Ρούμπιο στην Αθήνα: Συνάντηση με Γεραπετρίτη – Οι τρεις συμφωνίες

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται από το πρωί της Τετάρτης 7 Οκτωβρίου το διπλωματικό πρόγραμμα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, με πρώτο σταθμό το υπουργείο Εξωτερικών και τη συνάντησή του με τον Γιώργο Γεραπετρίτη.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας έφτασε λίγο πριν από τις 09:00 στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου τον υποδέχθηκε στην είσοδο ο Έλληνας ομόλογός του. Μετά τη χειραψία των δύο υπουργών, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ξενάγησε για λίγα λεπτά τον Μάρκο Ρούμπιο στο κτήριο και ακολούθησε η διμερής συνάντηση.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται στο πλαίσιο του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, με την άμυνα, την ενέργεια, την περιφερειακή ασφάλεια, τις επενδύσεις, τη ναυτιλία και την τεχνολογία να βρίσκονται μεταξύ των βασικών θεμάτων της ατζέντας.

Στο υπουργείο Εξωτερικών βρίσκεται και η πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, η οποία συμμετέχει στην αμερικανική αντιπροσωπεία.

Μετά την ολοκλήρωση της διμερούς συνάντησης, Γεραπετρίτης και Ρούμπιο αναμένεται να προχωρήσουν σε κοινές δηλώσεις προς τον Τύπο. Στη συνέχεια αρχίζουν οι εργασίες του Στρατηγικού Διαλόγου, με τη συμμετοχή των αντιπροσωπειών των δύο χωρών.

Άμυνα, ενέργεια και τρεις συμφωνίες στην ατζέντα

Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Μεταξύ των θεματικών ενοτήτων βρίσκονται τα περιφερειακά ζητήματα, οι σχέσεις μεταξύ των δύο λαών, η ασφάλεια και η εφαρμογή του νόμου, η ενεργειακή συνεργασία, η ναυτιλία, η τεχνολογία, το εμπόριο, οι επενδύσεις και η αμυντική συνεργασία.

Στο γεύμα εργασίας των αντιπροσωπειών προβλέπεται να συζητηθούν και ευρύτερες διεθνείς εξελίξεις, σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής κινητικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη. Οι συνολικές εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν περίπου στις 17:00.

Στο πλαίσιο του Διαλόγου προβλέπεται η υπογραφή Επιστολής Προθέσεων για συνεργασία μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα. Η συμφωνία εντάσσεται στη συνολικότερη εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας Αθήνας και Ουάσιγκτον.

Παράλληλα αναμένεται η ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για τους περιορισμούς εισαγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες συγκεκριμένων κατηγοριών αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα μ.Χ., με στόχο την ενίσχυση της προστασίας της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.

Η τρίτη συμφωνία αφορά Μνημόνιο Κατανόησης για την αμοιβαία αναγνώριση Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, στη βάση της Διεθνούς Σύμβασης STCW του 1978. Η ρύθμιση αποσκοπεί στη διευκόλυνση της επαγγελματικής απασχόλησης των ναυτικών και στην ενίσχυση της συνεργασίας των δύο χωρών στη ναυτική εκπαίδευση.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει τοποθετήσει μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων του Διαλόγου την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια και την περιφερειακή σταθερότητα. Η Ελλάδα αποκτά αυξημένο ενδιαφέρον για την Ουάσιγκτον τόσο λόγω της γεωγραφικής της θέσης όσο και λόγω των ενεργειακών υποδομών που συνδέουν το αμερικανικό LNG με τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Στο αμυντικό πεδίο, η συζήτηση συνδέεται με την προμήθεια των F-35, την αναβάθμιση των ελληνικών F-16 σε διαμόρφωση Viper και τη γενικότερη διαλειτουργικότητα των δύο Ενόπλων Δυνάμεων. Ιδιαίτερο βάρος έχει και η παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων σε ελληνικές εγκαταστάσεις στο πλαίσιο της υφιστάμενης αμυντικής συμφωνίας.

Μετά τις 11:00, ο Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να μεταβεί στην Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, όπου θα παραστεί σε εκδήλωση για τα έργα ανακαίνισής της. Στη συνέχεια θα συνεχιστούν οι εργασίες του Στρατηγικού Διαλόγου.

Η Πνύκα, το μήνυμα για τη Δύση και η συνάντηση με Μητσοτάκη

Ένα από τα σημεία με τον μεγαλύτερο συμβολισμό στο πρόγραμμα της επίσκεψης είναι η προγραμματισμένη ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στις 18:00 στην Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη.

Με βάση όσα έχουν προαναγγελθεί από την αμερικανική πλευρά, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ αναμένεται να συνδέσει την αρχαία ελληνική κληρονομιά με τη σύγχρονη συζήτηση για το μέλλον του δυτικού κόσμου και τη συνεργασία Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο βοηθός υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για τις Παγκόσμιες Δημόσιες Υποθέσεις, Ντίλαν Τζόνσον, έχει αναφέρει ότι ο Ρούμπιο θα παρουσιάσει από την Αθήνα ένα μήνυμα για την «αναγέννηση του δυτικού πνεύματος», με αναφορές στην αρχαία Ελλάδα, τη Ρώμη, τη χριστιανική παράδοση και την ίδρυση της Αμερικανικής Δημοκρατίας.

Στην ίδια ομιλία αναμένεται να αναφερθεί στην ανάγκη στενότερης συνεργασίας Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης σε μια περίοδο αυξανόμενου ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, παρουσιάζοντας την ιστορική σχέση των δύο πλευρών ως βάση για τη μελλοντική τους στρατηγική συνεργασία.

Το πολιτικό πρόγραμμα της ημέρας κορυφώνεται στις 19:00 στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου ο Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν οι διμερείς σχέσεις, η αμυντική και ενεργειακή συνεργασία, οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και ευρύτερα διεθνή ζητήματα. Στις 20:00 προβλέπεται επίσημο γεύμα προς τιμήν του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται οκτώ χρόνια μετά την έναρξη του θεσμοθετημένου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ το 2018. Ο προηγούμενος, πέμπτος γύρος, είχε πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο του 2024.

Την ίδια ώρα, το κέντρο της Αθήνας βρίσκεται υπό αυξημένα μέτρα ασφαλείας. Χιλιάδες αστυνομικοί έχουν αναπτυχθεί σε κομβικά σημεία, ενώ χρησιμοποιούνται και εναέρια μέσα επιτήρησης. Κυκλοφοριακές διακοπές και εκτροπές εφαρμόζονται σταδιακά ανάλογα με τις μετακινήσεις της αμερικανικής αποστολής, επηρεάζοντας κεντρικούς άξονες όπως οι λεωφόροι Βασιλίσσης Σοφίας, Βασιλέως Κωνσταντίνου και Βασιλίσσης Αμαλίας, καθώς και τις οδούς Πανεπιστημίου και Σταδίου.

Η σημερινή ημέρα συγκεντρώνει έτσι όλο το βάρος της επίσκεψης Ρούμπιο στην Αθήνα: διπλωματικές συνομιλίες, συγκεκριμένες συμφωνίες, αμυντική και ενεργειακή συνεργασία, ομιλία υψηλού συμβολισμού στην Πνύκα και πολιτικές επαφές στο Μέγαρο Μαξίμου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία.