμήθειας είναι το διυλιστήριο Kondensat του Καζακστάν, το οποίο επεξεργάζεται συμπύκνωμα φυσικού αερίου από το ρωσικό διυλιστήριο TANECO και διαθέτει ποσοστώσεις για εξαγωγές. Σύμφωνα με το αναλυτικό κέντρο καυσίμων και ενέργειας του Καζακστάν, το Kondensat εξήγαγε 15.207 τόνους βενζίνης AI-92 και AI-95 στη Γεωργία τον Μάιο του 2026. Ωστόσο, το TANECO, που ανήκει στη ρωσική Tatneft, διέκοψε πλήρως την επεξεργασία αργού πετρελαίου στις 12 Ιουνίου μετά από επίθεση drone, γεγονός που ενδέχεται να περιορίσει την τροφοδοσία πρώτης ύλης προς το Kondensat.

Πηγή στο Καζακστάν ανέφερε ότι οι παραδόσεις βενζίνης προς τη Ρωσία θα μπορούσαν να γίνουν με αντάλλαγμα ρωσικά καύσιμα αεροσκαφών (jet fuel). Αυτό θα ήταν ιδιαίτερα επωφελές για το Καζακστάν, το οποίο αντιμετωπίζει έλλειψη αεροπορικών καυσίμων τον Ιούλιο λόγω αυξημένης ζήτησης, της συντήρησης στο διυλιστήριο του Ατιράου και των μειωμένων εισαγωγών από τη Ρωσία.

Η Ρωσία, το Καζακστάν, η Λευκορωσία, το Κιργιστάν και η Αρμενία είναι μέλη της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης, η οποία επιτρέπει την αδασμολόγητη διακίνηση υδρογονανθράκων και καθορίζει ετήσια ενδεικτικά ισοζύγια για το εμπόριο καυσίμων μεταξύ των κρατών-μελών. Αυτό το θεσμικό πλαίσιο διευκολύνει σημαντικά τις διαπραγματεύσεις και τις πιθανές συμφωνίες.