Ρούμπιο: Κίνδυνος επέκτασης του πολέμου στην Ουκρανία

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Καθημερινή», ανέδειξε μια νέα διάσταση του κινδύνου που απορρέει από τον πόλεμο στην Ουκρανία, προειδοποιώντας ότι η παρατεταμένη σύγκρουση ενδέχεται να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, η οποία θα υπερβεί τα σύνορα Ουκρανίας και Ρωσίας. Η προειδοποίηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς προέρχεται από την αμερικανική διπλωματία, τη στιγμή που ο πόλεμος εισέρχεται στο πέμπτο έτος χωρίς να διαφαίνεται άμεσα πολιτική λύση.

Στρατηγικό αδιέξοδο και οι δύο δρόμοι εξόδου

Ο Ρούμπιο περιγράφει την κατάσταση ως «στρατηγικό αδιέξοδο». Όπως επισημαίνει, τα αδιέξοδα αυτού του είδους έχουν ουσιαστικά δύο δρόμους εξόδου: τη διαπραγμάτευση ή την κλιμάκωση. Το πρόβλημα είναι ότι, σύμφωνα με τον ίδιο, σήμερα δεν υπάρχουν ουσιαστικές προοπτικές για μια συμφωνία. Η Ρωσία επιμένει στον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, ενώ η Ουκρανία απορρίπτει την απαίτηση ως απαράδεκτη.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ανησυχία της Ουάσινγκτον αφορά πλέον και τη γεωγραφική επέκταση της σύγκρουσης. Ο Ρούμπιο αναφέρεται στις νέες επιθέσεις εναντίον πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα και, κυρίως, εκφράζει φόβους για μια επιχείρηση δολιοφθοράς σε γειτονική χώρα, η οποία «θα μπορούσε να ξεφύγει από κάθε έλεγχο». Πρόκειται για μια κρίσιμη επισήμανση, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα: ένα περιστατικό εκτός των άμεσων μετώπων του πολέμου να προκαλέσει αντιδράσεις και αλυσιδωτές εξελίξεις που θα εμπλέξουν και άλλα κράτη.

Ο κίνδυνος γίνεται ακόμη μεγαλύτερος από την παράλληλη αύξηση της έντασης των επιθέσεων. Η Ρωσία, σύμφωνα με τον Ρούμπιο, εμφανίζεται αποφασισμένη να αξιοποιήσει τον χειμώνα για να πλήξει περαιτέρω το ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας, επιδιώκοντας να ασκήσει ασφυκτική πίεση στο Κίεβο. Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία έχει ενισχύσει σημαντικά τη δυνατότητά της να πραγματοποιεί πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς βαθιά μέσα στη Ρωσία.

Έτσι δημιουργείται ένας επικίνδυνος κύκλος: όσο η στρατιωτική ισορροπία παραμένει αδιέξοδη, τόσο αυξάνονται τα κίνητρα για εντονότερα πλήγματα και επιχειρήσεις μεγαλύτερου βεληνεκούς. Και όσο αυξάνεται η εμβέλεια των επιχειρήσεων, τόσο μεγαλώνει η πιθανότητα ενός περιστατικού που θα μπορούσε να επηρεάσει τρίτη χώρα.

Αυτό ακριβώς είναι το στοιχείο που καθιστά την προειδοποίηση Ρούμπιο σημαντική. Δεν προβλέπει ότι ένας ευρύτερος πόλεμος είναι αναπόφευκτος. Επισημαίνει όμως ότι, χωρίς διπλωματική έξοδο, ο κίνδυνος ενός περιστατικού που θα μετατρέψει τον πόλεμο της Ουκρανίας σε ευρύτερη ευρωπαϊκή σύγκρουση αυξάνεται. Και για τον λόγο αυτό η αμερικανική διπλωματία δηλώνει ότι εξακολουθεί να αναζητά οποιαδήποτε ευκαιρία για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.