Ρούτε στον Λευκό Οίκο: Κρίσιμη συνάντηση με Τραμπ για ΝΑΤΟ και Ιράν

Στον Λευκό Οίκο μεταφέρεται σήμερα το βάρος της εσωτερικής κρίσης στο ΝΑΤΟ, καθώς ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, αναμένεται να συναντηθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, σε μια προσπάθεια να αποκλιμακώσει την ένταση μεταξύ Ουάσινγκτον και ευρωπαίων συμμάχων για τον πόλεμο στο Ιράν.

Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη συγκυρία, λίγο πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα. Ο Ρούτε καλείται να διαχειριστεί τη δυσφορία του Τραμπ απέναντι σε κράτη-μέλη της Συμμαχίας που αρνήθηκαν να στηρίξουν πιο ενεργά τις αμερικανικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή ή να συμβάλουν στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα ασκήσει σκληρή κριτική στο ΝΑΤΟ, το οποίο έχει χαρακτηρίσει ακόμη και «χάρτινη τίγρη». Η νέα ένταση αφορά την απροθυμία συμμάχων να στοιχηθούν πίσω από τις ΗΠΑ στη σύγκρουση με το Ιράν, γεγονός που έχει επαναφέρει στο τραπέζι τις απειλές περί μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.

Το μήνυμα της Ουάσινγκτον έγινε ακόμη πιο σαφές την προηγούμενη εβδομάδα, όταν ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, επέπληξε τους «τζαμπατζήδες» συμμάχους, προειδοποιώντας ότι η επανεξέταση της διάταξης των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη μπορεί να οδηγήσει σε περικοπές. Ήδη οι ΗΠΑ έχουν αποφασίσει να περιορίσουν το μέγεθος των στρατιωτικών δυνατοτήτων που θα διαθέσουν στο ΝΑΤΟ σε περίπτωση κρίσης.

Ο Ρούτε σε ρόλο διαχειριστή της κρίσης

Ένας από τους βασικούς ρόλους του Μαρκ Ρούτε, μετά την επανεκλογή Τραμπ στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, είναι να συγκρατεί την εχθρότητα του Ρεπουμπλικάνου προέδρου απέναντι στη Συμμαχία και να αποτρέπει την κλιμάκωση των εντάσεων σε ανοιχτή κρίση. Η σημερινή συνάντηση αναμένεται να κινηθεί ακριβώς σε αυτή τη γραμμή.

Ο Στίβεν Βέρτχαϊμ, από το Carnegie Endowment for International Peace, εκτίμησε ότι ο Ρούτε θα επιχειρήσει να βρεθεί στο ίδιο μήκος κύματος με τον Τραμπ, ώστε η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ να μη μετατραπεί σε διπλωματικό ναυάγιο. Όπως σημείωσε, η συνάντηση μπορεί να παράξει μια προσωρινή συνεννόηση, αλλά η αστάθεια του Αμερικανού προέδρου καθιστά αβέβαιη κάθε πρόβλεψη για το τι θα ακολουθήσει δύο εβδομάδες αργότερα.

Η ένταση στους κόλπους της Συμμαχίας έχει οξυνθεί τους τελευταίους μήνες. Μετά την άρνηση χωρών του ΝΑΤΟ να συνεισφέρουν στη στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ κατά του Ιράν, ο Τραμπ αμφισβήτησε ανοιχτά αν η Ουάσινγκτον πρέπει να τηρήσει το Άρθρο 5, τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, ενώ άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συμμαχία.

Ο Ρούτε, σε συνέντευξή του στο Fox News, προσπάθησε να περιορίσει την εικόνα ρήγματος, χαρακτηρίζοντας «μεμονωμένο» περιστατικό την άρνηση ορισμένων χωρών να επιτρέψουν τη χρήση στρατιωτικών βάσεων τους από τις ΗΠΑ για τις επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν. Υπογράμμισε, παράλληλα, ότι εκατοντάδες αμερικανικά αεροσκάφη απογειώθηκαν από αμερικανικές βάσεις σε όλη την Ευρώπη, στοιχείο που αναμένεται να θέσει ενώπιον του Τραμπ.

Η σύνοδος της Άγκυρας και το στοίχημα των αμυντικών δαπανών

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ αναμένεται να επιδιώξει μετατόπιση της συζήτησης από την κρίση του Ιράν στη συνολική εικόνα της Συμμαχίας. Όπως ανέφερε, στόχος είναι να αναδειχθεί τι κάνουν τα κράτη-μέλη για το ΝΑΤΟ, ιδίως στο πεδίο των αμυντικών δαπανών, καθώς αρκετές χώρες αυξάνουν σημαντικά τις επενδύσεις τους στην άμυνα.

Ο Ρούτε εμφανίζεται αποφασισμένος να παρουσιάσει στον Τραμπ τους νέους αριθμούς των αμυντικών δαπανών ως απόδειξη ότι οι ευρωπαίοι σύμμαχοι κινούνται πλέον σε κατεύθυνση μεγαλύτερης στρατιωτικής συμβολής. Πρόκειται για κρίσιμο επιχείρημα απέναντι σε έναν πρόεδρο που αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια τη Συμμαχία κυρίως μέσα από το πρίσμα της οικονομικής επιβάρυνσης των ΗΠΑ.

Κατά την παραμονή του στην Ουάσινγκτον, ο Ρούτε θα έχει επίσης επαφές με μέλη του Κογκρέσου, επιδιώκοντας να σταθεροποιήσει το πολιτικό έδαφος πριν από τη σύνοδο της Άγκυρας. Η επίσκεψη εντάσσεται στις τελικές προετοιμασίες της Συμμαχίας, όπως δήλωσε η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Άλισον Χαρτ.

Σύμφωνα με την ίδια, η σύνοδος κορυφής θα επικεντρωθεί στους τρόπους με τους οποίους οι σύμμαχοι τηρούν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν πέρυσι στη σύνοδο της Χάγης. Στο επίκεντρο θα βρεθούν η αύξηση των αμυντικών επενδύσεων, η επέκταση της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής και η συνέχιση της υποστήριξης προς την Ουκρανία.

Η συνάντηση Ρούτε - Τραμπ δεν αποτελεί απλή διπλωματική επαφή. Αποτελεί δοκιμασία για τη συνοχή του ΝΑΤΟ, σε μια στιγμή που η αμερικανική ηγεσία ζητά από τους συμμάχους πλήρη ευθυγράμμιση στη Μέση Ανατολή, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να αποφύγουν άμεση εμπλοκή σε μια σύγκρουση υψηλού ρίσκου. Η Άγκυρα θα είναι το επόμενο μεγάλο τεστ για μια Συμμαχία που καλείται να αποδείξει ότι παραμένει ενιαία, παρά τις βαθιές στρατηγικές ρωγμές στο εσωτερικό της.