Με μια απόφαση που επιβεβαιώνει τη σαφή μετατόπιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τη στρατηγική αυτονομία, η Κομισιόν ενέκρινε το δεύτερο κύμα χρηματοδότησης του προγράμματος SAFE («Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη»). Πρόκειται για μια εκτεταμένη αποδέσμευση πόρων, με στόχο την αναβάθμιση των εξοπλιστικών δυνατοτήτων των κρατών-μελών, στην οποία η Ελλάδα περιλαμβάνεται –έστω και καθυστερημένα– στους ωφελούμενους.
Χρηματοδότηση 74 δισ. και γεωγραφική ισορροπία
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε στο Συμβούλιο πρόταση για τη χορήγηση μακροπρόθεσμων δανείων χαμηλού επιτοκίου σε οκτώ ακόμη χώρες, οι οποίες ολοκλήρωσαν επιτυχώς τη διαδικασία αξιολόγησης των εθνικών επενδυτικών τους σχεδίων. Η χρηματοδοτική στήριξη αφορά συγκεκριμένα κράτη από διαφορετικές γεωπολιτικές ζώνες της Ένωσης.
Στη Νότια Πτέρυγα και τη Μεσόγειο εντάσσονται η Ελλάδα και η Ιταλία, ενώ στη Βόρεια και Ανατολική Πτέρυγα περιλαμβάνονται η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Φινλανδία. Τα κονδύλια, συνολικού ύψους 74 δισ. ευρώ, προορίζονται για την ταχεία προμήθεια σύγχρονου στρατιωτικού εξοπλισμού και την ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας, ιδίως σε περιοχές με αυξημένο στρατηγικό βάρος.
SAFE: κοινές προμήθειες και ευρωπαϊκή ενοποίηση
Ο κανονισμός SAFE, ενταγμένος στο συνολικό πλαίσιο «Ετοιμότητα 2030», δεν λειτουργεί απλώς ως χρηματοδοτικό εργαλείο, αλλά ως μηχανισμός εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής αμυντικής ολοκλήρωσης. Κεντρικός του άξονας είναι η προώθηση κοινών προμηθειών, με μαζικές αγορές οπλικών συστημάτων από ευρωπαϊκές εταιρείες, ώστε να επιτυγχάνεται χαμηλότερο κόστος και πλήρης διαλειτουργικότητα μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων της ΕΕ.
Παράλληλα, προβλέπεται η ενσωμάτωση της Ουκρανίας, καθώς και χωρών της ΕΖΕΣ και του ΕΟΧ, στις κοινές προμήθειες, ενισχύοντας τη σύνδεσή τους με το ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας. Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα συμμετοχής και σε υποψήφιες προς ένταξη χώρες, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στη συνολική ζήτηση, ενδυναμώνοντας τη βιομηχανική και παραγωγική βάση της Ευρώπης.
Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της πρωτοβουλίας είναι σαφές. Εντός τεσσάρων εβδομάδων το Συμβούλιο της ΕΕ αναμένεται να επικυρώσει τις σχετικές εκτελεστικές αποφάσεις. Τον Φεβρουάριο του 2026 προβλέπεται η οριστικοποίηση των δανειακών συμβάσεων μεταξύ της Κομισιόν και των κρατών-μελών, ενώ τον Μάρτιο του ίδιου έτους προγραμματίζεται η έναρξη των πρώτων εκταμιεύσεων. Την ίδια στιγμή, η Επιτροπή συνεχίζει την αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων και των υπόλοιπων κρατών, προετοιμάζοντας το επόμενο στάδιο του SAFE.
